II SA/Łd 578/10

WyrokWSA w Łodzi2010-10-05

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym stwierdzono naruszenie prawa przy wydaniu decyzji ostatecznej, a następnie odmówiono jej uchylenia z uwagi na upływ terminu, strona postępowania pierwotnego, która nie brała udziału w postępowaniu wznowieniowym, powinna zostać uwzględniona jako strona tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ administracji, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, pominął spadkobierczynię byłego właściciela nieruchomości, która była stroną postępowania pierwotnego. Niedopełnienie obowiązku powiadomienia wszystkich stron postępowania głównego o postępowaniu w przedmiocie wznowienia stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniające uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. i T. S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., która stwierdziła naruszenie prawa przy wydaniu wcześniejszej decyzji w sprawie przekazania nieruchomości Przedsiębiorstwu A w użytkowanie. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji z uwagi na upływ terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie ich jako stron postępowania, a także naruszenie przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących R. S. i T. S. solidarnie kwotę 200 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 roku sprawy ze skargi R. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących R. S. i T. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 151 §1 pkt 1 w związku z art. 145 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po wznowieniu na wniosek T. i R. S. postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. stwierdzającą, iż decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś. z dnia [...]r. w sprawie przekazania [...] Przedsiębiorstwu A w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. A [...], wydana została z naruszeniem prawa, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 24 czerwca 2009r. T. i R.S. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]r., a jako podstawę wznowienia przywołali art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., alternatywnie art. 147 i art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Do wniosku załączona została kserokopia decyzji z dnia 15 grudnia 1983r. Prezydium Wojewódzkiego Zarządu Polskiego Związku Działkowców o przydziale w użytkowanie działki nr 147 i przyjęciu R. S. w poczet członków Polskiego Związku Działkowców. Dalej organ wywiódł, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż wniosek o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne oraz został złożony w terminie 1 miesiąca od dnia powzięcia informacji o spornej decyzji. Badając, czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot stron postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r., organ wskazał, iż wbrew argumentacji wnioskodawców posiadanie statusu właściciela naniesień znajdujących się na gruncie, nasadzeń, obiektów, nie oznacza, iż legitymują się oni przymiotem strony. Dalej organ wskazał, iż za przyznaniem statusu strony postępowania nie przemawia również wywiedzione przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 września 1999r., K 14/98, stanowisko, w myśl którego Polski Związek Działkowców jest jedyną organizacją społeczną posiadającą własną, wyczerpującą regulację ustawową i już sam ten fakt nakazuje traktować go w sposób szczególny, bowiem świadczy o odmiennej koncepcji prawodawcy, który w odniesieniu do innych społecznych organizacji podobnych regulacji nie stworzył, ograniczając się do unormowań zawartych w ustawie Prawo o stowarzyszeniach. Prezydent Miasta zwrócił uwagę, iż faktycznie z ewidencji użytkowników działek, przedłożonej przez Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego B, wynika, iż wnioskodawcy na dzień [...]r. byli użytkownikami przedmiotowej działki, jednakże przesłanki uznania podmiotu za stronę postępowania określa przepis art. 28 k.p.a. Wyjaśnił, iż zgodnie z przywołaną normą prawną stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślił, iż podstawą stwierdzenia istnienia interesu prawnego musi być przepis prawa materialnego, legitymacji tej nie stanowi bowiem interes faktyczny. Organ przypomniał, iż adresatem decyzji z dnia [...]r. było [...] Przedsiębiorstwo A oraz Polski Związek Działkowców Wojewódzki Zarząd w Ł., w imieniu którego występował Okręgowy Zarząd [...] i to właśnie Okręgowy Zarząd reprezentował interesy członków Polskiego Związku Działkowców, zatem również wnioskodawców jako użytkowników działki. Organ podkreślił, iż skoro użytkownicy działek mieli swoją reprezentację w tym postępowaniu, to trudno podzielić stanowisko wnioskodawców o pozbawieniu ich jako działkowców i członków Polskiego Związku Działkowców udziału w zapadłym rozstrzygnięciu. Reasumując, organ wywiódł, iż ustawodawca wyposażył Okręgowy Zarząd w kompetencję reprezentacyjną i ograniczył rolę członków Polskiego Związku Działkowców w tym zakresie. Oznacza to, że wszelkie działania podejmowane przez prawnego reprezentanta Polskiego Związku Działkowców w zakresie wytyczonym w ustawie i statucie są podejmowane w imieniu i na rzecz Związku. Prezydent przypomniał, iż w oparciu o stan faktyczny Rodzinnego Ogrodu Działkowego B zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...]r., [...], w którym Sąd Najwyższy przyznał legitymację bierną w procesie windykacyjnym działkowcom jako osobom, które faktycznie sprawują władztwo nad nieruchomością. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i R. S., podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 28, art. 77 §1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, nadto art. 14 i art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W konsekwencji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wskazując na zasadność sformułowanych zarzutów odwołujący podkreślili, iż Rodzinny Ogród Działkowy B został założony na gruntach należących do Skarbu Państwa, pozyskanych w wyniku wywłaszczenia. Użytkowaną działkę przydzielono im decyzją Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 15 grudnia 1983r. i od tego czasu ponoszą nakłady na jej utrzymanie. Zdaniem strony z chwilą przekazania działki Polski Związek Działkowców przekazał również uprawnienia do jej nieodpłatnego użytkowania. Nadto, będąc właścicielami znajdujących się na niej naniesień, niewątpliwie przysługuje im przymiot stron postępowania, które rozstrzyga o terenie, na którym działka się znajduje. Dodali, iż do kręgu stron postępowania, z nieuzasadnionych przyczyn organ nie zaliczył E. D., właścicielki wywłaszczonej nieruchomości. Odwołujący podnieśli, iż nieuczestniczenie w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania oraz niedoręczenie decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania właścicielce nieruchomości stanowi przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., które to naruszenie winno skutkować uchyleniem decyzji, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku w sprawie I SA/Wa 868/05 z dnia 24 maja 2006r. i podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2007r. w sprawie I OSK 1535/06. Odwołujący wskazali nadto, iż błędne jest stanowisko organu administracji, który przyjął, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest nieaktualny, gdyż na orzeczenie to powołują się sądy orzekające w sprawach z udziałem Polskiego Związku Działkowców. Zdaniem odwołujących organ pominął również fakt, iż z unormowania art. 14 i art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wynika dla członka Związku prawo ustanowienia w drodze umowy cywilnej w formie aktu notarialnego prawa użytkowania, które jest ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W konsekwencji, uzasadniony jest zarzut, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, czym naruszył art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. Naruszono również, zdaniem skarżących, art. 8 k.p.a., gdyż pominięcie odwołujących w postępowaniu dotyczącym ich własności (nasadzenia, naniesienia) i przysługującego im prawa użytkowania, w sytuacji, gdy ponieśli duże nakłady zarówno, aby działkę otrzymać, jak i zagospodarować ją należycie. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1, art. 145 §1 pkt 4, art. 151 §2 w związku z art. 146 §1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść art. 145 §1 k.p.a., podkreślając, iż instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Dalej organ przypomniał, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., która została skutecznie doręczona stronom postępowania, tj. Polskiemu Związkowi Działkowców Okręgowemu Zarządowi [...] reprezentującemu użytkowników działek oraz pełnomocnikowi E. D. i stała się ostateczna w dniu [...]r. Kolegium podniosło, iż stosownie do uregulowania prawnego art. 28 k.p.a., stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. byli jedynie właścicielka nieruchomości, na której znajdują się działki, Skarb Państwa oraz Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...]. Podkreśliło, iż w postępowaniu tym odwołujący byli reprezentowani przez Okręgowy Zarząd [...], jak prawidłowo wywiódł organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, zatem w przypadku wnioskodawców podana podstawa wznowienia nie zachodzi. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji, przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazuje jedynie, że wyrok ten został poświęcony problematyce związanej z nieobowiązującymi przepisami ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych i na gruncie rozpoznawanego sporu nie stanowi wykładni w zakresie uznania Polskiego Związku Działkowców za stronę postępowania administracyjnego. Dalej, iż wyrok Sądu Najwyższego, w sprawie [...], w którym przyznano użytkownikom działek bierną legitymację w postępowaniu windykacyjnym, nie rodzi skutków w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności nie wskazuje, że wadliwym było uznanie Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców za właściwą reprezentację działkowców w postępowaniu wznowieniowym. Kolegium wskazało, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 14 i art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, gdyż przepisy te nie obowiązywały w dacie wydania decyzji w [...] roku, a nadto organy orzekające, po stwierdzeniu, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wznowieniowa, nie rozpatrywały sprawy merytorycznie. Na powyższą decyzję T. i R. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą zarzucili organom administracji naruszenie art. 7, art. 8, art. 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 13 ust. 2 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, art. 14 i art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W uzasadnieniu skargi skarżący argumentowali, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., którą organ ten odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. stwierdzającej, iż decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś. z dnia [...] r. w sprawie przekazania [...] Przedsiębiorstwu A w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ulicy A [...], wydana została z naruszeniem prawa, jednak z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od dnia jej doręczenia, nie jest dopuszczalne jej uchylenie. Skarżący podkreślili, iż konsekwencją wydania decyzji z naruszeniem prawa jest przysługujące stronie postępowania roszczenie o odszkodowanie pozbawienie skarżących przymiotu strony prowadzi do pozbawienia ich prawa do takiego roszczenia. Zdaniem skarżących, w świetle uregulowania przepisu art. 28 k.p.a. powinni byli zostać zaliczeni w poczet stron postępowania, gdyż stroną wznowionego postępowania jest nie tylko strona postępowania pierwotnego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Wskazali, iż potwierdzeniem takiego wywodu jest uznanie za stronę postępowania byłej właścicielki gruntu. Zwrócili uwagę, iż organ I instancji sam podniósł, że orzeczenie organu kreuje indywidualną, sytuację prawną podmiotu postępowania, niewątpliwie zaś decyzja z dnia [...] r. znacznie wpłynęła na ich sytuację prawną, gdyż do chwili jej wydania obowiązywała decyzja z dnia 20 października 1984 r., na podstawie której założony został Rodzinny Ogród Działkowy B i skarżący zostali przyjęci w poczet członków Polskiego Związku Działkowców oraz przydzielono im w nieodpłatne użytkowanie działkę, a wraz z nim prawo własności wszelkich naniesień, nasadzeń i urządzeń. Skarżący wskazali, iż stanowisko ich znajduje oparcie w regulacji art. 12, art. 13 ust. 2, art. 14 i art. 15 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W dalszej części skargi skarżący powtórzyli argumentację odwołania i stawiane w nim zarzuty, wskazując dodatkowo na uchybienia, jakich dopuścili się urzędnicy państwowi, którzy dopuścili do takiego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( § 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Wychodząc z przywołanych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, iż organ administracji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a jednocześnie z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, które to ustalenie obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b, lit. c p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, wydana po wznowieniu na wniosek skarżących postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Rozstrzygnięciem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]r. Z kolei decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. orzekł, że decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł. – Ś. z dnia [...]r. w sprawie przekazania [...] Przedsiębiorstwu A w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości gruntowej, wydana została z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od dnia jej doręczenia odmówił jej uchylenia. Zaskarżona decyzja wydana zostało po wznowieniu postępowania, ponieważ skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazali na przepis art. 145 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stosownie do którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, iż przytoczona podstawa wznowienia jest jedyną z podstaw, której ustalenie istnienia łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia postępowania. Badanie takie, jak wynika z art. 151 §1 k.p.a., następuje po wznowieniu postępowania, a nie w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Nie ma bowiem wątpliwości, co do konieczności przeprowadzenia takiego badania. W zależności natomiast od wyniku poczynionych ustaleń organ może wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, jeśli dojdzie do wniosku, iż wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony (art. 151 §1 pkt 1 k.p.a.). Z kolei wyrazem przeciwnego ustalenia będzie wydanie jednej z decyzji wskazanych w art. 151 §1 pkt 2 lub §2 k.p.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd obowiązany był zatem przeanalizować zasadność argumentacji organu, sprowadzającej się do ustalenia, iż skarżącym jako członkom Polskiego Związku Działkowców nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Przeprowadzona kontrola prowadzi do konkluzji, iż stanowisko organu w powyższym zakresie zasługuje w pełni na uwzględnienie. Prawidłowy jest bowiem wywód organu, iż skarżący jako użytkownicy działki znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego B w Ł. w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...]r. byli reprezentowani przez Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców. Nie istnieje natomiast przepis prawa materialnego, z którego skarżący mogliby wywodzić swój indywidualny, konkretny interes prawny, o którym stanowi art. 28 k.p.a. i od którego istnienia uzależnione jest przyznanie podmiotowi przymiotu strony w danym postępowaniu administracyjnym. Zauważyć należy, iż zarówno art. 30 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. z 1996r., Nr 85, poz. 390), jak i art. 14 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr169, poz. 1419 ze zm.), przewiduje ustanowienie na rzecz swoich członków ustanowienie, bezpłatnego i bezterminowego prawo używania działki i pobierania z niej pożytków (użytkowanie działki). Na wniosek członka Polski Związek Działkowców ustanawia na jego rzecz prawo użytkowania działki - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny – w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej w formie aktu notarialnego, jeżeli grunty wchodzące w skład rodzinnego ogrodu działkowego znajdują się w użytkowaniu wieczystym Polskiego Związku Działkowców lub stanowią jego własność (art. 14 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych). Oznacza to, iż ustanawiając na rzecz działkowców tzw. użytkowanie działki, Polski Związek Działkowców wypełnia swoje zadania statutowe i w istocie przekazuje korzystanie z określonej fizycznie wyodrębnionej części nieruchomości w postaci działki w rodzinnym ogrodzie działkowym. Uprawnienie to nie oznacza jednak interesu prawnego użytkownika działki, działkowca, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym, jak w niniejszej sprawie, przekazania [...] Przedsiębiorstwu A w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości gruntowej położnej w Ł. przy ul. A [...]. Nie ma zaś wątpliwości, iż interesy prawnego skarżących, jako członków Polskiego Związku Działkowców, były reprezentowane w tym postępowaniu przez Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców. Reasumując powyższe rozważania uprawnione jest twierdzenie, iż skarżącym - jako działkowcom - przysługuje wyłącznie interes faktyczny, co za tym idzie - potencjalne roszczenia wynikające z poczynionych nakładów na użytkowanej działce mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie w ramach postępowania administracyjnego. Wywiedzione przez organy i w pełni podzielane przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczas wypracowanym stanowisku judykatury, iż działkowcy w postępowaniu administracyjnym mają jedynie interes faktyczny (por. np. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005r.sygn. OSK 949/04, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 171168; wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2007r. sygn. II SA/Łd 406/07, dostępny Lex nr 461655). Niezależnie od powyższego Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż w ocenie Sądu organ administracji, który rozpatrywał wniosek skarżących o wznowienie postępowania administracyjnego powinien uwzględnić ten sam krąg podmiotów, stron postępowania, który ustalony został w pierwotnym postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Okoliczność ta przesądzona już została w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007r., I OSK 1535/06, który oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2006r., I SA/Wa 868/05, uchylającego decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 28 lutego 2005r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 20 sierpnia 2004r. o odmowie wznowienia postępowania na wniosek T. i R. S. W przywołanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż stwierdził, iż w postępowaniu nadzorczym z wniosku o wznowienie postępowania winna brać czynny udział właścicielka spornej nieruchomości. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko, iż jeżeli w trakcie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, określony podmiot stanie się jego stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż dotyczy ona jego interesu prawnego lub obowiązku, to organ administracji powinien taki podmiot powiadomić o postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, niezależnie od jego stadium. Organ obowiązany jest powiadomić wszystkie strony i uczestników, którzy brali udział w postępowaniu, którego wznowienia żądano. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi przesłankę do wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., gdyż strona bez własnej winy nie bierze w nim udziału. Podkreślić należy, iż zasady ogólnej czynnego udziału stron w postępowaniu, ustanowionej w art. 10 §1 k.p.a. oraz przepisów dotyczących stron i czynności postępowania administracyjnego nie wynika, aby udział w postępowaniu z wniosku o wznowienie postępowania miały brać wyłącznie podmioty występujące z takim wnioskiem. Natomiast samo pominięcie przez organ administracji w takim postępowaniu strony postępowania głównego, zakończonego decyzją ostateczną, co do którego wystąpiono z wnioskiem o wznowienie, stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia takiego rozstrzygnięcia, niezależnie od wpływu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym na wynik sprawy. W toku analizowanego przez Sąd postępowania, wszczętego na wniosek skarżących, organy administracji zupełnie pominęły spadkobierczynię byłego właściciela spornej nieruchomości – E. D., która była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. Zauważyć przy tym trzeba, iż okoliczność tę podnosili skarżący w zarzutach odwołania, jednakże organ odwoławczy, pomimo wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązku rozważenia wszystkich zarzutów strony odwołującej się, przemilczał tę kwestię, mimo, iż w przywołanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał jednoznacznie, iż E. D. powinna zostać zaliczona w poczet strona postępowania prowadzonego w trybie nadzorczym, z wniosku skarżących. Stanowisko takie zostało dodatkowo potwierdzone wyrokiem NSA z dnia 13 listopada 2007r. Nie przesądzając wyników ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, organ administracji winien uwzględnić zawarte wyżej wskazania, dotyczące prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania i rozważyć wszystkie zarzuty odwołania, a wywiedzione w ten sposób stanowisko uzasadnić stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, pominięcie - jako strony - właścicielki nieruchomości w postępowaniu wywołanym wniesieniem podania o wznowienie postępowania oraz nie doręczenie jej decyzji wydanych po wznowieniu postępowania stanowi naruszenie skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło