II SA/Łd 524/14

WyrokWSA w Łodzi2014-07-29

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciele sąsiedniej nieruchomości, posiadają przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego, jeśli zgłaszają zarzuty dotyczące zmiany zagospodarowania terenu, wpływu inwestycji na stosunki wodne i potencjalnego naruszenia ich interesu prawnego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej pobieżnie przeanalizowały sprawę, naruszając zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Nie rozważyły kluczowej kwestii, czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zmiany w projekcie budowlanym, w tym zmiana lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe i utwardzenie terenu, mogą wpływać na sąsiednią nieruchomość, co uzasadnia przyznanie skarżącym przymiotu strony. Wątpliwości co do legitymacji procesowej należy rozstrzygać na korzyść strony.
Stan faktyczny
Skarżący, D. S. i P. S., wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji zmieniającej pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie narusza ich interesu prawnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących ustalania stron postępowania, wskazując na negatywny wpływ inwestycji na ich nieruchomość, w tym zmianę spływu wód opadowych i budowę nasypu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 roku sprawy ze skargi P. S. i D. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zmieniającej decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących P. S. i D. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D. S. i P. S., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] zmieniającej decyzję z dnia [...], którą Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący zmianę zagospodarowania terenu nieruchomości przy ul. A 52 w Ł., działka nr 207. Jak wynika z akt administracyjnych, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. organ wznowił postępowanie i przystąpił do analizy sprawy pod kątem wyjaśnienia, czy w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji faktycznie wystąpiła, wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wyjaśnił, iż w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę przymiot strony wynika z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), który stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 ustawy, przez obszar oddziaływania obiekty należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu jest zatem wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji oraz, który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są w szczególności przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75,poz. 690 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: rozporządzenie). Dalej, iż projekt zamienny zatwierdzony decyzją z dnia [...] obejmował zmianę powierzchni utwardzenia terenu oraz przebieg instalacji doziemnych: gazu, wody i kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Projektowane zmiany nie wprowadziły żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości – ul. A 50g, a wnioskodawcy nie wskazali konkretnego przepisu przewidującego, w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości ze względu na realizację inwestycji na działce przyległej. Organ stwierdził, iż działka wnioskodawców w związku z zakresem zmian w zagospodarowaniu terenu nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Nadto organ zauważył, iż wnioskodawcy nie posiadali przymiotu strony postępowania zakończonego pierwotną decyzją z dnia [...], którą organ udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zbiornika na ścieki wraz z lokalnymi przyłączeniami: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazu i energii elektrycznej na terenie nieruchomości przy ul. A 52. Inwestycja ta nie wprowadzała jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działki wnioskodawców. Reasumując, wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego, zaś interes faktyczny nie stanowi przesłanki do uchylenia w wyniku wznowienia decyzji zmieniającej z dnia [...]. W terminie prawem przewidzianym D. S. i P. S. złożyli odwołanie. Odwołujący podkreślili, iż ich interes prawny badany był przez sąd administracyjny I i II instancji, w efekcie sądy uznały, iż przysługuje im przymiot strony postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. Dodali, iż ich interes prawny wynika z faktu, że droga dojazdowa do garażu przy ul. A 52 została ukształtowana ze spadkiem w stronę ich działki na długości 70m. Został zmieniony naturalny spływ wód gruntowych z kierunku wschód-zachód na kierunek wschód-południe. Woda z drogi dojazdowej i podjazdu do garażu płynie przez działkę odwołujących, co doprowadziło do zniszczenia wielu roślin ozdobnych, starty oszacowane na 2010 rok wyniosły 8050zł i systematycznie rosną. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postepowania i stanowisko organu I instancji. Podkreślił, iż zatwierdzone decyzją z dnia [...] zmiany polegały na zmianie przebiegu trasy instalacji doziemnych: gazu, wody i kanalizacji sanitarnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości stałe, który z projektowanego usytuowania po zachodniej stronie działki został przeniesiony na wschodnią stronę działki w ten sposób, iż zbiornik usytuowano po stronie północnej drogi dojazdowej objętej pozwoleniem na budowę. W następstwie tych zmian nastąpiło zwiększenie o około 40m² powierzchni utwardzenia terenu działki od strony północnej drogi dojazdowej objętej inwestycją. Parametry obejmujące powierzchnię i kubaturę budynku oraz lokalizację drogi dojazdowej od strony południowej inwestycji a od strony północnej nieruchomości odwołujących, pozostają bez zmian. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż wnioskodawcy w odniesieniu do zatwierdzonych zmian zagospodarowania nie wskazali przepisu prawa materialnego przewidującego w konkretnej sytuacji ograniczenia w swobodnym korzystaniu z tej nieruchomości ze względu na realizacje inwestycji na działce przyległej. Odnosząc się do przywoływanych w odwołaniu orzeczeń sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, iż kontrolowana przez sądy sprawa dotyczy innego postepowania prowadzonego z inicjatywy odwołujących. Nadto w tej sprawie postepowanie zostało zakończone, gdyż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Na marginesie dodał, iż jakkolwiek NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11, uznał odwołujących za strony w postępowaniu nieważnościom w sprawie decyzji z dnia [...] to odnosząc się do przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie na podstawie art. 36a ustawy, organ jest obowiązany ustalić krąg stron w odniesieniu do zakresu zmian, o który inwestor wystąpił składając wniosek o pozwolenie na budowę w tym zakresie. Reasumując organ odwoławczy przyjął, że wobec obowiązujących przepisów, słusznie organ I instancji uznał, iż odwołującym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...], a co za tym idzie, brak było podstaw do uchylenia tej decyzji na skutek wznowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. S. i P. S. zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, iż skarżący nie są stroną w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez przyznanie skarżącym przymiotu strony. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty odwołania. Dodatkowo wskazali, iż decyzja z dnia [...] nie zawierała projektu drogi dojazdowej jak mylnie sugeruje organ II instancji stwierdzając, iż "parametry obejmujące lokalizację drogi dojazdowej od strony południowej inwestycji, pozostają bez zmian". Dowodem na to jest postanowienie organu nadzoru budowlanego z dnia 22 maja 2012 r. o wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych z powodu istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W 2011 r. na granicy z sąsiednią nieruchomością inwestor samowolnie wybudował mur oporowy na odcinku 51m o wysokości 0,25-0,70m. Wzdłuż granicy z działką sąsiednią na wysokości garażu teren został podniesiony o 70cm ze spadkiem w kierunku działki skarżących. Z muru sączyła się woda na działkę skarżących. Decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę muru, co inwestor uczynił pozostawiając nasyp. W efekcie pomiędzy budynkiem przy ul. A 52 a ogrodzeniem skarżących zbudowany został nasyp w formie pochylni o nachyleniu 20º przy garażu. Budulcem jest tłuczeń betonowy jako podbudowa drogi. Linię styczną stanowi fundament ogrodzenia działki skarżących. Docelowo poziom terenu zostanie podniesiony do poziomu posadzki garażu. Skarżący podkreślili, iż jak wynika art. 3 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy, taki nasyp wymagał pozwolenia na budowę, nadto jak przewiduje § 12 pkt 5.1 rozporządzenia, odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5m do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylania lub rampa. Samowolnie zrealizowana pochylnia/nasyp powoduje zmianę naturalnego spływu wód opadowych i gruntowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości co narusza § 29 rozporządzenia oraz zmiany stanu na gruncie, zwłaszcza odpływu znajdującego się na gruncie inwestora wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dodał, iż organ II instancji posiada opinię dotyczącą lokalnych warunków gruntowo-wodnych oraz opinię o przyczynach uszkodzenia roślin ozdobnych - dostarczoną przez skarżących w dniu 2 października 2013 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji prezentowanej w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. skarżący popierali skargę i oświadczyli, że utwardzenie terenu oznaczone w projekcie zamiennym nie było przewidziane w projekcie pierwotnym i znajduje się ono na długości 70m bezpośrednio przy granicy ich działki. Przewyższenie nasypu, dokonane przez inwestora wynosi około 200 i powoduje spływ wody na ich nieruchomość. Złożyli również kopię (okazując oryginał) ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, zbiornika na ścieki wraz z lokalnymi przyłączeniami: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazu i energii elektrycznej do budynku zlokalizowanego na działce nr ew. 207, na terenie nieruchomości przy ul. A 52 i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, co oznacza również, że nie przejmuje sprawy do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...], zmieniającej decyzję tego organu z dnia [...] Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja wydana została na skutek wniosku D. S. i P. S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zmieniającą decyzję tego organu z dnia [...]. Intencją strony było wszczęcie postępowania nadzwyczajnego z uwagi na zaistnienie przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją ostateczną z dnia [...]. Tytułem przypomnienia wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych, dotkniętych jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Ustalenie dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. I prawidłowo też uczynił organ I instancji wydając w dniu 11 lipca 2013 r. postanowienie o wznowieniu postępowania, gdyż w przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena wypełnienia tej przesłanki następuje dopiero we wznowionym postępowaniu, a nie na etapie postępowania wstępnego. Niemniej jednak, w ocenie sądu, argumentacja zaskarżonych decyzji i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów i wniosków skarżących musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego tych aktów. Lektura kontrolowanych rozstrzygnięć i analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów nie pozostawia wątpliwości, iż organy obu instancji pobieżnie przeanalizowały materię sprawy, czym naruszyły przede wszystkim podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem sądu, rozpoznając wniosek skarżących o wznowienie postępowania organ zobligowany był rozważyć kluczową dla niniejszego postępowania kwestię, a mianowicie czy wnioskodawcom przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu. Niewątpliwie kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy, który jest lex specialis do art. 28 k.p.a., a w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Niewątpliwie osoby trzecie (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane) mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem (Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006, s. 325-326). Inaczej mówiąc, przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Zawężenie to nie może jednak oczywiście prowadzić do sytuacji bezzasadnego pozbawiania przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę osób innych niż inwestor. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest art. 3 pkt 20 ustawy, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis art. 3 pkt 20 ustawy zawiera otwartą definicję obszaru oddziaływania obiektu. Odsyła bowiem do przepisów odrębnych, którymi są min. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Należy również zaznaczyć, że przy ocenie czy określony podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy interes prawny tego podmiotu został naruszony, a jedynie czy taki interes mu przysługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Podkreślenia również wymaga, że już w przywołanym przez skarżących wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1494/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "(...) właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, użytkowaniu wieczystym lub w stosunku do której przysługują mu uprawnienia zarządcy nieruchomości. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które - na gruncie konkretnej normy prawa materialnego - mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości powinno skutkować objęciem właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania (wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OSK 911/11, wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12, orzeczenia.nsa.gov.pl)". W wyroku tym, co niewątpliwie winno być znane organowi z urzędu, zwracano już uwagę na okoliczność, konsekwentnie podnoszoną przez skarżących w toku postępowania, że sposób w jaki zaprojektowano i posadowiono budynek narusza § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Skarżący podnieśli, że wskutek usytuowania budynku sąsiada następuje odpływ wody na działkę skarżących. Wskazywano również, że projektowany sposób zagospodarowania nieruchomości powoduje zmianę naturalnego spływu wód opadowych, co nie tylko jest sprzeczne z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również niekorzystnie oddziaływuje na nieruchomość skarżących. W konkluzji sąd stwierdził, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić z uwzględnieniem warunków gruntowo - wodnych panujących na spornym terenie, z uwzględnieniem przedstawianej przez skarżących opinii dotyczącej lokalnych warunków gruntowo - wodnych oraz opinii o przyczynach uszkodzenia roślin ozdobnych na działce skarżących. Te okoliczności zostały całkowicie przez organ pominięte z naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a., choć niewątpliwie znane były organowi, co wynika choćby z odwołania się przez organ do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wydanej w następstwie przywołanego wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1494/11. W niniejszej sprawie organy ograniczyły się do stwierdzenia, nie potwierdzonego w materiale dowodowym ani w podniesionych argumentach, iż zatwierdzone zmiany projektu budowlanego, obejmującego zagospodarowanie terenu nie spowodują, iż w obszarze oddziaływania inwestycji znajdzie się działka skarżących. Tymczasem już z wniosku o zmianę pozwolenia na budowę wynika, iż w stosunku do zatwierdzonego projektu zmianie ulegnie przebieg instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i gazu, lokalizacja zbiornika na ścieki oraz zmiana ukształtowania części utwardzonego terenu. Z kolei w uzasadnieniu decyzji drugo instancyjnej stwierdza się, że zmiana usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe spowoduje zwiększenie o około 40m2 utwardzenia terenu działki od strony północnej drogi dojazdowej. To stwierdzenie nie koresponduje z zapisem ostatniego zdania zamieszczonego na str. 2 opisu technicznego zawartego w Zamiennym projekcie technicznym, gdzie czytamy: " Wszystkie parametry obejmujące powierzchnię i kubaturę budynku oraz powierzchnię utwardzoną pozostają bez zmian". Powyższe stwierdzenia i analiza przedstawionych dokumentów nie pozwalają na należytą ocenę twierdzeń skarżących, że utwardzenie terenu oznaczone w projekcie zamiennym nie było przewidziane w projekcie pierwotnym i znajduje się ono na długości 70m bezpośrednio przy granicy ich działki a nadto, że przewyższenie nasypu, dokonane przez inwestora wynosi około 200 i powoduje spływ wody na ich nieruchomość, co narusza przepisy odrębne – przepisy ustawy Prawo wodne oraz przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ nie podjął się wyjaśnienia czy chociażby zbiornik na nieczystości ciekłe będzie usytuowany zgodnie z postanowieniami rozporządzenia a co za tym, czy nie będzie oddziaływał na tereny sąsiednie, chociażby z uwagi na zbyt bliskie położenie względem granicy działki. Podobnie nie ustalono, czy dalsze utwardzenie części terenu nie spowoduje naruszenia stosunków wodnych na gruncie, tak jak podnoszą to skarżący. W niniejszej sprawie, rodzaj planowanych zmian w zakresie inwestycji w szczególności z uwagi na specyfikę terenu (grunty podmokłe) uzasadnia ocenę, iż jej oddziaływanie może wykraczać poza granice działki, co uzasadnia przyznanie skarżącym przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy. Zdaniem sądu, zaznaczyć również należy, że przymiot strony w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 ustawy został przypisany wszystkim tym podmiotom, których prawa gwarantowane przepisami szczególnymi lub techniczno-budowlanymi powinny zostać uwzględnione w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie było bowiem intencją ustawodawcy ograniczenie przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie do tych podmiotów, których prawa wynikające z tych przepisów zostały już naruszone, i to w sposób bezsporny, istotna jest bowiem możliwość naruszenia interesów osób trzecich (por. wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 478/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex, Lex nr 758512). W warunkach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę. Wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron (wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., sygn.akt II OSK 1481/09 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane wyżej mankamenty obligowały sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na skutek niniejszego wyroku organ, z uwzględnieniem powyżej zaprezentowanej oceny prawnej, ponownie dokona oceny zaistnienia wskazanej we wniosku podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) rozważając wszelkie okoliczności, niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia wznowionego postępowania, w tym również te, które wskazuje skarżący, co z kolei niewątpliwie determinować będzie podstawę i treść rozstrzygnięcia, a następnie stanowisko swoje prawidłowo uzasadni, zgodnie z zapisem art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a. d.r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło