II SA/Łd 571/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej - oddala skargę. LS Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. Nr [...] w Ł., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]) o odmowie uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z budową śmietnika w miejscu likwidowanej pergoli śmietnikowej na terenie działki Nr ewid. [...] przy ul. B. w Ł., objętej zgłoszeniem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. [...] w Ł. W dniu 27 października 2008 roku Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A. Nr [...] w Ł. wniosła o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, mając na uwadze słuszny interes mieszkańców, na podstawie art. 154 lub art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezydent Miasta Ł., po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] roku odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji w sprawie zgłoszenia sprzeciwu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 30 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W motywach decyzji organ wyjaśnił, iż uwzględnienie wniosku strony prowadziłoby do sprzeczności z wymogami określonym w art. 30 ust 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Celem postępowania prowadzonego na mocy tego przepisu nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jedynie ustalenie, czy w stanie faktycznym i prawnym, istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji. Jednocześnie przepis szczególny nie może sprzeciwiać się temu uchyleniu lub zmianie decyzji. Na wstępie, jak wskazał organ, należało podkreślić, iż decyzja, której zmiany domagała się strona to decyzja o zgłoszeniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania prac budowlanych polegających na wykonaniu pergoli. Organ wówczas zgłosił sprzeciw wobec zamiaru wykonania prac z uwagi na naruszenie wymagań określonych w przepisach o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W stanie faktycznym sprawy, to właśnie przepisy prawa budowlanego, jak i przepisy wykonawcze do prawa budowlanego sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji. W tej sytuacji bezprzedmiotowe jest rozważanie czy za uchyleniem lub zmianą przemawia interes strony. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji I instancji wyjaśniając, że mieszkańcy wspólnoty już przed rokiem 1960 rozpoczęli użytkowanie spornego terenu dla potrzeb gromadzenia śmieci. W 1974 roku wybudowano w pobliżu tego miejsca budynek biurowy. W chwili obecnej z tego powodu i racji istniejącej infrastruktury, nie ma żadnych możliwości usytuowania tego stanowiska w innym miejscu. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją datowaną na dzień [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach organ wyjaśnił, że decyzja w sprawie zgłoszenia sprzeciwu została wydana na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i jako taka jest decyzją związaną. Od tej decyzji strona nie wniosła odwołania, zatem stała się ona ostateczna. Tymczasem strona odwołująca się domaga się zmiany stanowiska organu I instancji w tej sprawie, na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone w trybie tego przepisu jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki w nim określone, uzasadniające uchylenie bądź zmianę decyzji. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie przesłanki. Po pierwsze, strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji. Nadto, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz gdy istnieje ostateczna decyzja. Zdaniem organu odwoławczego, w zawisłej sprawie zaistnienie jednej z przesłanek wyklucza możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. Istnieje bowiem przepis szczególny, którego treść sprzeciwia się rzeczonej zmianie lub uchyleniu. Skoro istnieją przepisy szczególne wyłączające możliwość lokalizacji pergoli śmietnikowej, na miejsce której ma powstać śmietnik, to projektowany śmietnik też nie będzie spełniać tych wymogów, bowiem ma on powstać w miejscu likwidowanej pergoli. W tej sytuacji nie ma możliwości zmiany decyzji organu I instancji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. A. Nr [...] w Ł. wskazała, że organ pominął w sprawie okoliczność, że miasto w roku 1974 wybudowało budynek biurowy w odległości kilku metrów od stanowiska śmietnikowego. Miasto użytkuje to stanowisko do chwili obecnej. W ocenie strony, źródłem zaistniałych problemów są rażące błędy w procedurach sprzedaży mieszkań, bez zapewnienia miejsc do odprowadzania śmieci. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. W stanie faktycznym sprawy, organy odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji zgłaszającej sprzeciw wobec zamiaru wykonania prac budowlanych na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W takiej sytuacji organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (art. 154 § 2 w zw. z art. 155 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego). Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Decyzje podejmowane w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, mają charakter decyzji uznaniowych. W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy powinny ustalić, czy w sprawie zaistniały przesłanki pozytywne wymienione w tym przepisie i czy nie zaistniała okoliczność wyłączająca uchylenie lub zmianę decyzji. Zdaniem Sądu, organy poprawnie przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie, w szczególności organy prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniała okoliczność wyłączająca możliwość zastosowania wymienionego trybu, czyli iż w sprawie ma zastosowanie przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji. Bezsporne jest to, że organy obu instancji odmówiły zmiany lub uchylenia decyzji w komentowanym trybie. Wniosek strony skarżącej dotyczył ostatecznego rozstrzygnięcia organu I instancji w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania prac budowlanych polegających na wzniesieniu pergoli śmietnikowej. Powodem zgłoszenia sprzeciwu, jak to wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych był fakt, że planowane usytuowanie pergoli narusza wymagania techniczne dotyczące lokalizowania takich obiektów. Zgodnie bowiem z treścią § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Nie ulega również wątpliwości i nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, że planowana pergola śmietnikowa miałaby być umiejscowiona w odniesieniu do budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w odległości mniejszej, niż określona w tym przepisie. Stwierdzenie okoliczności wyłączającej możliwość uchylenia lub zmiany decyzji, czyli przesłanki negatywnej, zwalnia organ z oceny zaistnienia przesłanek pozytywnych. Bezprzedmiotowe jest bowiem rozważanie kolejnych przesłanek w sytuacji, gdy i tak wyłączona jest możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie tego przepisu. Tym niemniej, Sąd analizując przedmiotową sprawę stwierdził, że organ II instancji nie poczynił rozważań w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż, strona skarżąca we wniosku wszczynającym postępowanie jako podstawę swojego żądania wskazała przepis art. 154 i 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji analizował ten wniosek tylko w kontekście przesłanek wymienionych w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, aczkolwiek organ I instancji poczynił rozważania także w odniesieniu do przesłanek z art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd ocenił, iż uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż nie zmieniłoby jego treści. Innymi słowy, nawet gdyby organ II instancji rozważył rzeczoną kwestię i tak nie byłoby podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji. W tym właśnie znaczeniu, w ocenie składu orzekającego, uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Przepis art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tym niemniej, zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2007 roku, II OSK 232/06 (Lex Nr 341253), w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydawaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Pogląd taki podziela skład orzekający w przedmiotowej sprawie. Jak już wskazywano, rozstrzygnięcie, którego weryfikacji domagała się strona to decyzja zgłaszająca sprzeciw wobec zamiaru wykonania prac budowlanych z racji tego, że strona nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. Decyzja została zatem wydana na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Ze sformułowania tego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu to decyzja związana. Organ w razie stwierdzenia zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie ma bowiem obowiązek zgłoszenia sprzeciwu. Reasumując, przepis art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do decyzji zgłaszającej sprzeciw w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż decyzja taka ma charakter związany. W kontekście przedstawionych okoliczności, poza wpływem na rozstrzygnięcie pozostają inne zarzuty skargi. Ewentualne nieprawidłowości dotyczące wznoszenia budynków, czy sprzedaży mieszkań przez organy gminy, nie są okolicznościami, które winien organ uwzględniać przy orzekaniu w sprawie. Ponadto, z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że na mocy ostatecznej decyzji strona skarżąca zobowiązana jest do wykonania nakazu rozbiórki pergoli śmietnikowej. Decyzja ta nie została przez stronę wykonania, co wprost wynika z treści akt administracyjnych. Z racji tego, że decyzja zobowiązująca do wykonania nakazu rozbiórki jest ostateczna i podlegała kontroli sądowej, organ, jak i Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie były uprawnione do dokonania oceny legalności tej decyzji. Z tych samych powodów strona nie może skutecznie podnosić w tym przedmiocie zarzutów. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa, tym samym nie dopatrzył się naruszenia przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.