II SA/Łd 572/24
WyrokWSA w Łodzi2025-07-10
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Agata Sobieszek-Krzywicka, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli w trakcie postępowania wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który jest sprzeczny z wydaną wcześniej decyzją o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uwzględnienia ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli plan ten wszedł w życie po złożeniu wniosku, a jego ustalenia są sprzeczne z wcześniejszą decyzją o warunkach zabudowy. W przypadku, gdy plan miejscowy wyklucza możliwość zabudowy, a projekt budowlany jest z nim niezgodny, organ musi odmówić wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
K.S. złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego dwulokalowego, opierając się na decyzji o warunkach zabudowy z 2010 r. W trakcie postępowania, 12 marca 2024 r., wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dla terenu inwestycji przewidywał zakaz zabudowy. Prezydent Miasta Łodzi odmówił wydania pozwolenia na budowę, a Wojewoda Łódzki utrzymał tę decyzję w mocy. K.S. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego oraz opieszałość organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 23 maja 2024 roku nr 127/2024 znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektów zagospodarowania terenu oraz architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. dc
Wojewoda Łódzki decyzją z 23 maja 2024 r., nr 127/2024 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako: "k.p.a." w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K.S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 13 marca 2024 r., nr DPRG-UA-1.501.2024 o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia K.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego dwulokalowego wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], w obrębie [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, 29 stycznia 2024 r. K.S., wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Do wniosku dołączył ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 29 marca 2010 r., nr II RUB/98/10 o warunkach zabudowy przeniesioną na obecnego inwestora decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 27 lipca 2023 r., nr DPRG-UA- X.854.2023.
Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 13 marca 2024 r. odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 104 k.p.a. i art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. a Prawa budowlanego. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem strony z 29 stycznia 2024 r. Pismem z 20 lutego 2024 r. zawiadomiono strony postępowania o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie. Jak zauważył organ, 12 marca 2024 r. wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Miasta nr LXXXVI/2603/24 z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie uchwalenia ww. planu dla części obszaru Miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: [...],[...] i [...],[...] [...], [...] granicy miasta Łodzi. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracji architektoniczno- budowlanej sprawdza przede wszystkim zgodność projektu zagospodarowania terenu lub działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu. W dniu 12 marca 2024 r. na terenie objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę zaczął obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 4RN-ZN. Dla tego terenu ustalono przeznaczenie podstawowe - rolnictwo z zakazem zabudowy lub zieleń naturalna. Jako przeznaczenie uzupełniające przewidziano komunikację drogową wewnętrzną, infrastrukturę techniczną - z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadam oraz lasy. Jak zauważył organ I instancji, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykluczają możliwość lokalizacji na danym terenie jakiejkolwiek zabudowy, zatem dalsze procedowanie wniosku o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego dwulokalowego jest niemożliwe, co stanowiło podstawę do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania i udzielenia pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od powyższej decyzji K.S. wskazał, że jego pierwszy wniosek złożony dnia 26 lipca 2023 r. został pozostawiony bez rozpatrzenia, powołując się na rzekome braki formalne. Organ pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. wezwał odwołującego do uzupełnienia braków formalnych. Następnego dnia, tzn. od odebrania ww. wezwania, 23 sierpnia 2023 r. odwołujący złożył wymagane dokumenty. Tymczasem organ w dniu 7 września 2023 r. pozostawił pierwszy wniosek o pozwolenie na budowę bez rozpatrzenia. Do dnia złożenia kolejnego wniosku, tzn. do dnia 29 stycznia 2024 r. inwestor przygotował dokumenty, które podobno były kluczowe do pozytywnego rozpatrzenia pierwszego wniosku o pozwolenie na budowę, jednak ostatecznie zostały pominięte. Wniosek z dnia 26 lipca 2023 r. oraz 29 stycznia 2024 r. jest dokładnie tym samym dokumentem, tylko za pierwszym razem nie zostało nawet wszczęte. Tym samym odwołujący został wprowadzony w błąd, poniósł dodatkowe koszty, a wydanie decyzji zostało wstrzymane do czasu kiedy miał wejść nowy plan zagospodarowania przestrzennego, skutecznie uniemożliwiając jakiekolwiek korzystanie z nieruchomości w przyszłości. Odwołujący tę praktykę uważa za karygodną i niesprawiedliwą, ponieważ poniósł poważną szkodę, bowiem nowy plan miejscowy uniemożliwia mi jakąkolwiek budowę. Dodatkowo w nowym planie nieruchomość została pozostawiona do wykorzystania na cele rolnicze, gdzie nie pokrywa się to z aktualnym zawodem odwołującego. Dodatkowo, kolejnym kluczowym faktem, pominiętym przez organ jest celowa opieszałość działania. Dnia 29 stycznia 2024 r. został złożony drugi wniosek o pozwolenie na budowę, a dopiero dnia 20 lutego 2024 r. organ zawiadomił o rozpoczęciu postępowania administracyjnego, posiadając już informację, że 12 lutego 2024 r. wszedł w życie plan zagospodarowania przestrzennego. Gdyby termin dwutygodniowy został zachowany, prawdopodobnie odwołujący otrzymałby pozytywną decyzję już dnia 12 lutego 2024r., ponieważ nie było innych zastrzeżeń, niż tylko brak zachowania terminu. Kolejnym dowodem potwierdzającym tezę opieszałości jest fakt, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowanie ma datę 20 lutego 2024 r., gdzie zostało dopiero wysłane 26 lutego 2024 r. W konkluzji odwołujący wniósł o uchylenie decyzji oraz zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
Wojewoda Łódzki, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż odwołanie zostało wniesione w terminie i pochodzi od strony postępowania, podlega zatem rozpatrzeniu. Następnie organ wskazując na treść art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 i ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego wyjaśnił, że inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...] w obrębie [...]. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi została wydana na podstawie przedłożonej przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. W treści decyzji o warunkach zabudowy zawarto zapis, że organ, który wydał niniejszą decyzję stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli m.in. dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Wskazany zapis nawiązuje do treści art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej jako: "u.p.z.p.".
W dniu 26 lutego 2024 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego (pod poz. 1752) opublikowana została uchwała Rady Miejskiej w Łodzi nr LXXXVI/2603/24 z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: [...],[...] i [...],[...] [...] oraz [...] granicy miasta Łodzi. Uchwała ta weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym, tj. w dniu 12 marca 2024 r. Z tego powodu Wojewoda rozpatrując odwołanie i wydając rozstrzygnięcie w sprawie, zobowiązany jest do uwzględnienia obowiązującego stanu prawnego sprawy, w tym postanowień obowiązującego planu miejscowego.
Jak zaakcentował Wojewoda, z dniem 12 marca 2024 r. zaczęły obowiązywać zapisy planu miejscowego, co oznacza, że w momencie wydania zaskarżonej decyzji w. sprawie pozwolenia na budowę, tj. w dniu 13 marca 2024 r. obowiązywały ustalenia planu miejscowego. Co więcej, w momencie składania wniosku o pozwolenie na budowę, tj. w dniu 29 stycznia 2024 r. uchwała w przedmiocie planu miejscowego była już podjęta przez Radę Miejską w Łodzi (uchwała z dnia 17 stycznia 2024 r.).
Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Wyjątek od tej reguły przewiduje przepis art. 65 ust. 2 u.p.z.p., zgodnie z którym, nie stwierdza się wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę.
Z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego wynika, że decyzja o warunkach zabudowy może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę tylko wtedy, gdy plan nie obowiązuje. Jeżeli więc plan miejscowy obowiązuje, to decyzja o warunkach zabudowy nie może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego, czy stwierdzono jej wygaśnięcie. Wygaszenie decyzji o warunkach zabudowy, gdy ustalenia tej decyzji są sprzeczne z ustaleniami uchwalonego planu miejscowego jest zabiegiem porządkującym i ma charakter czysto formalny. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji ma charakter stricte deklaratywny, samo wygaśnięcie decyzji następuje uprzednio na skutek określonych zdarzeń, implikujących bezprzedmiotowość decyzji lub niespełnienie warunku. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., dopiero w przypadku braku planu miejscowego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jak podkreślił Wojewoda, postanowienia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed decyzją o warunkach zabudowy, a zatem jedynie w przypadku jego braku organ dokonuje oceny zgodności projektu budowlanego wyłącznie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W sytuacji zaś, gdy plan taki zostanie uchwalony, organ jest związany jego postanowieniami, nawet, gdy nie doszło do
wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy. Świadczy to o prymacie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w stosunku do decyzji o warunkach zabudowy. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w przypadku obowiązywania na danym terenie planu miejscowego, obowiązany jest dokonać sprawdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami tegoż planu.
Podsumowując Wojewoda wskazał, że w sytuacji, gdy ustalenia planu miejscowego w sposób odmienny od wcześniej wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy określają sposób i możliwości zagospodarowania danego terenu, organ architektoniczno-budowlany udzielający pozwolenia na budowę obowiązany jest uwzględnić ustalenia wynikające z planu miejscowego, a nie z wydanej wcześniej decyzji. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ma zatem charakter czysto formalny. Pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym w sytuacji, kiedy został uchwalony i wszedł w życie plan miejscowy, nie rodzi żadnych skutków materialnoprawnych dla strony. Wygaszanie decyzji o warunkach zabudowy, gdy decyzja jest sprzeczna z ustaleniami uchwalonego planu miejscowego, jest zabiegiem porządkującym.
Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, podstawowym obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dopiero w przypadku jego braku - z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że w przypadku, gdy okaże się, że od daty złożenia wniosku o pozwolenie na budowę do daty wydawania decyzji w tym przedmiocie stan prawny uległ zmianie, to organ administracji architektoniczno- budowlanej ma obowiązek fakt ten uwzględnić i wydać decyzję zgodną z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy złożony projekt budowlany nie będzie odpowiadał ww. wytycznym, naruszając normy prawa budowlanego bądź ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, wówczas właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego).
W sprawie decyzja organu I instancji, którą odmówiono udzielenia pozwolenia na budowę, zdaniem Wojewody, wydana została prawidłowo, tj. w oparciu o obowiązujący w dniu jej wydania akt prawa miejscowego. Organ orzekający wydaje decyzję w sprawie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji administracyjnej, tj. w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym organu I instancji, wydając orzeczenie w myśl zasady aktualności zobligowany jest do rozpatrzenia sprawy biorąc pod uwagę aktualne przepisy prawa, w tym prawa miejscowego.
Zgodnie z obowiązującym od dnia 12 marca 2024 r. planem miejscowym, obejmującym teren inwestycji, w ustaleniach dla całego obszaru objętego planem, w zakresie lokalizacji zabudowy, ustalono zakaz lokalizacji budynków (§ 5 pkt 3). Planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie symbolem 4RN-ZN, którego podstawowe przeznaczenie to teren rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej (§17 ust. 2 pkt 1). Natomiast, zgodnie z zapisem § 17 ust. 2 pkt 2 planu, dla terenu objętego inwestycją, jako przeznaczenie uzupełniające wskazano: teren komunikacji drogowej wewnętrznej, teren infrastruktury technicznej- z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadami, teren lasu. Zgodnie z § 14 ust. 4 planu, w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zabudowy istniejącej ustalono: dopuszczenie remontu i przebudowy; dopuszczenie rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na wskazanych w planie warunkach. Z kolei, w § 3 pkt 15 planu wskazano, iż zabudowa istniejąca to budynki istniejące oraz budynki w trakcie realizacji w dniu wejścia w życie planu, a także budynki posiadające w tej dacie prawo do realizacji, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, o którym mowa w przepisach odrębnych z zakresu prawa budowlanego.
Planowana inwestycja obejmująca budowę budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną jest sprzeczna z przeznaczeniem terenu inwestycyjnego określonym w planie miejscowym w związku z wprowadzonym zakazem zabudowy.
Dostosowanie wniosku o pozwolenie na budowę do zapisów planu miejscowego jest niemożliwe, z uwagi na zakaz zabudowy ustanowiony w planie dla terenu inwestycji. Plan wyklucza możliwość realizacji inwestycji we wnioskowanym przez inwestora zakresie i kształcie, w związku z tym, w ocenie Wojewody, inwestycja narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, zatem nie jest możliwe zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.
Uchwała w sprawie planu miejscowego jest aktem prawa miejscowego i na dzień orzekania przez organy obu instancji pozostaje w obiegu prawnym. Oznacza to, iż wydana dla inwestycji decyzja o warunkach zabudowy nie może stanowić w chwili obecnej podstawy realizacji zamierzenia budowlanego.
Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję uwzględniając zapisy planu miejscowego (§ 17 ust. 2 pkt 1), które nie przewidują możliwości na terenie objętym inwestycją, oznaczonym na planie symbolem 4RN-ZN, realizacji zabudowy oraz lokalizowania jakichkolwiek nowych budynków, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdzając niezgodność inwestycji z planem miejscowym.
Na marginesie Wojewoda wskazał, że instrumentem pozwalającym na ewentualne zaskarżenie planu miejscowego przez podmioty prywatne jest art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), który przewiduje prawo do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazującego na opieszałość działania organu I instancji oraz niezachowania terminu dwutygodniowego, Wojewoda wyjaśnił, , że terminy rozpatrywania spraw regulują przepisy art. 35 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Natomiast, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wobec tego, zdaniem Wojewody, zarzut dotyczący niezachowania wskazanego terminu jest bezzasadny. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wymagającym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zarówno pod kątem formalnym, jak i merytorycznym, o czym świadczy obowiązek organu administracji architektoniczno-budowlanej, wynikający z art. 35 Prawa budowlanego.
Podsumowując, uwzględniając obowiązujący w sprawie stan faktyczny i prawny, z uwagi na wykazaną niezgodność planowanej inwestycji z zapisami planu miejscowego i brak możliwości doprowadzenia inwestycji w przedstawionym zakresie do zgodności z przeznaczeniem terenu, określonym w planie miejscowym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi, odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji.
Z uwagi na wykazaną niezgodność inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, organ odwoławczy nie przystąpił do dalszej merytorycznej analizy zamierzenia w kwestii zgodności z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze K.S. wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez jego błędna wykładnię polegająca na przyjęciu, że zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami może być oceniania na podstawie aktu prawa miejscowego, który nie wszedł w życie, a zatem nie obowiązuje.
art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ powinien sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami planu miejscowego, który nie wszedł w życie, a zatem nie obowiązuje.
Ponadto autor skargi wskazał na naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 35 §1 i 2 k.p.a., poprzez pominięcie przez organ faktu, że w odniesieniu do tej samej inwestycji toczyło się już postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, a zatem materiał dowodowy w niniejszej sprawie został już wcześniej przeanalizowany przez ten organ, a co za tym idzie, decyzja powinna zostać w niniejszej sprawie wydana niezwłocznie, które to naruszenie doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania do czasu wejścia w życie planu miejscowego, a dalej w konsekwencji konieczności wydania decyzji odmownej;
art. 35 §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, z przekroczeniem ustawowych terminów na załatwienie sprawy, które to naruszenie doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania do czasu wejścia w życie planu miejscowego, a dalej w konsekwencji konieczności wydania decyzji odmownej.
W konsekwencji powyższych zarzutów autor skargi wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z naruszeniem prawa, względnie stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący wniósł o załączenie do akt sprawy akt postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Łodzi pod sygnaturą DPRG- UA-I V.6740.282.2023 (fotokopie części dokumentów z tych akt załączono do akt) - w celu wykazania, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę identyczny w stosunku do wniosku złożonego przez skarżącego w niniejszym postępowaniu stanowił już przedmiot analizy organu I instancji, a co za tym idzie, postępowanie niniejsze nie wymagało pogłębionego postępowania wyjaśniającego ani nie jest sprawą skomplikowaną w rozumieniu art. 35 § 2 k p a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.)., dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 13 marca 2024 r., o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia K.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego dwulokalowego wraz z niezbędnymi instalacjami i urządzeniami budowlanymi, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], w obrębie [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm. dalej też jako "p.b."). Przepis art. 35 ust. 1 tej ustawy określa przedmiot i zakres czynności wyjaśniających, jakie winien podjąć organ administracji architektoniczno-budowlanej przed zatwierdzeniem projektu budowlanego lub udzieleniem pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego,
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego.
Powołany przepis określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W okolicznościach niniejszej sprawy, na szczególną uwagę zasługuje art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b., który wskazuje, że pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim zbadaniu zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany poddać dokładnej analizie zapisy obowiązującego na danym obszarze planu miejscowego i ocenić przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki lub projekt architektoniczno-budowlany pod kątem jego zgodności z ustaleniami takiego planu.
Na podkreślenie zasługuje to, że (jak trafnie wskazuje organ w zaskarżonej decyzji) decyzja o warunkach zabudowy może być podstawą decyzji o pozwoleniu na budowę tylko wtedy, gdy plan miejscowy dla obszaru obejmującego teren inwestycji nie obowiązuje.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że inwestor dysponował ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 29 marca 2010 r., nr II RUB/98/10 o warunkach zabudowy przeniesioną na obecnego inwestora decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 27 lipca 2023 r.
Stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy wypada stwierdzić, że stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie 12 marca 2024 r., teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 4RN-ZN, dla którego ustalono przeznaczenie podstawowe - rolnictwo z zakazem zabudowy lub zieleń naturalna. Jako przeznaczenie uzupełniające przewidziano komunikację drogową wewnętrzną, infrastrukturę techniczną - z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadam oraz lasy, co jak trafnie zauważyły organy obu instancji, wyklucza możliwość lokalizacji na danym terenie jakiejkolwiek zabudowy.
Nie jest także kwestionowane, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie zostało przez odpowiedni organ stwierdzone wygaśnięcie przywołanej powyżej decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Trafnie jednak wskazuje Wojewoda Łódzki w zaskarżonej decyzji, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji ma charakter czysto deklaratywny zaś stosownie do art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Art. 4 ust. 2 przewiduje natomiast, że dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wobec wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego teren inwestycji, należało rozważyć kwestię możliwości dostosowania projektowanej inwestycji do postanowień tego planu. Albowiem według art. 35 ust. 3 p.b. w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
W realiach niniejszej sprawy, wobec przywołanych powyżej postanowień planu przewidujących zakaz zabudowy na terenie planowanej inwestycji, za prawidłowe należało uznać ustalenia organu co do tego, że dostosowanie wniosku o pozwolenie na budowę do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe.
W konsekwencji należało stwierdzić, że w sprawie nie został spełniony warunek opisany w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. , tj. warunek zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a stan taki istniał w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji. Powyższy brak zgodności z postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą.
W sprawie nie jest również kwestionowane, że skarżący złożył wniosek inicjujący kontrolowane postępowanie w dniu 29 stycznia 2024 r., wydanie decyzji przez organ i instancji miało miejsce 13 marca 2024 r. natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie w dniu 12 marca 2024 r. Strona skarżąca podnosi, że postępowanie trwało półtora miesiąca, zaś organ działający bez opieszałości winien przeprowadzić wszelkie niezbędne czynności przed dniem wejścia w życie planu miejscowego. Skarżący upatruje w opieszałości organu przyczyny, dla której decyzja pierwszoinstancyjna została wydana już po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazuje także, iż w odniesieniu do tej samej inwestycji toczyło się już postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, a zatem materiał dowodowy został już wcześniej przeanalizowany, a co za tym idzie, decyzja powinna zostać w niniejszej sprawie wydana niezwłocznie.
Lektura uzasadnienia skargi wskazuje, że strona skarżąca w istocie nie kwestionuje, iż wobec wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalającego zakaz zabudowy dla terenu przedmiotowej inwestycji, organ zobligowany był wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Istotą sporu pozostaje natomiast kwestia ewentualnej przewlekłości postępowania czy też bezczynności organu, co zdaniem strony skarżącej winno skutkować stwierdzeniem przez Sąd, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Warto zatem przypomnieć, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W doktrynie wskazuje się, że stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa jest następstwem ustalenia, że są one dotknięte wadą kwalifikowaną (stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji), a jednocześnie stwierdzenia określonych w k.p.a. przesłanek uniemożliwiających wyeliminowanie danego aktu z obrotu prawnego Takie orzeczenie sąd wydaje w sytuacji, gdy co prawda wykaże możliwość wystąpienia jednej z przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże zachodzą przewidziane przepisami k.p.a. tzw. negatywne przesłanki uniemożliwiające wydanie nowej decyzji merytorycznej po wznowieniu postępowania lub też stwierdzenie nieważności decyzji. Orzeczenie sądu na podstawie powyższego przepisu nastąpi, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. Tym samym przepis powyższy odnosi się do postanowień art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. oraz art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2020 r., sygn. I OSK 476/20 i powołane tam orzecznictwo; CBOSA).
Analiza akt postępowania przed organami obu instancji nie wskazuje na wystąpienie którejkolwiek z ww. przesłanek.
Skarżący podnosi natomiast, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 35 §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, z przekroczeniem ustawowych terminów na załatwienie sprawy, które to naruszenie doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania do czasu wejścia w życie planu miejscowego, a dalej w konsekwencji konieczności wydania decyzji odmownej.
W ocenie Sądu, wobec tak formułowanej argumentacji, wypada wskazać, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest legalność zaskarżonej decyzji, nie zaś przewlekłość postępowania przed organem I instancji. Jak to zostało wskazane powyżej, kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury, respektowania reguł kompetencji. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Jednakże ewentualna kwestia przewlekłości postępowania, czy też bezczynności organu wykracza poza zakres niniejszego postępowania. W konsekwencji zarzut, iż organy dopuściły się bezczynności czy też przewlekłości postępowania wobec naruszenia przepisu art. 35 k.p.a., nie mógł stać się podstawą uwzględnienia skargi. Przewlekłość postępowania nie skutkuje sama przez się koniecznością uwzględnienia skargi na decyzję wydaną w ocenianym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 3. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy nie jest bezczynność organu ani też przewlekłość postępowania, które mogłyby stanowić przedmiot odrębnego postępowania sądowego po wyczerpaniu przez skarżącą stronę środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. II OSK 2092/11; CBOSA). W konsekwencji w niniejszej sprawie nie znajduje podstaw zarzut naruszenia art. 35 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 i 2 k.p.a.
Podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 4 oraz art. 35 p.b. opierają się na twierdzeniu strony skarżącej, iż zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami oceniana była na podstawie aktu prawa miejscowego, który nie wszedł w życie. Zarzut ten stoi w jawnej sprzeczności z nie budzącymi wątpliwości ustaleniami organów obu instancji, w myśl których w dniu 12 marca 2024 r. wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Miasta nr LXXXVI/2603/24 z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie uchwalenia ww. planu dla części obszaru Miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: [...],[...] i [...],[...] [...],[...] granicy miasta Łodzi.
Za nieuzasadniony w ocenie Sądu należało także uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew argumentacji strony skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a. W toku postępowania zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, który poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Wyniki poczynionych uprzednio przez organ ustaleń przedstawione zostały jasno i klarownie w motywach zaskarżonej decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło