II SA/Łd 550/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-23
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Paweł Janicki, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, naruszyła prawo poprzez przeznaczenie działki skarżących pod tereny zieleni urządzonej, leśne i drogi wewnętrzne, podczas gdy sąsiednia działka została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, co zdaniem skarżących stanowi naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Miejska działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, nie naruszając przepisów Konstytucji RP (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3) ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie działki pod tereny zieleni i drogi wewnętrzne było zgodne ze studium, koncepcją zagospodarowania terenu (miasteczko geotermalne) oraz służyło skomunikowaniu terenów zabudowy mieszkaniowej z drogą publiczną, co mieści się w granicach ograniczeń konstytucyjnych. Procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo.Stan faktyczny
Skarżący W.C. i H.C. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Uniejowie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie działki nr ewid. 1081/2 pod tereny zieleni, leśne i drogi wewnętrzne. Zarzucili naruszenie Konstytucji RP (art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3) oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że takie przeznaczenie czyni działkę bezużyteczną i stanowi nadmierną ingerencję w prawo własności, zwłaszcza w kontekście sąsiedniej działki przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową. Organ obrony argumentował, że plan został uchwalony zgodnie z prawem, wyważając interes publiczny i prywatny, a ograniczenia własności są dopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi W. C. i H. C. na uchwałę Rady Miejskiej w Uniejowie z dnia 26 kwietnia 2017 r. nr XLVII/368/2017 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu strefy uzdrowiskowej "C" w miejscowości Uniejów i dla fragmentu terenu miejscowości Ostrowsko gm. Uniejów - oddala skargę. A. P.
W.C. i H.C. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w U. z dnia [...] kwietnia 2017 roku, nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu strefy uzdrowiskowej "C" w miejscowości U. i dla fragmentu terenu miejscowości O. gm. U. Skarżący swoją skargę ograniczyli do ustaleń dla działki nr ewid. 1081/2, położonej w miejscowości O., przeznaczenie 1ZP (zieleń urządzona), 3ZL (tereny leśne) oraz 3 KDW (tereny dróg wewnętrznych). Kontestowanej uchwale zarzucili naruszenie:
- art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie dozwolonych tym przepisem granic ingerencji w przysługujące skarżącym prawo własności nieruchomości;
- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ingerencję w przysługujące skarżącym prawo własności bez zachowania zasady proporcjonalności,
- art. 1 ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1073, dalej jako: "u.p.z.p."), poprzez przekroczenie dozwolonych granic "swobody planistycznej".
Opierając się na wskazanych zarzutach autorzy skargi wnieśli o stwierdzenie nieważności kontestowanej uchwały w zaskarżonej części, tzn. w części ustalającej dla działki nr ewid. 1081/2 przeznaczenie 1 ZP, 3 ZL oraz 3 KDW oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W motywach skargi jej autorzy wyjaśnili, iż są współwłaścicielami działek nr ewid. 1081/1 i 1081/2 położonych w miejscowości O., gmina U. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska ustaliła dla działki nr ewid. 1081/2 o szerokości ok. 36 m przeznaczenie 1 ZP (tereny zieleni urządzonej), 3ZL (tereny leśne) oraz 3 KDW (tereny dróg wewnętrznych). Dla działki nr ewid. 1081/1 o szerokości ok. 12 m, usytuowanej równolegle do działki nr ewid. 1081/2 i w bezpośrednim z nią sąsiedztwie, przewidziana została funkcja MU (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna). W tym kształcie działka nr ewid. 1081/2 jest bezużyteczna, nie można jej wykorzystać w jakikolwiek ekonomiczny lub inwestycyjny sposób. Praktycznie bezużyteczną pozostaje również działka nr ewid. 1081/1, przypisana jest jej wprawdzie funkcja zabudowy mieszkaniowej lecz z uwagi na szerokość (12 m) zabudowa mieszkaniowa jest tu niemożliwa do realizacji. Uwzględniając lokalizację dróg dojazdowych, konieczność zachowania odstępów od granicy działki, a także ustalony w planie maksymalny udział powierzchni zabudowy w całkowitej powierzchni działki (§ 21 pkt 2 lit. c planu), dla lokalizacji obiektów budowlanych zabraknie tu miejsca. Sytuacja ta mogłaby ulec zmianie w razie poszerzenia terenu budowlanego o część działki nr ewid. 1081/2, jest to jednak niemożliwe z uwagi na przypisanie jej funkcji 1 ZP i 3 ZL. Zdaniem skarżących, wynika z tego, że ustalenia planu miejscowego, w części dotyczącej przeznaczenia działki nr ewid. 1081/2, są równoznaczne z daleko idącą ingerencją w sferę przysługującego skarżącym prawa własności.
Sięgając do treści art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP skarżący wskazali, że ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw muszą być wprowadzone z zachowaniem wymogu proporcjonalności. Tymczasem Rada w sprawie owej "zasady proporcjonalności" nie zachowała.
Dalej skarżący podkreślili, iż plan przewiduje, iż działka nr ewid. 1081/2 zaklasyfikowana jest do funkcji "tereny leśne" i "zieleń urządzona". Jedynie wąskiemu paskowi gruntu, stanowiącego działkę nr ewid. 1081/1 przypisana została funkcja MU (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej), lecz z uwagi na szerokość nie nadaje się ona do budowlanego wykorzystania. Plan uczynił zatem działkę nr ewid. 1081/2 praktycznie bezużyteczną a co do działki nr ewid. 1081/1 znacząco ograniczył możliwość jej zagospodarowania. Ponadto, tereny bezpośrednio sąsiadujące z działką nr ewid. 1081/2 w planie przeznaczone zostały na cele budowlane.
Sytuacja ta wymaga konfrontacji z dyspozycją art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i udzielenia odpowiedzi na pytanie: jaki cel, przewidziany w tym przepisie, przyświecał organowi, który dla jego realizacji funkcjonalnie zdegradował należące do skarżących parcele (zwłaszcza działkę nr ewid. 1081/2). Zdaniem skarżących, żaden z celów wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie stanowi uzasadnienia dla przyjętych, w omawianym zakresie, ustaleń planistycznych. Nie usprawiedliwiają ich z pewnością jakiekolwiek względy "bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób". Autor planu nie może powoływać się nadto na względy ochrony środowiska, zważywszy że tereny bezpośrednio sąsiadujące z działką nr ewid. 1081/2 zostały, przed uchwaleniem planu, wyłączone z produkcji leśnej, zatem ewentualne powoływanie się na zamiar rozszerzenia bądź utrzymania areału terenów zielonych byłoby zatem co najmniej dziwne. Ponadto, obszar którego dotyczy skarga usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksu leśnego, co wystarczająco zabezpiecza funkcję ochrony środowiska, czystości powietrza atmosferycznego itp.
Wskazane okoliczności – zdaniem skarżących – potwierdzają, iż zapisy planu dotyczące przeznaczenia zwłaszcza działki nr ewid. 1081/2, nie mieszczą się w dyspozycji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak również nie spełniają wymogu proporcjonalności wynikającego z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Zdaniem skarżących, nie można racjonalnie wytłumaczyć powodów dla których parcela stanowiąca ich własność, przebiegająca długim pasem pomiędzy obszarem zabudowy mieszkaniowej, zaklasyfikowana została w większości jako teren zieleni urządzonej. Rozwiązanie to winno być uznane za dowolne i pozbawione uzasadnienia merytorycznego, przekraczające tym samym granice władztwa planistycznego gminy ustanowionego przepisami art. 1 ust. 3, art. 3 ust. 1 i art. 6 u.p.z.p.
Skarżący pismem z dnia 11 kwietnia 2018 roku wystąpili do organu z wnioskiem o dobrowolną zmianę zaskarżonej uchwały, lecz wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, iż skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest na podstawie delegacji ustawowej, to ograniczenia w prawie własności wprowadzane tym planem są prawnie dopuszczalne. Ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanową naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem prawa, w tym chronionych wartości konstytucyjnych, w tym również zasady proporcjonalności. Zdaniem organu sprostał on wszelkim wymogom przewidzianym w przepisach prawa, dlatego że prawidłowo wyważył interes publiczny gminy z interesem prywatnym właścicieli nieruchomości. Postanowienia uchwały precyzują regulację studium poprzez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego ustanawiając, jako zasadę zagospodarowania terenu i warunki zabudowy wskazane w § 22. Ta regulacja jednoznacznie wskazuje, że organ uwzględnił wymagania prawa właścicieli terenów o przeznaczeniu zieleni nieurządzonej, wskazując na szerokie uprawnienia do ich zabudowy, pozostawiając jedynie niewielki fragment całego terenu z przeznaczeniem na tereny zielone i tereny zalesione.
Obowiązująca zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy U. została przyjęta uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia [...] grudnia 2009 roku. Kierunki zagospodarowania przyjęte w studium skupiają się na celach spójnych z określonymi w dokumentach strategicznych, zapewniając podnoszenie konkurencyjności gminy i miasta U. z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju przy uwzględnieniu warunków wynikających z konieczności zachowania ładu przestrzennego. Z analizy uwarunkowań funkcjonalno-przestrzennych przyjęto dla określenia kierunków i polityki zagospodarowania przestrzennego jako jedno z wiodących kryteriów "wyjątkowe predyspozycje gminy do rozwoju funkcji uzdrowiskowych i rekreacyjno-turystycznych we wszystkich jej formach".
Koncepcja zagospodarowania terenu zawarta w planie miejscowym polega na budowie miasteczka geotermalnego, jako koncepcji całościowej z odejściem od indywidualnej zabudowy na poszczególnych nieruchomościach. Analizując zarówno wartość istniejącego drzewostanu, jak i wymogi umożliwiające zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy miasta i gminy, Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...]września 2016 roku wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne o łącznej powierzchni 3,8330 ha. Jednocześnie w obszarze objętym planem pozostawiono do trwałego użytkowania leśnego teren o powierzchni 2,0788 ha oraz przeznaczono 1,7540 ha do zalesienia. Uzyskano również zgodę na zmianę przeznaczenia terenów rolnych na cele nierolnicze z uwagi na potrzeby powiązań komunikacyjnych powierzchni 0,4292 ha (decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] listopada 2016 roku).
W planie miejscowym zachowano zarówno funkcje, jak i parametry ustalone w studium. Zarówno tereny w mieście U., jak i we wsi O. przeznaczone są w studium dla funkcji wiodącej – zabudowa mieszkaniowo-usługowa z dopuszczeniem funkcji uzupełniającej w zakresie usług i zieleni. W planie miejscowym zachowano zgodność ze wskaźnikami zagospodarowania i użytkowania terenów w zakresie w jakim zostały one określone w studium.
Z tych powodów – w ocenie organu – nie doszło do naruszenia prawa w zakresie uchwalenia planu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne, skarżący są współwłaścicielami działek nr ewid. 1081/1 i 1081/2 położonych w miejscowości O., gmina U. Plan ustalił dla działki nr ewid. 1081/2 przeznaczenie 1 ZP czyli tereny zieleni urządzonej, 3ZL czyli tereny leśne oraz 3KDW jako tereny dróg wewnętrznych, a dla działki nr ewid. 1081/1 przewidziana została funkcja zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Jak podkreślił organ, w toku procedury uchwalania planu miejscowego:
- ogłoszono w prasie lokalnej, BIP oraz w sposób zwyczajowo przyjęty o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego oraz o możliwości składania wniosków,
- zawiadomiono na piśmie instytucje i organy o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego oraz o możliwości składania wniosków,
- rozpatrzono wnioski do planu miejscowego instytucji i organów,
- sporządzono opracowanie ekofizjograficzne,
- sporządzono projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko,
- sporządzono prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego.
Ponadto, w toku procedury planistycznej wykonano czynności wynikające z ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tj.:
- podano do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz o możliwości składania uwag i wniosków,
- wystąpiono do Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o zakres i stopień szczegółowości prognozy oddziaływania na środowisko przed jej sporządzeniem,
- poddano projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko opiniowaniu przez ww. organy,
W dniu 17 czerwca 2016 roku odbyło się posiedzenie Powiatowej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w P., celem zaopiniowania projektu planu. Po czym poddano projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko opiniowaniu i uzgadnianiu przez instytucje. Następnie projekt planu poddany był wyłożeniu do publicznego wglądu (od 11 marca do 29 marca 2017 roku), z dyskusją publiczną nad przyjętymi rozwiązaniami w dniu 12 marca 2017 roku i terminem składania uwag do dnia 13 kwietnia 2017 roku.
Prace nad projektem planu prowadzone były z zachowaniem jawności i przejrzystości procedur planistycznych. W oparciu o art. 32 u.p.z.p. w celu oceny aktualności studium i planów miejscowych, Burmistrz Miasta U. dokonał analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy. Analizie poddano studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie gminy oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy. Stosownie do art. 32 ust. 2 u.p.z.p., przeprowadzona analiza przedstawiona została Powiatowej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, która na posiedzeniu w dniu 11 marca 2016 roku pozytywnie zaopiniowała przedłożony dokument.
Do planu skarżący nie zgłosili żadnych uwag na etapie jego uchwalania. Nie wskazywano wówczas na naruszenie ich prawa własności.
Jak podkreślił organ, kształt zagospodarowania terenu został wykonany zgodnie z projektem architektonicznym miasteczka geotermalnego, dbając aby teren ten wyróżniał się architektonicznie i stanowił wzór ładu przestrzennego pod względem zagospodarowania terenu w tereny zielone i leśne oraz zabudowę jednorodzinną. Plan w § 8 zawiera ustalenia dotyczące zasad ochrony kształtowania ładu przestrzennego, natomiast w Rozdziale 5 znajdują się ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów, zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustalenia te zapewniają uwzględnienie w planie wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Zamierzenie inwestycyjne dotyczy zespołu urbanistycznego, którego całościowa realizacja gwarantuje ład przestrzenny, a przyjęte rozwiązanie oparte na centralnie usytuowanej przestrzeni publicznej zwiększa czytelność urbanistyczną zespołu mieszkaniowego będącego częścią programu uzdrowiskowego U. W planie zachowano funkcje i parametry ustalone w studium. Zarówno tereny w mieście U., jak i we wsi O. przeznaczone są w studium dla funkcji wiodącej - zabudowa mieszkaniowo-usługowa z dopuszczeniem funkcji uzupełniającej w zakresie usług i zieleni. W planie zachowano zgodność ze wskaźnikami zagospodarowania i użytkowania terenów w zakresie w jakim zostały one określone w studium. Organ nie podzielił twierdzenia skarżących, iż zostali oni pokrzywdzeni w wyniku przyjęcia planu. Zdecydowanie przeważająca część terenu, który został objęty planem została przeznaczona na cele mieszkaniowe, na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Organ nie może ponosić odpowiedzialności za fakt, iż działka skarżących przeznaczona właśnie pod taką zabudowę ma 12 m szerokości. Jest to okoliczność całkowicie niezależna od organu, a skarżący będąc właścicielami działki musieli zdawać sobie sprawę z jej szerokości i tym samym możliwości jej zabudowy.
Wobec tego i w związku z zachowaniem wszelkich procedur wymaganych w toku przygotowywania planu zagospodarowania przestrzennego organ ocenił, że kontestowana uchwała jest zgodna z prawem, a skarga winna zostać oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach powierzonej sądom administracyjnym kontroli działalności administracji publicznej, rozumianej najogólniej jako badanie jej zachowań bądź zaniechań pod kątem zgodności z obowiązującym prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jedn.: Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107 ze zm.), ustawodawca umiejscowił także orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego.
Przewidziana w art. 184 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), kontrola legalności uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego ukierunkowana jest na badanie legalności zaskarżonego aktu w granicach odnoszących się do kompetencyjno – proceduralnych podstaw działania organu prawotwórczego oraz materialnoprawnych podstaw wydania aktu.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola legalności kontestowanej w skardze uchwały w zakresie określonym w skardze, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy w U. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu strefy uzdrowiskowej "C" w miejscowości U. i dla fragmentu miejscowości O. gm. U. Autorzy skargi swoje zarzuty ograniczyli do działki nr ewid. 1081/2 (o szerokości 36 m), położonej w miejscowości O., dla której plan ustawa przeznaczenie 1ZP (zieleń urządzona), 3ZL (tereny leśne) oraz 3 KDW (tereny dróg wewnętrznych). Tymczasem plan dla sąsiedniej działki nr ewid. 1081/1 (o szerokości 12 m) przewiduje przeznaczenie MU, czyli zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. W ocenie skarżących, takie zapisy kwestionowanej uchwały dla działki nr ewid. 1081/2 naruszają art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie dozwolonych tym przepisem granic ingerencji w przysługujące skarżącym prawo własności nieruchomości, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ingerencję w przysługujące skarżącym prawo własności bez zachowania zasady proporcjonalności oraz art. 1 ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 u.p.z.p., poprzez przekroczenie dozwolonych granic "swobody planistycznej".
W odniesieniu do tych zarzutów na wstępie wskazać należy, iż prawo własności jest chronione konstytucyjnie, jednakże nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Z kolei, stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie są regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP, jeżeli tak to ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawnie dopuszczalne, jeżeli zostały spełnione wskazane powyżej konstytucyjne warunki ograniczenia prawa własności.
Z mocy art. 3 ust. 1 u.p.z.p., gminie przysługuje niekwestionowane władztwo planistyczne, realizowane w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Przepis ten upoważnia gminę do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, oczywiście pod warunkiem, że ograniczenia te gmina wprowadza w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Władztwo planistyczne obejmuje kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Ingerencja gminy w prawa właścicielskie może się dokonywać wyłącznie na zasadzie poszanowania porządku prawnego i nie może prowadzić do nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Ewentualne nadużycie władztwa planistycznego przez gminę podlega kontroli sądu administracyjnego. Władztwo planistyczne jest rozumiane jest jako wyłączna kompetencja gminy do ustalania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia oraz sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenów. Kompetencja ta nie jest jednak nieograniczona. Gmina może te uprawnienia wykonywać w granicach wynikających z Konstytucji RP oraz ustaw. Jak wskazano wcześniej, zasadniczym przepisem Konstytucji stwarzającym granice dla władztwa planistycznego gminy jest art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zawierający zasadę proporcjonalności. Wynika to stąd, że plan miejscowy przede wszystkim oddziałuje na prawo własności nieruchomości, które jest chronione art. 64 Konstytucji RP. W art. 6 ust. 1 u.p.z.p. wprost stwierdza się, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Gmina U., przeznaczając teren działki skarżących nr 1081/2 pod teren zieleni urządzonej (symbol 1ZP), teren leśny (symbol 3ZL) i tereny dróg wewnętrznych (symbol 3KDW), działała w ramach przyznanego jej władztwa planistycznego (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.) i nie naruszyła art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p.
Przyjęte w planie przeznaczenie ww. działki w odniesieniu do symbolu 1ZP oraz symbolu 3ZL są zgodne z zapisami studium uwarunkowań i odpowiadają dotychczasowemu przeznaczeniu tego terenu. Takie przeznaczenie odpowiada także szerzej prezentowanej w kwestionowanej uchwale koncepcji zagospodarowania okolicznych terenów (miasteczko geotermalne). Natomiast celem wprowadzonego rozwiązania w odniesieniu do symbolu 3KDW było skomunikowanie terenów zabudowy mieszkaniowej z drogą publiczną. Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który podziela także Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, iż konieczność urządzania nowych dróg, modernizacji istniejących, służąca swobodnemu przemieszczaniu się, m.in. służb komunalnych i ratowniczych, dostosowywanie istniejących dróg do wymogów bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa mieści się w granicach ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2012 roku, sygn. II SA/Łd 643/12; w Gdańsku z dnia 17 marca 2011 roku, sygn. II SA/Gd 743/10; w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 roku, sygn. II SA/Bk 42/08 i inne; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe stwierdzenia prowadzą do wniosku, iż rozpoznawana skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Rada Gminy podejmując zaskarżoną uchwałę w kwestionowanym zakresie nie przekroczyła granic władztwa planistycznego oraz zasady proporcjonalności, zaś skarżący nie wykazali naruszenia ich indywidualnego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą.
Sąd, badając z urzędu zachowanie procedury planistycznej również nie stwierdził uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania kwestionowanego aktu z obrotu prawnego. Z informacji zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że w toku prac planistycznych organ dokonał uzgodnień, o których mowa w art. 17 pkt 6 u.p.z.p., przeprowadził procedurę powiadomień i ogłoszeń stosownie do wymogów art. 17 pkt 1-4 u.p.z.p. Następnie organ podjął kwestionowaną uchwałę, stwierdzając jednocześnie zgodność planu ze Studium. Taki tryb procedowania nie narusza zasad ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zachowane zostały wymogi określone w art. 28 ust. 2 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z wykorzystaniem na cele mieszkaniowej sąsiedniej działki (nr ewid. 1081/1), która w planie miejscowym ma przeznaczenie MU, czyli tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wyjaśnić należy, iż z uwagi na określony w skardze jej zakres (który odnosi się do terenu działki nr ewid. 1081/2), wszelkie argumenty odnoszące się do innego terenu, pozostają poza zakresem zainteresowania Sądu.
Wobec powyższego skargę na mocy art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło