II SA/Łd 575/17

Dnia 17 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 roku sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz A, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tj. Dz. U. z 2013 r., nr 106, poz. 856 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o czasowym odebraniu E. K. trzech psów oraz dwóch koni oraz przekazaniu psów do schroniska A, a koni - do gospodarstwa rolnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. K., zarzucając, że jest ona błędna albowiem opisana w niej sytuacja nie miała miejsca. Następnie pismem z dnia 19 kwietnia 2017r. E. K. uzupełnił swoje odwołanie podnosząc, iż organ I instancji nie poczynił ustaleń w przedmiocie zaistnienia przesłanki z art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2013, poz. 856 z późniejszymi zmianami), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy tj. o czasowym odebraniu E. K. konia i przekazaniu go do gospodarstwa rolnego. Organ ustalił, że podczas kontroli stwierdzono, że trzy dorosłe psy utrzymywane były na około jednometrowych łańcuchach, jeden w metalowej beczce, drugi bez żadnego schronienia, a trzeci (suka ze szczeniakiem). W stodole bez dostępu do światła dziennego. Jeden z psów utrzymywany był w kojcu bez budy i stał we własnych odchodach, inny pies biegał luźno po posesji i nie miał żadnego schronienia. Psy trzymane na łańcuchach na szyjach miały tylko łańcuch a nie obrożę, co powodowało otarcia u psów. Żaden pies nie miał nie miał dostępu do wody oraz pokarmu. Psom nie zapewniono właściwego schronienia, które chroniłoby psy przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Psy były zapchlone i zarobaczone, nie otrzymywały odpowiedniego dla gatunku pokarmu. Właściciel nie posiadał żadnej dokumentacji potwierdzającej szczepienie przeciwko wściekliźnie czy leczenie psów, co świadczy, że nie zapewniał zwierzętom opieki weterynaryjnej. Wszystkie psy utrzymywane były w warunkach rażącego niechlujstwa i zaniedbania, z naruszeniem ich dobrostanu Dwa konie utrzymywane były w ciemnej stodole bez dostatecznego dostępu do światła dziennego; jeden z koni był przywiązany w boksie na około jedno metrowym sznurze, co uniemożliwiało zwierzęciu swobodne poruszanie się; drugi z koni cierpiał z bólu z powodu zaawansowanej choroby pęcin (grudy) nieleczonej od około dwóch lat. Choroba ta została wywołana przez utrzymywanie konia w niewłaściwych warunkach bytowania, w rażącym niechlujstwie i zaniedbaniu, zwierzę z bólu nie mogło się normalnie poruszać. Według oświadczenia właściciel wykorzystywał mimo choroby konia do ciężkich prac w polu. Konie nie miały zapewnionego dostępu do wody. W pomieszczeniu były liczne ostre elementy mogące powodować urazy i kontuzje u zwierząt. Właściciel nie posiadał żadnej dokumentacji poświadczającej leczenie konia. Zwierzęta gospodarskie oraz domowe utrzymywane były w warunkach rażącego niechlujstwa i zaniedbania, a także w sposób uniemożliwiający im właściwą realizację zachowań gatunkowych. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że E. K. naruszył następujące normy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt: art. 6 ust. 2 pkt 3 - używanie do pracy albo w celach sportowych lub rozrywkowych zwierząt chorych, a także zbyt młodych lub starych oraz zmuszanie ich do czynności, których wykonywanie może spowodować ból; art. 6 ust. 2 pkt 7 - używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć; art. 6 ust. 2 pkt 10 - utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; art. 6 ust. 2 pkt 19 - utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ww. ustawy); art. 9 ust. 1 - kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody; art. 9 ust. 2 - zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu, przy czym długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m; art. 12 - kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania. Zdaniem organu powyższe świadczy, że E. K. znęcał się nad odebranymi mu zwierzętami. Jednocześnie organ podkreślił, że w sprawie miało miejsce fizyczne odebranie trzech psów oraz dwóch koni, zatem podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest nie tyle powołany przez organ I instancji art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, tylko norma określona w art. 7 ust. 3 tej ustawy. Zauważył, że decydujące znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji w oparciu o tę normę ma ustalenie dodatkowych przesłanek w postaci stanu zagrożenia życia zwierzęcia (zwierząt) lub zagrożenie zdrowia. Kolegium wyjaśniło, że akta sprawy zawierają opinię Z-cy Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z., który po opisie zastanego stanu faktycznego stwierdza, że "dalsze przebywanie zwierząt stworzy zagrożenie dla ich zdrowia i życia". Stanowisko to znajduje potwierdzenie w notatce służbowej sporządzonej przez obecnego w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 7 kwietnia 2017r. Prezesa [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami. Wobec tego, że stan zwierząt zagrażał ich życiu lub zdrowiu, Burmistrz A zobligowany był do wydania kwestionowanej przez odwołującego się decyzji. Jednocześnie Kolegium wskazało, że po wydaniu przez organ I instancji decyzji wpłynęła informacja, według której w dniu 25 kwietnia 2017 r. E. K. zrzekł się nieodpłatnie na rzecz Gminy A. jednego konia oraz trzech psów, w konsekwencji czego koniecznym było uwzględnienie tej okoliczności w decyzji Kolegium. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł E. K., zaskarżając ją w części tj. w zakresie pkt 2 o czasowym odebraniu konia i przekazaniu go do gospodarstwa rolnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zachodził stan zagrażający życiu lub zdrowiu zwierząt, co obligowało Burmistrza A do odebrania zwierząt, w sytuacji gdy zarówno psy jak i konie przebywały w odpowiednich warunkach, które nie zagrażały ani ich zdrowiu, ani ich życiu. Zarzucił także naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skarżący znęcał się nad zwierzętami, świadomie dopuszczał do zadawania im bólu lub cierpienia, w sytuacji gdy zarówno psy jak i konie przebywały w odpowiednich warunkach, które nie zagrażały ani ich zdrowiu, ani ich życiu, a zachowanie E. K. nie wypełniło przesłanek opisanych w tej normie prawnej. Wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: Z. G., H. Ż. i S. K. na okoliczność warunków w jakich przebywały zwierzęta, braku zagrożenia dla zdrowia i życia zwierząt, braku znęcania się nad zwierzętami, braku zadawania zwierzętom bólu i cierpienia. Wniósł także o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Burmistrza A i oddanie konia. W uzasadnieniu skargi zakwestionował ustalenia organów administracji, według których zwierzęta stały we własnych odchodach, były pozbawione wody, trzymane były na sznurach bądź łańcuchach uniemożliwiających swobodne poruszenia się, nie zapewniono im odpowiedniej opieki weterynaryjnej, utrzymywane były w warunkach rażącego niechlujstwa i zaniedbania. Jego zdaniem w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek opisanych w art. 6 ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] uchylająca decyzję organu I instancji w całości i orzekająca o czasowym odebraniu skarżącemu konia i przekazaniu go do gospodarstwa rolnego. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w sprawach z zakresu czasowego odebrania zwierząt materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 856), powoływanej dalej jako: "u.o.z.". Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1a ustawy zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami w myśl art. 6 ust. 2 należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć; utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W przepisie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt uregulowane zostały dwa tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. W sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, zaś w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3 odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki" fizyczne odebranie zwierząt poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. W art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy przewidziane jest zatem następcze wydanie decyzji administracyjnej, jeśli w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Odebranie zwierzęcia ma charakter czasowy. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (art. 7 ust. 6 ustawy o ochronie zwierząt). Wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt uzależnione jest zatem od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ dokonał prawidłowych ustaleń i oceny materiału dowodowego, nie naruszył przepisów prawa procesowego oraz materialnego w sposób mogący lub mający wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja dotyczy czasowego odebrania jednego konia skarżącego (klaczy o umaszczeniu kasztan), bowiem Kolegium uwzględniło zmianę stanu faktycznego po wydaniu decyzji przez organ I instancji, polegającą na zrzeczeniu się przez skarżącego w dniu 25 kwietnia 2017 r. trzech psów (dwóch suk i jednego psa) i jednej gniadej klaczy. Co prawda skarżący na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. stwierdził, że zrzekł się źrebięcia a nie klaczy gniadej, jednak jak wynika z akt sprawy podczas kontroli w dniu [...] nie stwierdzono przebywania na posesji skarżącego żadnego źrebięcia. Co więcej, z oświadczenia, którego zresztą podpisania nie zakwestionował skarżący, bezspornie wynika, że dotyczy ono klaczy gniadej o wskazanym nr czip [...]. Wspomniane stwierdzenie w dniu rozprawy nie mogło mieć zatem wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że skarżący w złożonej do sądu skardze kwestionuje ustalenia poczynione przez organy administracji w sprawie. W tym miejscu przypomnieć jednak należy, że nałożenie zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Strona powołująca się na określone okoliczności faktyczne lub kwestionująca wartość zgromadzonych dowodów obciążona jest obowiązkiem przedstawienia odpowiednich wniosków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1933/08, Lex nr 582865, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 192/10, Lex nr 1071081). W przedmiotowej sprawie nie sposób pominąć faktu, że w toku postępowania administracyjnego skarżący pozostawał bierny i nie przedstawił żadnych dowodów mogących świadczyć o odmiennym stanie rzeczy, w szczególności nie poparł niczym swoich twierdzeń podważających ustalony stan faktyczny, nie wnosił o powołanie świadków. O dopuszczenie dowodu z zeznań świadków wniósł dopiero w skardze do sądu, przy czym sąd administracyjny nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków ani nie powołuje biegłych. Analizując zatem stan faktyczny wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego wskazać należy, że z dokumentacji fotograficznej, notatki służbowej Zastępcy Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z. lek. wet. T. C. wynika, iż w dniu kontroli konie skarżącego utrzymywane były w ciemnej stodole, bez dostatecznego dostępu światła dziennego, w warunkach rażącego niechlujstwa, zaniedbane, bez opieki weterynaryjnej i w sposób uniemożliwiający im realizację zachowań gatunkowych. W stodole znajdowało się składowisko odpadów. Klacz o umaszczeniu kasztan przywiązana była w boksie na bardzo krótkim sznurze, uniemożliwiającym swobodne poruszanie się. Ponadto, z notatki z kontroli oraz wniosku o czasowe odebranie zwierząt Prezesa [...] Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami wynika, że konie skarżącego nie miały dostępu do wody, w pomieszczeniu były liczne ostre elementy mogące powodować urazy i kontuzje u zwierząt. Wobec powyższych ustaleń organy administracji prawidłowo uznały zatem, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 6 ust. 2 ustawy z uwagi na stwierdzone zachowania określone w pkt 7, 10, 19 tego przepisu. Zgromadzone materiały potwierdzają także, że dalsze przebywanie zwierząt u skarżącego, w tym konia - klaczy o umaszczeniu kasztan, zagrażało ich życiu i zdrowiu, zatem w sprawie ziściły się przesłanki wymienione w art. 7 ust. 3 ustawy. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie tym samym uznało, że zachodzi podstawa do czasowego odebrania skarżącemu konia i przekazania go do gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 6 ust. 2 u.o.z. i art. 7, 77 i 80 K.p.a. Niewątpliwie w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W związku z powyższym Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się także naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ms