II SA/Łd 588/14
PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-13
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnicy, jeśli wykażą, że wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, mimo braku udziału w postępowaniu administracyjnym, musi wykazać istnienie interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. Interes prawny wymaga wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną wnioskodawcy, co oznacza, że decyzja administracyjna może mieć wpływ na jego prawa chronione tą normą. Samo powołanie się na tytuł prawny do nieruchomości (np. akt notarialny, umowa najmu) bez wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego i sposobu, w jaki decyzja wpływa na prawa chronione tą normą, jest niewystarczające.Stan faktyczny
Grupa mieszkańców wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnicy w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazali na potencjalne naruszenia ich praw, takie jak ograniczenie dostępu do światła, problemy komunikacyjne, zagrożenie bezpieczeństwa budowlanego, naruszenie ładu przestrzennego i walorów krajobrazowych, spadek wartości mieszkań oraz naruszenie interesu publicznego. Sąd wezwał wnioskodawców do wykazania ich interesu prawnego, na co odpowiedzieli powołując się na tytuł prawny do nieruchomości (akt notarialny, umowa najmu) oraz przepisy Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania wnioskodawców.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. D., B. K., J. K., M. C., S. C., M. C., E. O., M. R.-P., K. S., J. S., U. S., I. W., Z. W. i S. M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania Ł. D., B. K., J. K., M. C., S. C., M. C., E. O., M. R.-P., K. S., J. S., U. S., I. W., Z. W. i S. M. LS
Pismem z dnia 21 maja 2014r. Ł. D., B. K., J. K., M. C., S. C., M. C., E. O., M. R.-P., K. S., J. S., U. S., I. W., Z. W. i S. M. – mieszkańcy nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 39/45 – wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnym i naziemnym na działce położonej w Ł. przy ulicy A 37 naruszy prawo do światła; powstaną dwa niebezpieczne zjazdy wprost na klatki wyjściowe bloku; wykopy przy budowie podziemnych garaży mogą spowodować wibracje wieżowca, w konsekwencji prowadzące do pęknięć, a nawet katastrofy budowlanej; obsługa komunikacyjna w trakcie budowy, jak i docelowo nie powinna odbywać się z "pieszo jezdni" (brak chodników); zakłóci w stopniu niewyobrażalnym ład przestrzenny; zniszczy walory krajobrazowe i wszystkie czynniki związane z ochroną środowiska; spowoduje spadek wartości mieszkań; narusza chroniony prawem interes publiczny oraz osób trzecich.
Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014r. ww. osoby zostały wezwane do wykazania, że wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego. Wnioskodawcy oświadczyli, że ich tytuł prawny do nieruchomości stanowi akt notarialny lub umowa najmu lokalu. Wnioskodawcy oznajmili również, że zakres naruszenia ich interesu prawnego został określony m.in. w piśmie skierowanym do sądu z dnia 21 maja 2014r. oraz w piśmie z dnia 6 lutego 2014r. skierowanym do organów administracji. W ocenie wnioskodawców ochronę ich interesów prawnych zapewniają przepisy ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a.", udział w charakterze uczestnika może m.in. zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, a nie interes faktyczny. Wnioskodawca winien zatem wykazać, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a., tzn. przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego.
W judykaturze sądów administracyjnych oraz w doktrynie przedmiotu ugruntowało się stanowisko, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. postanowienie NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt I OZ 709/10 – dostępne w internetowej bazie sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić w tym miejscu należy, że dla wykazania przez określony podmiot interesu prawnego nie wystarczy podanie konkretnej normy prawa materialnego, z której podmiot ten wywodzi swoje uprawnienia lub obowiązki, ale niezbędne jest wskazanie, w jaki sposób decyzja w konkretnej sprawie wpływać może na prawa tego podmiotu chronione tą normą (por. orzeczenie NSA z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OSK 804/10 – dostępne jw.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż argumentacja wnioskodawców nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 33 § 2 P.p.s.a. wynika, że uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Stronami postępowania z wniosku o ustalenie warunków zabudowy, poza wnioskodawcą, będą natomiast zawsze właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości inwestowanej oraz nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Stronami tego postępowania administracyjnego co do zasady nie są natomiast właściciele (użytkownicy wieczyści) dalej położonych nieruchomości, nawet pozostających w granicach obszaru analizowanego. Za strony postępowania mogą być uznani ewentualnie tylko ci spośród nich, którzy mogą wykazać się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, iż wnioskodawcy nie wskazali na przepis prawa, który potwierdzałby istnienie ich interesu prawnego, stanowiącego niezbędną przesłankę do uznania ich za uczestników postępowania sądowego. Po pierwsze nie wykonali wezwania do wskazania tytułu prawnego do nieruchomości położonej przy ulicy A 39/45. Powołanie się jedynie na sam nr aktu notarialnego jest niewystarczające, bowiem na jego podstawie sąd nie jest w stanie ocenić, czy osoby podpisane pod wnioskiem są właścicielami poszczególnych lokali w budynku przy ulicy A 39/45. Poza tym część osób powołała się na umowę najmu, co również nie oznacza, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Na podstawie umowy najmu osoby te mogą jedynie korzystać z lokali, będących przedmiotem umowy, nie przysługują im natomiast żadne prawa właścicielskie do tych lokali. Wreszcie niektóre z osób podpisanych pod wnioskiem z dnia 21 maja 2014r. nie podpisało się pod odpowiedzią na wezwanie sądu, co oznacza, że w stosunku do nich wezwanie okazało się bezskuteczne.
Na koniec wskazać należy, że brak jednoznacznego wskazania tytułu prawnego do poszczególnych lokali położonych w budynku przy ul. A 39/45 w Ł. uniemożliwia ocenę, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to poszczególni mieszkańcy budynku mają zdolność sądową, czy też powinni występować jako Wspólnota Mieszkaniowa, w imieniu której działa z kolei zarząd, czy być może ich mieszkania należą do zasobu lokalowego spółdzielni mieszkaniowej.
Nie sposób też nie zauważyć, że powołanie przez wnioskodawców ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia wykonawczego do tegoż aktu nie może stanowić uzasadnienia dopuszczenia do udziału w sprawie. Postępowanie dotyczy ustalenia warunków zabudowy, a więc tego etapu procesu inwestycyjnego, w którym przepisy prawa budowlanego nie mają zastosowania. Zarówno te przepisy, jak i argumenty związane z zacienianiem nieruchomości, zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu i inne wskazywane we wniosku nie dotyczą tego postępowania. Mogą ewentualnie zostać rozważone na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło