II SA/Łd 589/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi E.C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej E. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735)- dalej: k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż odwołanie E. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r., nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej wykonanie określonych robot budowlanych, wniesione zostało z uchybieniem terminu. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż wskazana wyżej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 11 marca 2021 r. Tym samym określony w art. 129 § 2 k.p.a. 14 dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 12 marca 2021 r. i upłynął w dniu 25 marca 2021r. Natomiast odwołanie strony skarżącej, co wynika z zamieszczonej na piśmie prezentaty zostało wniesione dopiero w dniu 26 marca 2021 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie strona nie wnosiła o przywrócenie terminu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonych przez czynności wyjaśniających ustalono, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście, w siedzibie organu I instancji w dniu 26 marca 2021 r. Powyższe, stosownie do treści art. 134 k.p.a., obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. C. zarzuciła naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 57 §1, § 5 pkt 2, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, powołanie fałszywych faktów, oraz niezapewnienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu; - art. 50 §1, art. 53 § 1, art. 64a, art. 64c § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie stronie prawa do czynnego uczestnictwa w postępowaniu i prawa do wniesienia skargi na wydane postanowienie wskutek błędnego pouczenia o rodzaju środka zaskarżenia oraz terminie jego wniesienia; - art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie i ograniczenie prawa do bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd poprzez błędne pouczenie o terminie i środku zaskarżenia oraz poprzez uzasadnienie wydanego postanowienia faktami niemającymi miejsca; - rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz.U. z 2011 r. Nr 14 poz. 67) poprzez nieprzestrzegania zasad obsługi kancelaryjnej spraw i brak nadzoru. Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia; stwierdzenie, że wniesione odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało w terminie; nakazanie organowi odwoławczemu rozpatrzenie wniesionego odwołania; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Do skargi strona załączyła kserokopię dowodu nadania w dniu 25 marca 2021 r., na adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., przesyłki poleconej nr [...] wraz z wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A., z którego wynika, że powyższa przesyłka została doręczona adresatowi w dniu 26 marca 2021 r. Skarżąca oświadczyła, że powyższa przesyłka pocztowa zawierała odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga E. C. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325)- dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi E. C. uczyniła postanowienie [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - dalej: k.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 333/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 492/08; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym pamiętać należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego czy strona odwołująca się przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, iż E. C. uchybiła ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wskazał, że z załączonych do odwołania akt sprawy wynika, iż odpis kwestionowanej decyzji został skutecznie doręczony skarżącej w dniu 11 marca 2021 r. Tym samym 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. rozpoczął swój bieg w dniu 12 marca 2021 r., i upłynął w dniu 25 marca 2021 r. Natomiast odwołanie skarżącej zostało złożone osobiście przez stronę w siedzibie organu, w dniu 26 marca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu. Jednocześnie strona nie wnosiła o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, powyższe stwierdzenie organu odwoławczego uznać należy za co najmniej przedwczesne. Jak już bowiem wcześniej wskazano do wniesionej skargi E. C. załączyła kserokopię dowodu nadania w dniu 25 marca 2021 r., na adres Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., przesyłki poleconej nr [...] wraz z wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A., z którego wynika, że powyższa przesyłka została doręczona adresatowi w dniu 26 marca 2021 r. Zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej powyższa przesyłka pocztowa zawierała odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. Powyższa okoliczność została pominięta przez organ odwoławczy, który w udzielonej odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, stwierdził, że przedmiotowa skarga nie wnosi nowych argumentów, na podstawie których mogłoby zostać podjęte inne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, zestawienie dat nadania i doręczenia przesyłki poleconej nr [...] (odpowiednio 25 i 26 marca 2021 r.) ze wskazywaną przez organy datą wniesienia odwołania (26 marca 2021 r.), jak również powzięte na etapie postępowania odwoławczego wątpliwości, co do sposobu wniesienia odwołania skarżącej, skutkują stwierdzeniem, iż w sprawie konicznym jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Powyższe postępowanie wyjaśniające winno zmierzać do wykazania, czy wskazywana i udokumentowana przez stronę skarżącą przesyłka pocztowa nr [...] zawierała odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.z dnia [...] r., czy też mogła zawierać inne pismo skarżącej kierowane do tego organu, nadane w dniu 25 marca 2021 r. Brak wyjaśnień w powyższym zakresie czyni wydane w sprawie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przedwczesnym, co skutkuje uznaniem, iż wydane zostało z naruszeniem art. 134 k.p.a., a w konsekwencji pozwala uznać niniejszą skargę za zasadną. Z uwagi na stwierdzone naruszenie, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd nie odnosił się do pozostałych zarzutów skargi, co do wskazanych w niej przepisów k.p.a. Natomiast, co do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów p.p.s.a podnieść należy, iż zarzut ten nie znajduje uzasadnienia, bowiem powołana ustawa reguluje postępowanie przed sądami administracyjnymi, a nie przed organami administracyjnymi, które procedują w oparciu o przepisy k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. m. d.