II SA/Łd 575/12

Dnia 9 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia pomocy w formie usług opiekuńczych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania R. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] przyznał R. S. pomoc w formie usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 grudnia 2011 roku do dnia 30 kwietnia 2012 roku, przez 5 dni w tygodniu po 2 godziny dziennie. Mocą tej samej decyzji organ określił także odpłatność za usługę. W dalszej kolejności organ I instancji mocą decyzji z dnia [...] roku zmienił własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] roku w ten sposób, iż ograniczył pomoc w formie usług opiekuńczych do dnia 31 marca 2012 roku. Po rozpoznaniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania podnosząc, iż zgodnie z treścią art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm.), usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt I instancji, powodem zmiany decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych było stwierdzenie przez organ, iż sytuacja rodzinna i materialna strony uległa zmianie. Obecnie odwołujący się zamieszkuje wspólnie z córką, synem oraz jego konkubiną, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Z uwagi na fakt, że aktualna wysokość dochodu na osobę w rodzinie wynosi 1.414,86 zł miesięcznie, słusznie zatem, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji zmienił decyzję i uwzględnił zakres potrzeb strony. Usługi opiekuńcze przyznawane są osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Na podstawie akt postępowania ustalono, że odwołujący się zamieszkuje wspólnie z córką, synem i jego konkubiną, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Zatem nie jest pozbawiony opieki najbliższej rodziny, na której ciąży ustawowy obowiązek pomocy. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Niemniej jednak organ uznał, iż argumenty strony, iż parokrotnie leżał na podłodze głodny, bez śniadania nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż zamieszkująca wspólnie rodzina powinna zapewnić stronie usługi opiekuńcze. Obowiązek świadczenia pomocy rodzinie wynika z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W skardze na powyższą decyzję R. S. wskazał, iż podczas wizyty pracowników organu I instancji, którzy przybyli w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie mógł on w nim uczestniczyć. Skarżący jest osobą wymagającą pomocy, jest poważnie chory i niezdolny do samodzielnej egzystencji. Nie może liczyć na członków rodziny zamieszkujących z nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Na wstępie wskazać należy, iż materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 w/w ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (art. 50 ust. 2 w/w ustawy). Usługi opiekuńcze, co wynika z treści art. 50 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 w/w ustawy), a ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (art. 50 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy na wstępie zauważyć, że skarżący nie jest osobą samotną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 tej ustawy. Osobą samotną jest bowiem jedynie osoba samotnie gospodarującą, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą, gdyż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką, synem i jego konkubiną, co także oznacza, iż posiada zstępnych. Z informacji posiadanych przez organy, a wynikających z wywiadu środowiskowego wynika, iż córka, syn i konkubina syna skarżącego to osoby młode i bezrobotne. Uwzględniając okoliczność wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, jak i to, że zstępni jako osoby bezrobotne dysponują czasem, organ miał podstawy do uznania, iż skarżący ma zapewnioną opiekę ze strony zstępnych. W tych okolicznościach kwestionowane w skardze rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. W konkluzji wskazać wypada, iż w razie zmiany okoliczności faktycznych skarżący może ponownie zwrócić się do organu z wnioskiem o udzielenie odpowiedniej pomocy. Może on także wystąpić o taką pomoc w razie gdyby sytuacje pozbawienia skarżącego pomocy się powtarzały. Zgodnie bowiem z treścią art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Oznacza to, po pierwsze, że przyznanie usługi wymaga potwierdzenia, że zainteresowany wymaga pomocy innej osoby. Po drugie, konieczne jest także ustalenie, czy zstępni mogą (chcą) taką pomoc zapewnić. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. ko