II SA/Łd 542/07

Dnia 28 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku U. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie legalności budowy ogrodzenia p o s t a n a w i a odmówić U. Z. przyznania prawa pomocy. II SA/Łd 542/07 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę U. Z. na decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie legalności budowy ogrodzenia. W dniu 7 marca 2008 roku do tut. Sądu wpłynął wniosek U. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni samotnie wychowuje 12-letnią córkę A., jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się z zaliczki alimentacyjnej w kwocie 300 złotych, zasiłku rodzinnego w wysokości 64 złotych oraz alimentów w wysokości 463 złotych. Skarżąca jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 110 m kw. oraz działki zabudowanej domem o powierzchni 80 m kw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności na uwagę zasługuje fakt, iż skarżąca postanowieniem tut. Sądu z dnia 13 września 2007 roku uzyskała prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Podstawą do takiego rozstrzygnięcia stała się treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 11 czerwca 2007 roku, w którym strona wskazała informacje jak w oświadczeniu złożonym przy wniosku będącym przedmiotem aktualnego rozpoznawania. Zasadność zwolnienia od kosztów sądowych w powyższym zakresie została jednak podważona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 roku o sygn. akt II OZ 1319/07 uchylił powyższe postanowienie i przyznał U. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od połowy kosztów sądowych. Uzasadniając tak podjęte rozstrzygnięcie Sąd II instancji wskazał, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż skarżąca dysponuje majątkiem, który przynosi dochód z tytułu umów najmu. Fakt, iż skarżąca "zrzekła się" tych dochodów na rzecz brata S. M. nie może prowadzić do uznania, że nie uzyskuje ona żadnych dochodów, bowiem tego rodzaju rozliczenia mają charakter najczęściej ekwiwalentny i mogą wiązać się z przysporzeniem, których skarżąca nie podaje przy ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy. Biorąc jednak pod uwagę ogólną sytuacją majątkową skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnioskodawczyni należy przyznać zwolnienie od połowy kosztów sądowych. Mając zatem na uwadze fakt, iż sytuacja materialna skarżącej oraz jej zdolności płatnicze były już przedmiotem oceny zarówno Sądu I, jak i II instancji, który stwierdził, iż nieuprawnione jest zwolnienie skarżącej od całości kosztów sądowych, a sytuacja wskazana przez stronę w złożonym oświadczeniu nie uległa żadnej zmianie, a zwłaszcza nie uległa pogorszeniu, należy stwierdzić, iż wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych, traktowany jako wniosek o zwolnienie od pozostałej części kosztów sądowych, nie może być uwzględniony. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. A.T.-P.