II SA/Łd 538/15
WyrokWSA w Łodzi2015-10-21
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapis w ewidencji gruntów oznaczający działkę jako las (LsV) jest rozstrzygający dla odmowy ustalenia warunków zabudowy, czy też organ powinien zbadać rzeczywisty stan faktyczny i uwzględnić poprzednie przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapis w ewidencji gruntów oznaczający działkę jako las nie jest rozstrzygający dla odmowy ustalenia warunków zabudowy. Obecny stan prawny, w przeciwieństwie do poprzedniego, nie uzależnia definicji lasu od wpisu w ewidencji gruntów, lecz od faktycznego zagospodarowania i przeznaczenia gruntu zgodnie z ustawą o lasach. Organ powinien zbadać rzeczywisty charakter gruntu i uwzględnić poprzednie przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, powołując się na zapis w ewidencji gruntów wskazujący, że część działki stanowi las, co zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że zapis w ewidencji gruntów jest rozstrzygający i nie ma potrzeby badania faktycznego stanu działki ani uwzględniania poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego, który oznaczał teren jako rolny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego B. K. kwotę 800 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego B. K. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) – w skrócie: "K.p.a." – oraz art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 199) – powoływanej także jako: "u.p.z.p." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], o odmowie ustalenia B. K. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A na działce nr ewid. 141 w obrębie [...].
Organ I instancji ustalił, że analiza cech zabudowy i zagospodarowania terenu pozwoliła na stwierdzenie spełnienia warunków, określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.z.p. Za niespełniony uznano natomiast warunek określony wart. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, co musiało skutkować koniecznością wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, decyzja o warunkach zabudowy może być wydana wyłącznie w odniesieniu do terenu, który nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Tymczasem część nieruchomości o pow. 0,23 ha, jak wynika to z wypisu ewidencji gruntów stanowi las
B. K. w odwołaniu do decyzji organu I instancji podniósł, że zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2003 roku planem zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi, przedmiotowa działka znajdowała się na terenach rolnych. Mimo to, organ I instancji przyjął, iż na jej terenie znajduje się las, wyłącznie na podstawie zapisu w ewidencji gruntów. Zrzucono w odwołaniu, że, mimo rozbieżności między zapisem ewidencji gruntów a nieobowiązującego już planu zagospodarowania przestrzennego, organ I instancji nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, które dążyłyby do wyjaśnienia sprawy, dopuszczając chociażby dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości. Nadto, odwołujący zwrócił uwagę, iż na wszystkich nieruchomościach, otaczających działkę objętą wnioskiem o wydanie warunków zabudowy znajduje się zabudowa jednorodzinna. Wyłącznie sporna działka B. K. pozostała bez wydanych warunków zabudowy. W ocenie odwołującego, organ I instancji w tej sprawie nie powinien poprzestać na stwierdzeniu, iż do wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy niezbędne jest uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów, lecz zgodnie z treścią art. 107 § 1 K.p.a., winien wystąpić o zajęcie w tym przedmiocie stanowiska do odpowiedniego organu administracji, co nie nastąpiło.
Następnie Kolegium wskazało, że art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazuje organowi zbadanie, czy konkretny teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Badanie zaś tej kwestii wymaga analizy przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1205 z późn. zm.). Przepisy te tworzą normę prawną, regulującą przeznaczanie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Przepis art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyjaśnia, jaki organ i w jakiej sytuacji wyraża zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. W przypadku gruntów leśnych konieczność uzyskania przedmiotowej zgody dotyczy wszystkich gruntów bez względu na powierzchnię, klasę oraz bez względu na to, czy stanowią one przedmiot własności Skarbu Państwa czy też innych podmiotów (art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy).
Dalej Kolegium zauważyło, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że działka nr 141 o pow. 0,2393 ha stanowi las. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1153 z późn. zm.) lasem jest grunt czwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Zdaniem Kolegium, wskazany w odwołaniu faktyczny stanu zagospodarowania tej działki (brak zadrzewień) nie wpływa na ocenę dopuszczalności zabudowy przedmiotowego terenu, decyduje zapis w ewidencji gruntu. Dlatego też przeprowadzanie oględzin tej działki w celu ustalenia faktycznego stanu jej zagospodarowania należy uznać za bezprzedmiotowe. Niezależnie jednak od tego organ odwoławczy wskazał, że stan ten był organowi I instancji znany z uwagi na fakt, iż sporządzenie analizy urbanistycznej zawierającej opis zabudowy i zagospodarowania nieruchomości wokół działki nr 141 wymagało obecności na przedmiotowym terenie osoby przeprowadzającej tę analizę na zlecenie organu orzekającego.
Reasumując Kolegium podkreśliło, że po pierwsze teren inwestycji, oznaczony jako działka nr ewid. 141, wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, a po drugie, teren ten nie jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdzenie tego faktu, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi przeszkodę do ustalenia warunków zabudowy. Wydanie bowiem pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa. Taka zaś sytuacja, zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Okoliczność ta uzasadniała utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Na ostateczna decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył B. K., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
- art. 61 ust. pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającej na jego błędnej interpretacji i przyjęciu, iż do wydania warunków zabudowany na niniejszej działce niezbędne jest uzyskanie zgody na wyłączenie tej działki z produkcji leśnej na cele nieleśne, w sytuacji gdy powyższa działka w obowiązującym do 31 grudnia 2003 roku planie zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi, znajdowała się na terenach rolnych, co uprawniało organ l instancji do wydania warunków zabudowy bez konieczności uzyskania przedmiotowej zgody;
- art. 3 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 roku o lasach poprzez jego błędną interpretację i przyjęciu, iż działka 141 objęta wnioskiem o wydanie warunków zabudowy jest lasem, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jedynie, iż jest ona co najwyżej oznaczona w wypisie z ewidencji gruntów symbolem "Ls", zaś w obowiązującym do 31 grudnia 2003 roku planie zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi jest oznaczona jako działka rolna, co dodatkowo przy braku ustaleń faktycznych w tym zakresie, czyni tą interpretację błędną.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości, dla której został złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż powyższa działka jest działką zalesioną; poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego przy przyjęciu, iż organ l instancji z uwagi na istniejące rozbieżności w oznaczeniu przeznaczenia działki skarżącego nr 141 dysponował prawem do wydania decyzji uznaniowej, co skutkowało niezałatwienie sprawy administracyjnej zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2003 roku planem zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi, działka znajdowała się na terenach rolnych. Z kolei stosownie do treści wypisu z ewidencji gruntów na spornej działce znajdować ma się las. Każdy z powyższych dokumentów ma moc dokumentu urzędowego i stwierdza z goła odmienny stan faktyczny. Mimo to, organ l instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, dał wiarę wyłącznie jednemu z nich - wypisowi z rejestru ewidencji gruntów - uznając niesłusznie postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia tejże rozbieżności za zbędne.
Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości należy do kręgu czynności dowodowych koniecznych do wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego. Trudno bowiem podzielić stanowisko prezentowane przez oba organy, że rozbieżność w treści dwóch dokumentów urzędowych nie stanowi do tego przesłanki, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący podniósł, iż na działce objętej wnioskiem nie ma lasu.
Ponadto, skarżący zauważył, że utrzymana w mocy przez organ II instancji zaskarżona decyzja w tak ustalonym stanie faktycznym, została wydana w oparciu o uznanie administracyjne. Zgodnie z powoływaną przez organ II instancji treścią art. 3 ust. 1 ustawy o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Natomiast, w żaden sposób nie jest uregulowane w obowiązujących przepisach by lasem była działka oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "Ls". Błędna interpretacja powoływanego przepisu, doprowadziła do sytuacji, w której organ l instancji wydał decyzję o warunkach zabudowy w sposób uznaniowy, samodzielnie tworząc definicję "lasu". Przyjmując, iż stan faktyczny sprawy ma charakter skomplikowany, gdyż w planie zagospodarowania przestrzennego działka 141 jest gruntem rolnym, zaś w ewidencji gruntów oznaczona symbolem las, skarżący podniósł, że można było dopuścić możliwość stosowania przez organ l instancji uznania administracyjnego. W konsekwencji należało przyjąć, iż organowi administracji w tej konkretnej sytuacji został pozostawiony luz decyzyjny do uznania czy zachodzi konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów z leśnych na nieleśne. Jednakże, w tym przypadku sprawa administracyjna powinna zostać załatwiona przy uwzględnieniu słusznego interesu skarżącego, a zatem rozpatrzona zgodnie ze złożonym wnioskiem. Za powyższym stanowiskiem przemawia ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych.
Nadto, skarżący zauważył, że na wszystkich nieruchomościach, sąsiadujących z przedmiotową działką znajduje się zabudowa jednorodzinna. Wyłącznie działka skarżącego pozostała bez wydanych warunków zabudowy. Zatem ewentualna zabudowa jednorodzinna na jego działce nie narusza interesu ogółu.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podkreśliło, że teren planowanej inwestycji stanowiący działkę nr ewid. 141 w obrębie [...] wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne i nie był objęty taką zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi obowiązującym do 31 grudnia 2003r. stanowił on grunty rolne zlokalizowane w jednostce planistycznej 01.02.03/R.E.4.13. Tym samym, zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie są spełnione warunki określone w pkt 4 tego przepisu, albowiem działka nr 141 stanowi lasy, który stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wymagał zgody na zmianę przeznaczenie tych gruntów na cele nieleśne. Przy opracowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi, zgody takiej, jak już wyżej wskazano, nie było.
Ponadto Kolegium stwierdziło, że prawidłowo za grunt leśny uznano działkę nr 141, która w ewidencji gruntów oznaczona jest jako las o pow. 0,2393 ha (LsV), skoro jej powierzchnia przekracza 0,10 ha, jak tego wymaga art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków jest urzędowym potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu. Mając zaś na uwadze okoliczności podnoszone w skardze a dotyczące zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich wskazać należy, że ani znajdująca się w aktach sprawy mapa w skali 1:1000 z zaznaczonym obszarem analizowanym, ani sporządzona analiza nie potwierdzają informacji, że wszystkie działki w sąsiedztwie terenu inwestycji są zabudowane. Istotnie w obszarze analizowanym zlokalizowane są obiekty, w tym o funkcji mieszkaniowej, jednakże zlokalizowane są one na terenach oznaczonym w ewidencji gruntów symbolem "B", "Br" i "N", a więc nie na terenach leśnych ("Ls").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona. Trafny okazał się zarzut naruszenia przez organy dyspozycji art. 7, i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 3 stawy o ochronie grunt o rolnych i leśnych.
Organy na podstawie prawidłowo przeprowadzonej analizy urbanistycznej przyjęły, że wniosek ustalenie warunków zabudowy spełnia wymagania określone w art. 61 ust. 1 -3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przesłanką odmowy ustalenia warunków zabudowy jest art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p., który wymaga, aby teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Organ I instancji ustalił na podstawie wpisu w ewidencji gruntów, że część nieruchomości objętej wnioskiem o powierzchni 0,23 ha stanowi las. To w ocenie organu, zgodnie z unormowaniami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych skutkuje niemożnością ustalenia warunków zabudowy, zatem wniosek skarżącego nie spełnia przesłanki określonej w art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p.
W ocenie sądu trafnie skarżący kwestionuje ograniczenie ustaleń faktycznych co do charakteru gruntu jedynie do zapisu w ewidencji gruntu zwłaszcza w sytuacji, gdy strona kwestionuje zgodność tego zapisu z prawem.
Analizując dokonaną przez organy wykładnię powołanych w uzasadnieniach decyzji unormowań przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, "gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty:
1) określone jako lasy w przepisach o lasach;
2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej;
3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych."
Przytoczony zapis wyraźnie wskazuje, że jedyną definicją lasu jest ta, zawarta w ustawie o lasach. Zaś według art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. Lasy (Dz.U.2014.1153) "lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne."
Jak wynika z przytoczonej definicji lasu, w żadnym jej elemencie ustawodawca nie odwołuje się do zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Co ważne, nie czyni tego również ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odwołując jedyne do definicji przytoczonej powyżej. To istotna różnica w porównaniu z definicją zawartą w poprzednim stanie prawnym. Bowiem według art. 2 ust.2 ustawy z dnia z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz.U.1982.11.79 ze zm.), "gruntami leśnymi są grunty:
1) określone w ewidencji gruntów jako lasy,
2) znajdujące się pod uprawą leśną,
3) pod budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, urządzeniami melioracji wodnych i innymi urządzeniami wykorzystywanymi dla potrzeb gospodarki leśnej,
4) parków dendrologicznych i parków leśnych,
5) zrekultywowane na cele leśne."
Tak więc w poprzednio obowiązującym stanie prawnym zapis w ewidencji gruntu miał znaczenie decydujące dla przyjęcia, iż dany grunt jest gruntem leśnym, stanowił bowiem element definicji gruntu leśnego. W obecnym stanie prawnym brak podstaw do tak zdecydowanego wniosku. Co więcej, porównanie treści obydwu definicji ustawowych wyraźnie wskazuje, że ustawodawca świadomie zrezygnował z postrzegania gruntu leśnego jako gruntu o takim przeznaczeniu ujawnionego w ewidencji gruntów, a zamiast tego uzależnił jego ocenę od warunków faktycznych (zagospodarowania nieruchomości i przeznaczenia), określonych w art. 3 ustawy o lasach. Rację ma skarżący, iż zapis w ewidencji gruntów nie ma charakteru konstytutywnego.
Oceniając prawne znaczenie wpisu w ewidencji gruntów, należy odwołać się do definicji ustawowych.. W art. 2 pkt 8 ustawy 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2015.520 j.t.) definiuje się ewidencję gruntów jako "system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami". Z tego unormowania trudno byłoby wywieźć konstytutywny charakter wpisu w ewidencji gruntu.
Z kolei zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy Prawo kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem szczególne znaczenie wpisu w ewidencji gruntów w danym postępowaniu ustawodawca przewidział wprost w ustawie. Nie sposób nie zauważyć, ze postępowania w sprawie warunków zabudowy w tej regulacji nie wymieniono. Jest to zaś z pewnością postępowanie odrębne od planowania przestrzennego.
Stanowisko to potwierdza też część orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 30 lipca 2014r. (II SA/Gl 335/14, LEX nr 1519827) stwierdził, ze z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby wpis w ewidencji gruntów dotyczący rodzaju użytku gruntowego był rozstrzygający w postepowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Podobnie w wyroku z dnia 15 maja 2014 I OSK 2566/12 NSA (LEX nr 1586061) wskazał na informacyjny i deklaratoryjny charakter zapisu w ewidencji gruntów i budynków. W wyroku z dnia 5 czerwca 2014r. (II FEK 1581/12, LEX nr 148 3996) NSA potwierdził możliwość przeprowadzenia w postepowaniu podatkowym przeciwdowodu w celu wykazania, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie są zgodne z stanem rzeczywistym. Jednocześnie za wadliwą uznał NSA interpretację art. 194 § 3 ordynacji podatkowej uznająca, ze jedynym sposobem wykazania nieprawidłowości wpisów w ewidencji będzie doprowadzenie do ich zmiany w innym niż podatkowe postępowaniu.
To ostatnie orzeczenie odnosi się wprawdzie do postępowania podatkowego, ale tym bardziej znajduje zastosowanie w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Jak bowiem wynika z wcześniejszych rozważań, to właśnie w sprawach podatkowych ustawodawca przyznał wpisom w ewidencji gruntów i budynków mocniejszą pozycję dowodową, niż w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy, co wywieźć należy z treści art. 21 Prawa kartograficznego.
Nie sposób też nie zauważyć, że powoływane przez organ orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą właśnie postepowań podatkowych, w których, jak wspomniano, sam ustawodawca w powołanym art. 21 Prawa kartograficznego o przeznaczeniu gruntu decyduje wpis w ewidencji.
Reasumując- skoro ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych przyjmuje definiuje grunt leśny jako las rozumieniu ustawy o lasach, ta zaś nie łączy definicji lasu z zapisem w ewidencji gruntów, dodatkowo z ustawy Prawo kartograficzne wynika, że wpis w ewidencji gruntów ma charakter informacyjny, a ustawodawca wskazał wyraźnie sytuacje, w których przede wszystkim wpis stanowi podstawę ustaleń organu, to brak podstaw do odmowy ustalenia charakteru gruntu na podstawie innych niż wpis dokumentów w toku postępowania o warunki zabudowy.
Tym samym nieuprawnione jest stwierdzenie organu odwoławczego, że wobec wpisu w ewidencji gruntu ustalanie faktycznego stanu na gruncie pozostaje bez znaczenia. Należy przyjąć, ze w obecnym stanie prawnym (w świetle przytoczonych wyżej unormowań dot. definicji lasu i odesłania do niej przez ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych) skarżący słusznie domagał się ustalenia charakteru jego gruntu. Niezasadnie też organ nie odniósł się do argumentu, że w nieobowiązującym już planie zagospodarowania miasta Łodzi nieruchomość jego miała przeznaczenie rolne. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego ten argument pozostaje nieweryfikowalny, mógł go jednak rozpoznać organ. Okoliczność może mieć znaczenie również wobec treści art. 10a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z jego treścią przepisów rozdziału 2 ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach miast. Rozdział drugi zawiera przepisy dotyczące ograniczania przeznaczani gruntów na cele nierolne i nieleśne, wśród nich przytoczony wyżej art. 3
Kolegium nie wskazało również, jakie okoliczności stały się podstawą wniosku, że sporna nieruchomość nie była objęta zgodą na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego (czy leśnego?) w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania na tym terenie.
Reasumując, wadliwa wykładnia art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 2 ust.2 ustawy o ochronie gruntów i rolnych i leśnych orz art. 3 ustawy o lasach doprowadziła do niewyjaśnienia podstawowej kwestii – czy wnioskiem objęto nieruchomość, część której rzeczywiście wyklucza zmianę sposobu jej zagospodarowania i ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. To stanowi o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a i powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Przy ponowny rozpoznaniu spray organy rozważą uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w szczególności w celu ustalenia rzeczywistego charakteru części gruntu na nieruchomości skarżącego, ujętej w ewidencji gruntu jako las oraz uwzględnią zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnię powołanych przepisów prawa.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło