II SA/Łd 594/16

Dnia 9 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Ł. na decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami uchyla pkt 4 zaskarżonej decyzji. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy B. przyznał E. W. świadczenia w formie: 1. zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat na F. W., w kwocie 89,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r.; 2. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat na W. W., w kwocie 89,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r.; 3. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5 – 18 lat na W. W., w kwocie 118,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r.; 4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad jednym dzieckiem, na F. W., W. W. w kwocie 400,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015r. do 3 lipca 2016r.; 5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017, na W. W., w kwocie 100,00 zł jednorazowo; 6. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, na W. W., w kwocie 90,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", odnoszące się do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami oraz wskazał, że w dniu 23 września 2015r. E. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. W toku postępowania ustalono, że wnioskodawczyni posiada troje dzieci uprawnionych do świadczeń rodzinnych. Rodzina strony uzyskała dochód, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 403,55 zł co stanowi kwotę poniżej kryterium dochodowego na osobę. Zdaniem organu w sprawie spełnione zostały zatem przesłanki do przyznania świadczeń rodzinnych wymienionych w sentencji decyzji. Prokurator Rejonowy w Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] w części dotyczącej punktu 4 przyznającego E. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. W. i W. W. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2015r. do 3 lipca 2016r. Prokurator Rejonowy zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, iż dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w stałej wysokości w kwocie 400 zł, niezależnie od ilości dzieci urodzonych w czasie jednego porodu, podczas gdy prawidłowa interpretacja wskazanych powyżej przepisów powinna prowadzić do stwierdzenia, że dodatek ten przysługuje na każde z tych dzieci w kwocie 400 zł miesięcznie. W motywach skargi przypomniano, że E. W. jest matką bliźniaków F. W. oraz W. W. urodzonych w dniu 15 stycznia 2013r. W związku z powyższym pracodawca udzielił jej urlopu wychowawczego w dniach od 4 lipca 2014r. do 3 lipca 2016r. Skarżący wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 czerwca 2014r. w sprawie I OPS 15/13 podjął uchwałę, zgodnie z którą dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.ś.r. w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Tym samym – zdaniem Prokuratora Rejonowego – organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, przyznając E. W. dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł miesięcznie na dwoje dzieci urodzonych podczas jednego porodu (F. W. i W. W.), naruszył art. 10 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że uchybienie miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej zainicjowanej wnioskiem E. W., albowiem prawidłowa interpretacja zastosowanych przepisów u.ś.r. winna spowodować przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego w kwocie 400 zł na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu, czyli w łącznej wysokości 800 zł. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu 4. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że obowiązujące przepisy art. 10 ust. 1 u.ś.r. nie mówią jednoznacznie, iż dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w czasie jednego porodu przysługuje w kwocie 400 zł na każde dziecko. W ocenie organu przyznanie E. W. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego w związku z opieką nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w czasie jednego porodu w wysokości 400 zł miesięcznie jest zgodne z interpretacją przepisów przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wójt Gminy podkreślił, że ustawodawca nie zmienił stanowiska co do wymienionych przepisów prawa, natomiast uchwała NSA nie jest wiążącą dla organów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może uchylić akt, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części bądź stwierdza wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Powyższe oznacza, że prokurator jest zwolniony z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jedocześnie art. 53 § 3 P.p.s.a. stanowi, że prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. W niniejszej sprawie skarga jest zatem dopuszczalna, bowiem Prokurator Rejonowy w Ł. miał prawo zaskarżyć ostateczną decyzję organu I instancji, zachowując sześciomiesięczny termin, o którym mowa w art. 53 § 3 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że E. W. otrzymała zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. w dniu 12 listopada 2015r., zaś Prokurator Rejonowy wniósł skargę w sześciomiesięcznym terminie liczonym od tejże daty. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, zawartego w punkcie 4 decyzji, przyznającego E. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na F. W. i W. W., podkreślić należy że w dniu 26 czerwca 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę sygn. akt I OPS 15/13 usuwając rozbieżności pojawiające się w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie możliwości przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w sytuacji urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu. Stwierdził, że dodatek o którym mowa w art. 10 ust.1 u.ś.r., przysługuje na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Nie można bowiem z przepisu, który określa okresy pobierania dodatku, w tym okres pobierania dodatku w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.ś.r.), wyprowadzać wniosku, że przepis ten ogranicza prawo do dodatku tylko do jednego dodatku przysługującego do zasiłku rodzinnego na jedno z dzieci, w sytuacji gdy każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu jest dzieckiem, na które przysługuje zasiłek rodzinny i które pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, w okresie korzystania z tego urlopu. Skoro ustawodawca, określając w art. 10 ust. 2 u.ś.r. wysokość dodatku, nie zastrzegł, że osobie uprawnionej wypłaca się tylko jeden dodatek, to takie zastrzeżenie nie może być wyprowadzane ani z poprzedzającej obecne unormowania regulacji dotyczącej zasiłków wychowawczych, ani z przepisów regulujących inne dodatki do zasiłku rodzinnego, skoro każdy dodatek regulowany jest autonomicznie, ani też z unormowania dotyczącego okresu pobierania dodatku, który w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przedłużony został do 36 miesięcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób twierdzić, na podstawie art. 10 u.ś.r., że w takiej sytuacji należy wybrać jedno z dzieci, na które będzie przysługiwał ten dodatek do zasiłku rodzinnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowa uchwała znajduje zastosowanie, bowiem skarżąca urodziła dwoje dzieci podczas jednego porodu i decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] przyznano jej jeden dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Odnosząc się do argumentacji organu wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwała składu siedmiu sędziów jest dla sądów administracyjnych wiążąca. Po dacie jej podjęcia, wszystkie składy sądów obowiązane są do stosowania przyjętej w niej wykładni prawa. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana stanowiska wyrażonego w uchwale dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 czerwca 2015r. sygn. akt I GSK 430/15; z dnia 27 stycznia 2015r. sygn. akt I GSK 1808/14; z dnia 4 lutego 2015r. sygn. akt II OSK 1632/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Pomimo, iż wykładnia zawarta w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych i formalnie nie wiąże organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania, uznać trzeba, że wskazane podmioty są również pośrednio związane mocą prawną uchwał. Stosowanie bowiem przepisu w sposób sprzeczny z dokonaną w tychże uchwałach wykładnią po dacie ich podjęcia, uznać należy za naruszenie prawa. Tym samym dokonanie przez organ wykładni sprzecznej ze stanowiskiem uchwały nie może zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym i prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego tak wydanego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 lit a P.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego uznając to za wystarczające do końcowego załatwienia sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organ winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w motywach niniejszego wyroku (art. 153 P.p.s.a.). Lp/