II SA/Łd 557/13

WyrokWSA w Łodzi2013-10-18

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot – Szustowska, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeśli dłużnik alimentacyjny wykazuje większe wydatki niż dochody, ale jego sytuacja nie jest trwała i istnieje możliwość poprawy poprzez podjęcie zatrudnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nawet jeśli dłużnik wykazuje większe wydatki niż dochody, pod warunkiem, że jego sytuacja nie jest trwała i istnieje realna możliwość poprawy poprzez podjęcie zatrudnienia. Decyzja w tym zakresie opiera się na uznaniu administracyjnym, które nie może być dowolne, ale musi uwzględniać całokształt okoliczności sprawy, w tym cel ustawy, jakim jest zwiększenie odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując, że dłużnik jest zdolny do pracy i uzyskuje dochody z prac dorywczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że choć sytuacja finansowa rodziny jest trudna, wiek i stan zdrowia skarżącego nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy w wykładni prawa i postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. B. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie K.p.a.) oraz art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2012r., poz. 1228 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], odmawiającą K. S. umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J. S. za okres od dnia 1 października 2008r. do dnia 30 września 2009r. w wysokości 3.586,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 1.906,46 zł, co łącznie stanowi kwotę 5.492,56 zł. W toku postępowania ustalono, iż wnioskiem z dnia 3 stycznia 2013r. K. S. zwrócił się do organu I instancji o umorzenie długu powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że dłużnik alimentacyjny prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną M. B., z którą wspólnie wychowują córkę N. S. Dłużnik utrzymuje się z prac dorywczych, natomiast M. B. jest osobą niepracującą, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., natomiast do stałych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego należą: opłata za energię elektryczną w wysokości około 2.800,00 zł co pół roku, opłata za wodę i ścieki w wysokości około 61,00 zł miesięcznie, opłata za wywóz odpadów w wysokości około 173,00 zł miesięcznie oraz wydatki związane z zakupem opału w wysokości około 2.000,00 zł rocznie i opłatę w wysokości 525,00 zł rocznie z tytułu podatku od nieruchomości, a także kwota 500,00 zł miesięcznie tytułem bieżących alimentów na rzecz dziecka - J. S. Organ zwrócił uwagę na fakt, iż dłużnik wykazał większe wydatki miesięczne niż dochody, co jakkolwiek nie stanowi przesłanki odmowy umorzenia należności, może natomiast stanowić o większych niż wykazane możliwościach zarobkowych dłużnika. Organ I instancji wskazał ponadto, iż dłużnik jest osobą w wieku aktywności zawodowej, zdolną do pracy i uzyskującą dochody z prac dorywczych, nie zgłasza problemów zdrowotnych. W związku z tym decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił K. S. umorzenia pozostałej do spłaty kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J. S. za okres od dnia 1 października 2008r. do dnia 30 września 2009r. w kwocie w łącznej - wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji - wysokości 5.492,56 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S., nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją i zarzucając jej naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż w ocenie odwołującego wystąpiły przesłanki do jego zastosowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ I instancji polegający na uznaniu, iż wnioskodawca jest w stanie znaleźć zatrudnienie pozwalające mu na poprawą sytuacji bytowej i wywiązanie się ze zobowiązań względem Skarbu Państwa, podczas gdy brak takich szans bądź szanse te są iluzoryczne. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało je za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, iż decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] przyznane zostały D. D. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz dziecka - J. S. na okres od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009r. w wysokości po 400,00 zł miesięcznie. Następnie decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], uwzględniając wpłatę dłużnika na konto organu właściwego wierzyciela orzeczono w stosunku do K. S. o zwrocie należności w okresie od dnia 1 października 2008r. do dnia 30 września 2009r. w wysokości 4.052,38 zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 1.777,13 zł, co łącznie stanowiło kwotę 5.829,51 zł. Decyzja ta stała się ona ostateczna. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy zapada w ramach uznania administracyjnego. Przedmiotowa regulacja nie nakłada obowiązku umorzenia zaległości, ale daje wyłącznie takie uprawnienie, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju okoliczności, których ocena należy do orzekającego organu. Użyta przez ustawodawcę konstrukcja uznania administracyjnego nie może być jednakże rozumiana jako niczym nieograniczona dowolność. Nie zwalnia bowiem organu orzekającego od konieczności wszechstronnego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Należy przy tym mieć na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 K.p.a. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo wskazał, że powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania odwołującego, które polegało na nie wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka, ustanowionego wyrokiem niezawisłego sądu. Wypłata z budżetu państwa świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz zasądzonych alimentów, nie zwalnia odwołującego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Skoro dłużnik nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać i powinien liczyć się z koniecznością zapłaty tych należności. Organ odwoławczy wskazał również, że nie można zapominać także o charakterze zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z postanowieniami art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci maja charakter obligatoryjny. Ponadto wszelkiego rodzaju ulgi m.in. umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinny mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu tylko takie przesłanki mogą uzasadniać zastosowanie ulg wskazanych w art. 30 ust. 2 ustawy. Następnie Kolegium podniosło, iż z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż odwołujący mieszka i gospodaruje wspólnie z konkubiną, z którą wychowuje wspólnie córkę. W ocenie organu II instancji sytuacja finansowa rodziny odwołującego nie jest łatwa. Konkubina odwołującego jest osobą bezrobotną, utrzymującą się jedynie z pomocy społecznej oraz pomocy finansowej matki, natomiast odwołujący zobowiązany jest także łożyć na utrzymanie córki N. S. Jednakże zdaniem Kolegium wiek wnioskodawcy (34 lata) oraz jego stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia, co przyczyni się do polepszenia sytuacji życiowej dłużnika alimentacyjnego. Ponadto, jak wynika z akt sprawy odwołujący uzyskuje dochód z prac dorywczych. Tym samym brak jest podstaw by uznać, że K. S. pozostaje bez środków do życia i nie ma możliwości regulowania przedmiotowych należności. W przedmiotowej sprawie nie ma zasadności zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, gdyż biorąc pod uwagę obecną sytuację dochodową i rodzinną odwołującego, uznać należy, że będzie on w stanie spłacić powstałe zadłużenie, gdyż istnieją realne szansę na to, że dłużnik jako osoba młoda, nie zgłaszająca problemów zdrowotnych poprawi swoją sytuację przez podjęcie zatrudnienia. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wniósł K. S., zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na tym, iż organ drugiej instancji uznał iż sytuacja dochodowa i rodzinna, o której mowa w przywoływanym przepisie oznacza hipotetyczną, oderwaną od stanu faktycznego, możliwość zarobkowania przy optymalnych warunkach, podczas gdy z przepisu wprost wynika, że przesłanką zastosowania wskazywanego przepisu jest konkretny istniejący stan faktyczny. Skarżący zarzucił nadto, iż organ całkowicie pominął treść preambuły do ustawy która wskazuje, iż celem aktu prawnego jest pomaganie osobom ubogim, które nie są samodzielnie wstanie zaspokoić swoich potrzeb. Skarżący zarzucił także rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedopatrzenie się naruszenia przez organ administracji pierwszej instancji przepisów postępowania i niestwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez pobieżne zbadanie stanu faktycznego sprawy i wadliwe rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji. Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania i przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie oraz przyznanie skarżącemu pomocy prawnej z urzędu poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które skutkowałoby jej uchyleniem, a już z pewnością nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające stwierdzenie jej nieważności. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W myśl art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3 ustawy). Z przywołanego wyżej unormowania wynika, że instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oparta jest na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może, choć nie ma takiego obowiązku, uwzględnić wniosek dłużnika alimentacyjnego w tym przedmiocie. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności i wymaga uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. Decyzje uznaniowe powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Organ winien również rozważyć, czy za wydaniem konkretnej decyzji przemawia interes społeczny czy też słuszny interes obywatela (art. 7 K.p.a.). Rozważania organu odwoławczego o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy są zasadne. Przepis ten nakłada na organ obowiązek rozważenia, czy za umorzeniem należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przemawia sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, iż umorzenie na podstawie ww. przepisu winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Lu 559/10 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie należało zatem ustalić, czy sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego faktycznie nie pozwala mu na wywiązanie się z zobowiązań względem organu w związku z wypłaceniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. Skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją konkubiną, z którą posiada pięcioletnią córkę. Jego konkubina również nie pracuje i nie posiada prawa do zasiłku, a źródłem utrzymania jego i jego rodziny są świadczenia z pomocy społecznej. Ponadto źródło utrzymania w 2012 roku stanowiła również umowa o dzieło obejmująca wykonanie pokazów barmańskich i sommelierskich z zachowaniem autorskiej formuły, za co skarżący miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości 500 zł brutto (za pięć pokazów). Dodatkowo w okresie wakacyjnym skarżący podejmował różne prace dorywcze. Jego zdaniem nie ma żadnych szans na znalezienie pracy bądź szanse te są iluzoryczne. Jak wynika z powyższego opisana przez skarżącego sytuacja rodzinna i majątkowa wydaje się być bardzo trudna. Jednakże w zestawieniu z innymi oświadczeniami skarżącego należy dojść do przekonania, że skarżący na utrzymanie siebie i rodziny ponosi znacznie większe wydatki od uzyskiwanych dochodów. W piśmie z dnia 24 stycznia 2013r. skarżący sam bowiem wskazał, iż razem z konkubiną mieszkają w domu jej matki, która nieodpłatnie udostępnia im lokal mieszkalny w zamian za pokrywanie kosztów utrzymania domu, obejmujących podatki, opłaty za śmieci, ścieki, wodę, energię, a także opał. Z przedstawionych przez skarżącego faktur wynika, że koszty te wyniosły przeszło 3.700 zł, do których należy doliczyć kwotę opału w wysokości 2.000 zł. Ponadto skarżący do wniosku o umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego dołączył potwierdzenia przelewów na rzecz J. S. tytułem alimentów za miesiące czerwiec-grudzień 2012r. na łączną kwotę 3.500 zł. To z kolei oznacza, że możliwości finansowe skarżącego są większe, niż przez niego wskazywane. Dlatego argumenty skarżącego, że nie jest on w stanie spłacić ciążącego na nim długu alimentacyjnego nie są przekonujące. Organ odwoławczy na podstawie zebranych w sprawie dokumentów prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zasadniczą przeszkodą w spłacie zadłużenia jest brak zatrudnienia. Sytuacja, w jakiej obecnie znajduje się dłużnik alimentacyjny, nie nosi jednak cech trwałości i jest możliwa do przezwyciężenia. Sytuacja trwała to taka, której usunięcie nie jest możliwe z powodu przeszkód niezależnych od samego zainteresowanego i nic nie wskazuje na jej poprawę. Zdaniem Sądu wiek skarżącego (34 lata), jego sytuacja zdrowotna, wykształcenie gastronomiczne (wyuczony zawód kelnera oraz posiadane kwalifikacje do prowadzenia pokazów barmańskich i sommelierskich) potencjalnie pozwalają na podjęcie zatrudnienia. Skarżący winien zatem wykazać się determinacją w poszukiwaniu pracy, zwłaszcza w sytuacji ciążących wobec niego zobowiązań alimentacyjnych względem małoletnich dzieci. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu i nie narusza granic uznania administracyjnego, wyznaczonych art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom zobowiązanym do alimentów. Z jej uzasadnienia, sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. wynika jasno i rzeczowo, z jakich powodów wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, postępując według reguł wyznaczonych art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Na koniec należy się odnieść zarzutu naruszenia przez organy administracji preambuły do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W pierwszej kolejności należy zwrócić skarżącemu uwagę na to, że powołując się na zapis preambuły, winien go przytoczyć w pełnym brzmieniu, a nie cytować go wyrywkowo. Preambuła do ww. ustawy stanowi: "Uważając, że dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny, konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji, wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji, stanowi się co następuje...". Jak wynika z powyższego, a także z samego tytułu ustawy, obowiązek wspierania przez państwo, na gruncie przepisów omawianej ustawy, dotyczy wyłącznie osób, które nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji. Ponadto wspieranie tych osób, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów, jak mówi preambuła, należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zatem to nie skarżący jest adresatem uprawnień wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, lecz uprawnioną jest jego córka J. S., która nie otrzymywała należnych jej alimentów. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest w związku z tym wyjątkiem od zasady zwiększania odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. W związku z tym organy administracji mają obowiązek niezwykle starannie podejmować decyzję w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Każde bowiem umorzenie powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Na marginesie wskazać należy, iż Sąd uznał, że rozpoznanie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wydanie w tym przedmiocie odrębnego rozstrzygnięcia, nie byłoby uzasadnione z punktu widzenie ekonomiki procesowej i zasady szybkości postępowania. Decyzja, którą zaskarżył K. S., nie jest decyzją, która nadaje się do wykonania bowiem wydanie decyzji w tym przedmiocie nie wiąże się z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania zarówno dla skarżącego, jak również dla innych podmiotów. Decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Innymi słowy decyzja taka nie może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro zatem decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu to oznacza, iż do decyzji tej nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. Inaczej przedstawiałby się sytuacja, gdyby przedmiotem zaskarżenia była decyzja o zwrocie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jednakże ta decyzja nie została przez skarżącego zakwestionowana w przewidzianym dla niej trybie zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O wynagrodzeniu dla adwokata orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19, § 20 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło