II SA/Łd 525/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F., P. F. i J. M. na uchwałę Rady Gminy Oporów z dnia 10 października 2012r. nr XXII/89/2012 w przedmiocie zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Oporów" p o s t a n a w i a: odrzucić skargę A. F., P. F. i J. M. A. P. A. F., P. F. i J. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Oporów z dnia 10 października 2012r. nr XXII/89/2012 w przedmiocie zmiany "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Oporów". Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lipca 2016r. skarżący zostali wezwani do określenia naruszenia prawa bądź wykazania interesu prawnego, a ponadto P. F. - do złożenia dowodu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. J. M. i A. F. w odpowiedzi na powyższe wezwania wskazali, że własny interes prawny wywodzą w szczególności z miejsca zamieszkania oraz posiadanego prawa własności nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. J. M. wyjaśniła, iż jest właścicielem działek o numerach 21, 22, 44, 45, 132 i 133 w obrębie [...] w Gminie Oporów, a ponadto posiada nieruchomość w obrębie [...] w tejże Gminie. Z kolei A. F. wskazał, że jest właścicielem działek o numerach 33/1, 32, 11/2, 38/1 w obrębie [...] oraz 79 w obrębie [...]. Skarżący zaznaczyli, że własny interes prawny wywodzą z art. 24, art. 140 oraz z art. 25 Kodeksu cywilnego w związku z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016r. poz. 778), dalej powoływanej jako "u.p.z.p.". Ponadto wyjaśnili, że zaskarżonej uchwale w szczególności zarzucają naruszenie zasad i trybu ujętego w art. 11 u.p.z.p. i braku wskazania w załączniku graficznym nr 2 lokalizacji farm wiatrowych. J. M. i A. F. podsumowując wskazali, iż zaskarżonej uchwale zarzucają naruszenie treści przepisów art. 10, art. 11, art.12, art. 14, art. 15, art. 17, art. 19, art. 25 oraz art. 30 u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zakres kontroli sądowej administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016r. poz. 446), dalej powoływanej jako "u.s.g." każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć tę uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że interes, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danego podmiotu. Brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazuje, że nie jest wystarczające samo posiadanie interesu prawnego, albowiem koniecznym warunkiem zastosowania przepisu jest stwierdzenie naruszenia prawnie chronionych interesów lub uprawnień podmiotu w związku z wydaniem zaskarżonego aktu (vide wyroki NSA: z dnia 19 lipca 2011r. w sprawie I OSK 677/11, LEX nr 1082796; z dnia 19 czerwca 2012r. w sprawie II OSK 790/12, LEX nr 1212683). Jednocześnie należy podkreślić, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, w jaki sposób uchwała narusza jego własny indywidualny interes prawny. Strona zobligowana jest więc wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną przez pozbawienie albo uniemożliwienie realizacji pewnych uprawnień lub nałożenie pewnych obowiązków. Przedmiotem skargi A. F., P. F. i J. M. jest uchwała Rady Gminy Oporów w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Oporów. Z akt sprawy wynika, że A. F. oraz J. M. przed wniesieniem skargi do Sądu uczynili zadość obowiązkowi wezwania Rady Gminy Oporów do usunięcia naruszenia prawa. W tym miejscu wskazać trzeba, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest obowiązkową formą realizacji polityki przestrzennej gminy. Stosownie do art. 9 ust. 1 u.p.z.p., studium opracowuje się w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Jak stanowi art. 9 ust. 5 u.p.z.p. studium nie jest aktem prawa miejscowego, lecz stanowi akt o charakterze wewnętrznym, a jego adresatami są jednostki organizacyjnie podporządkowane organom gminy. Studium wraz ze strategią rozwoju gminy stanowi podstawowy instrument polityki przestrzennej gminy umożliwiając uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu planów miejscowych. W studium dokonuje się ogólnej kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia. Studium stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalenie planu miejscowego i zawiera wyłącznie normy o charakterze kierunkowym lub programowym, ustalając pewien sposób działania organu gminy na etapie opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest więc aktem wewnętrznym, wiążącym wyłącznie organy gminy przy opracowywaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i charakter norm w nim zawartych nie oddziałuje bezpośrednio na sferę praw i obowiązków podmiotów znajdujących się na zewnątrz administracji publicznej. Zaznaczyć należy, że naruszenie interesu prawnego w świetle art. 101 u.s.g. musi być bezpośrednie oraz realne i z tego względu może nastąpić wyłącznie zapisami planu miejscowego, który w myśl art. 14 ust. 1 u.p.z.p., sporządza się w celu ustalenia przeznaczenia terenów oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy. Z uwagi na wyżej wskazany charakter zaskarżonego aktu nie istnieje możliwość wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Nadmienić również trzeba, że przepis art. 9 ust. 4 u.p.z.p. wskazujący, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, nie kształtuje sytuacji właścicieli nieruchomości i nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego, w rozumieniu art. 101 u.s.g. O naruszeniu interesu prawnego będziemy mogli mówić dopiero od momentu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który będąc aktem prawa miejscowego kształtuje prawa i obowiązki obywateli. Posiada zatem cechę wpływania na sferę prawną obywatela, której to cechy pozbawione jest studium. Zatem to dopiero uchwalenie miejscowego planu, który realnie i bezpośrednio wpływa na sferę prawną obywatela, mogąc powodować naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia uzasadnia sądową kontrolę w następstwie zaskarżenia owej uchwały. Tak długo jak taki plan nie zostanie uchwalony same zapisy studium, nie mając charakteru prawa powszechnie obowiązującego, nie są w stanie owego interesu prawnego lub uprawnienia naruszyć. Zatem kontrola sądowa działań planistycznych organów gminy aktualna jest dopiero od momentu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jej efektywności nie ogranicza formalna zgodność zapisów planu z postanowieniami studium. Tym samym skuteczność zarzutu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stawianego miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego nie jest mniejsza wobec faktu zgodności zapisów planu i postanowień studium. Kwestie te podlegają bowiem ocenie sądu w całokształcie okoliczności w kontekście konkretnego zarzutu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podniesionego w skardze do sądu. Podsumowując stwierdzić trzeba, że skarżący jako właściciele nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą niewątpliwe posiadają interes prawny w kwestionowaniu zapisów uchwały. Jednakże jak już wyżej wskazano samo posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia nie jest wystarczające do skutecznego domagania się kontroli sądowej zaskarżonego aktu, bowiem koniecznym warunkiem jest wykazanie naruszenia owego interesu prawnego lub uprawnienia. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali takowego naruszenia zaskarżoną uchwałą. Za źródło naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 u.s.g., nie może być w szczególności uznana argumentacja skargi oraz jej uzupełnienie zawarte w pismach z dnia 26 i 28 lipca 2016r. odnoszące się głównie do braku zachowania prawidłowej procedury uchwalania zaskarżonego aktu czy nieuwzględnienia w załączniku graficznym do uchwały lokalizacji farm wiatrowych. Końcowo jedynie nadmienić wypada, że skarżący P. F. nie odpowiedział na wezwanie Sądu do określenia naruszenia prawa bądź wykazania interesu prawnego oraz złożenia dowodu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Mając na względzie powyższe, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę A. F., P. F. i J. M. A. P.