II SA/Łd 569/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant: asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi B. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak; [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat B. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych zawierającą należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu wniosku B. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym. Z treści uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że B.P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm., zwanej dalej "ustawą o kombatantach"). Przepis ten stanowi, że represją w rozumieniu ustawy jest okres przebywania m. in. w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. O spełnieniu warunków do przyznania świadczenia orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku osoby zainteresowanej oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji (art. 22 ustawy o kombatantach). Tymczasem strona nie przedłożyła wymaganej rekomendacji, ani nie udokumentowała w odpowiedni sposób, osadzenia w obozie przesiedleńczym w Ł. W szczególności, zdaniem organu, złożona karta meldunkowa nie potwierdza umieszczenia B. P. w obozie przesiedleńczym przy ul. A. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. P. opisał swoją trudną sytuację życiową i dotychczasowe starania o uzyskanie stosownych uprawnień. Nadto, strona ponownie podtrzymała swoje twierdzenia o pobycie w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A w czerwcu i lipcu 1942 roku. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że represją jest okres przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach). Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154), wymienia obóz przy ul. A w Ł. jako spełniający warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach. Na potwierdzenie pobytu w obozie przy ul. A strona złożyła pismo z Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Ł. z dnia 31 marca 2004 roku, które potwierdza tylko autentyczność karty meldunkowej. Natomiast to, że ten dokument został sporządzony w obozie przy ul. A wynika tylko z twierdzeń strony (informację taką Muzeum uzyskało od wniskodawcy). A ponieważ strona sama nie przedstawiła odpowiednich dowodów, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, poczynił ustalenia i przeprowadził w niezbędnym zakresie postępowanie dowodowe. Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziału w Ł. z dnia 12 grudnia 2005 roku oraz pisma Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 23 listopada 2005 roku wynika, że nie da się potwierdzić pobytu strony w obozie. Nadto, Archiwum Państwowe wskazało, że nazwa ulicy, przy której zamieszkiwała strona w chwili wysiedlenia, figuruje na wykazie osób wysiedlonych do obozu przy ul. B lub obozu przesiedleńczego w K. Nie ma informacji, żeby w roku 1942 wysiedlano kogokolwiek z tej ulicy do obozu przy ul. A. W oparciu o te dowody, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ocenił, że nie ma dostatecznego potwierdzenia pobytu strony w obozie przy ul. A w Ł. Sam fakt wysiedlenia, potwierdzony kartą meldunkową, nie może, w ocenie organu, stanowić dostatecznego dowodu na pobyt strony we wskazanym obozie. W konkluzji organ wyjaśnił, że nawet gdy strona przeszła podczas wysiedlenia przez jakiś obóz przejściowy, to mógł być to obóz nie ujęty w rozporządzeniu. A samo oświadczenie strony o pobycie w obozie przy ul. A nie jest wystarczającym dowodem. W skardze do sądu administracyjnego B. P. podał, że nie ma innych dowodów potwierdzających jego pobyt w obozie przy ul. A w Ł., gdyż świadkowie zmarli już, a ówczesne władze hitlerowskie starały się ukryć ślady swoich zbrodni. Skarżący jest osobą starszą i schorowaną. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Źródłem uprawnień kombatanckich jest: działalność kombatancka określona w art. 1 ust. 2, zrównana z nią działalność określona w art. 2 oraz represje oznaczone w art. 4 tej ustawy (art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach). Zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o kombatantach, represją w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy o kombatantach, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju represji. W stanie faktycznym sprawy B. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie stosownych uprawnień za pobyt w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A. Na potwierdzenie tego złożył dowód w postaci kserokopii karty meldunkowej. Zdaniem Sądu, organ orzekający w sprawie nie naruszył reguł postępowania dowodowego. Dokument przedłożony przez skarżącego był niewystarczający, gdyż nie potwierdzał faktu pobytu skarżącego w określonym miejscu. Dokument ten w swojej streści wymienia rodzinę skarżącego, ale nie wskazuje miejsca, w którym został sporządzony, ani docelowego miejsca pobytu rodziny skarżącego. Dlatego dowód ten nie mógł być potwierdzeniem pobytu skarżącego w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A. Organ prowadząc postępowanie nie poprzestał jednak tylko na ocenie dokumentu złożonego przez stronę, gdyż samodzielnie prowadził postępowanie. W ramach tego postępowania organ uzyskał informację od Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziału w Ł. i Archiwum Państwowego w Ł. Tym niemniej nawet te działania nie potwierdziły stanowiska skarżącego, a wręcz przeciwnie. Informacje wynikające z pisma z Archiwum Państwowego wskazują na to, że osoby zamieszkałe na tej samej ulicy co skarżący, w latach 1940 – 1942 były przesiedlane do innych obozów. Z dotychczasowego orzecznictwa wynika, że wprawdzie obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie ubiegającej się o te świadczenia, to jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (por. np. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 roku, II OSK 117/05, Lex Nr 188689; wyrok NSa z dnia 25 marca 2003 roku, V SA 145/02, Lex Nr 149683; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2001 roku, V SA 2874/00, Lex Nr 84350, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2000 roku, V SA 1786/99, Lex Nr 49296 i inne). Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w powołanych orzeczeniach. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.