II SA/Łd 553/08

Dnia 11 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...]. LS Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił M. Konewce uchylenia decyzji własnej z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lutego 2006 r. nr [...]. Zdaniem Kierownika decyzja, o której uchylenie wnosi strona jest ostateczna, co oznacza, iż spełniona jest tylko jednak z przesłanek, o których stanowi art. 154 § 1 k.p.a. M.K. nie wskazał, jednak by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny albo też jego słuszny interes. Poza tym rozstrzygnięcie, którego uchylenia domaga się wnioskodawca zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Pismem z dnia 20 marca 2008 r. M.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił własną decyzję z dnia [...] r. i umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 r. W jej uzasadnieniu organ orzekający podniósł, iż decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. z dnia 25 kwietnia 1986 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia 21 stycznia 1987 r. odmówiono M.K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Ruchu Oporu Armii Krajowej. W dniu 13 czerwca 2005 r. do Kierownika Urzędu wpłynął wniosek strony o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej. Decyzją z dnia 7 lutego 2006 r. podjętą w trybie art. 154 k.p.a., utrzymaną w mocy rozstrzygnięciem z dnia 27 czerwca 2006 r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W dniu 31 lipca 2006 r. zainteresowany zwrócił się do Kierownika Urzędu z pismem, z którego wynikało, że nie godzi z wydaną decyzją. Wobec tego, pismem z dnia 23 października 2006 r. organ orzekający wezwał stronę do wskazania w którym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego żąda rozpoznania swojej sprawy. Na powyższe pismo strona nie udzieliła odpowiedzi i dlatego też decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu w trybie art. 154 odmówił zainteresowanemu uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu, prowadzenie nowego postępowania w przedmiocie uprawnień kombatanckich strony oraz wydanie decyzji w trybie zwyczajnym stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Kolejna decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu w trybie art. 154 k.p.a. w niniejszej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 k.p.a. orzekłby po raz drugi w tym samym trybie i w tej samej sprawie administracyjnej, a więc w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 21 stycznia 1987 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Powyższe uzasadniało więc uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wskazane rozstrzygnięcie, M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Odpowiadając na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które wskazano w skardze. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części ppsa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procedury w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu jest legalność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., którą to decyzją uchylił on własną decyzję z dnia [...] r. i umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 r. Dla wskazanej oceny niezbędna okazała się analiza dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, poprzedzających wymienione decyzje a w szczególności przywołanego w decyzji wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 roku. Jak wynika to z treści decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] roku, Kierownik Urzędu odmówił M.K. uchylenia decyzji własnej z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lutego 2006 r. nr [...]. Podstawą rozstrzygnięcia były przepisy art. 154 § 1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.). Oczywistym jest więc, że organ orzekał już w sprawie M.K. decyzją z dnia 7 lutego 2006 roku, a następnie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 27 czerwca 2006 roku. Decyzję Kierownika Urzędu z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...], M.K. odebrał osobiście w dniu 7 lipca 2006 roku, co dokumentuje zwrotne poświadczenie odbioru pisma dołączone do akt administracyjnych. Wskazana decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi. W dniu 31 lipca 2006 roku (data nadania w placówce pocztowej), a więc w otwartym, 30 dniowym terminie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, M.K. złożył pismo zaadresowane do Zastępcy Kierownika Urzędu, kwestionujące wydaną decyzję. Treść pisma, zdaniem sądu nie budzi żadnych wątpliwości, a wolę strony potwierdza choćby brzmienie pierwszego zdania: "W związku z decyzją z dn. 27.06.2006r. nr [...] chciałbym oznajmić, iż nie zgadzam się z tą decyzją". O ile jednak organ miał wątpliwości, czy wskazane pismo należy zakwalifikować jako skargę, winien zwrócić się o wyjaśnienie tej kwestii do strony. W przedmiotowej sprawie organ wystosował co prawda w dniu 23 października 2006 roku pismo do M.K., zwracając się z zapytaniem, jak należy traktować jego pismo, informując jednak jednocześnie jedynie o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy: art. 145 § 1 kpa, 154 kpa i art. 156 § 1 kpa ( a więc w trybie nadzwyczajnym ), i powinności wybrania jednej ze wskazanych możliwości ( k.62 akt administracyjnych). Taka informacja narusza zasadę wszechstronnego i wyczerpującego informowania strony zapisaną w art. 9 kpa. Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie w pełni znajduje zastosowanie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zamieszczony w wyroku z dnia 26 września 2006 roku, że"(...) przy ustalaniu, jaki charakter ma pismo procesowe strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia - w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa." ( wyrok NSA z dnia 26 września 2006 roku sygn. akt I OSK 1296/05, dostępny - Lex nr 321213 ) W ocenie składu orzekającego zarówno treść pisma M.K. jak i termin jego wniesienia wskazywał na wolę złożenia skargi, co jednak uszło uwadze organu i skutkowało błędnym, bo niepełnym poinformowaniem strony o jej sytuacji procesowej i przysługujących jej prawach. W tej sytuacji, brak odpowiedzi strony, nie upoważniał organu do zinterpretowania pisma z dnia 31 lipca 2006 roku jako wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa i w konsekwencji wydania kwestionowanych decyzji, abstrahując już od niczym nie uzasadnionej zwłoki w ich podjęciu. Rozstrzygając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić należycie, jaka była rzeczywista wola strony kwestionującej decyzję dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...], tak aby nie poniosła ona szkody na skutek nieznajomości prawa i nieporadności, a w szczególności jakie znaczenie nadać pismu z dnia 31 lipca 2006 roku, bądź to poprzez należytą analizę jego treści, bądź poprzez uzyskanie niezbędnych wyjaśnień strony, co pozwoli na podjęcie dalszych działań zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Wskazane wyżej uchybienia obligowały sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ja decyzji niezależnie od zarzutów skargi. Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. B.C.