II SA/Łd 60/15

WyrokWSA w Łodzi2015-04-23

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje przebieg drogi przez działkę właściciela, narusza prawo własności w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności tej uchwały?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że gmina, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ma prawo i obowiązek kształtować politykę przestrzenną, w tym ograniczać prawo własności dla realizacji celów publicznych, takich jak zapewnienie komunikacji. W tym przypadku potrzeby wspólnoty samorządowej przeważały nad indywidualnym interesem właściciela, a ingerencja w prawo własności była proporcjonalna do celu, jakim jest zapewnienie sprawnego układu komunikacyjnego dla terenów przeznaczonych pod zabudowę.
Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami działki nr ewidencyjny 747, zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Lutomiersk w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ich prawa własności poprzez zaplanowanie przebiegu drogi 14KDD przez ich działkę. Twierdzili, że uniemożliwi to zagospodarowanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem i że nie rozważano alternatywnych rozwiązań. Organ argumentował, że droga jest niezbędna dla zapewnienia komunikacji dla nowo projektowanej zabudowy mieszkaniowej i że procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. J. i I. G. na uchwałę Rady Gminy Lutomiersk z dnia 13 lipca 2010 r. nr LI/360/10 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w obrębie geodezyjnym Lutomiersk w Gminie Lutomiersk oddala skargę. LS Pismem z dnia 22 grudnia 2014r. W.J. i I.G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Lutomiersk z dnia 13 lipca 2010r. nr LI/360/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w obrębie geodezyjnym Lutomiersk w Gminie Lutomiersk, w części dotyczącej § 15 ust. 15 lit. o oraz § 40 pkt 23 planu. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p.") poprzez przeprowadzenie planowanej drogi 14KDD w sposób, który uniemożliwia wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem działki o numerze ewidencyjnym 747 będącej ich własnością oraz przeprowadzenie planowanej drogi 14KDD z naruszeniem prawa własności przy jednoczesnym braku rozważania alternatywnych możliwości przebiegu tej drogi. W. J. i I. G. wyjaśnili, że są właścicielami działki położonej w miejscowości L. oznaczonej numerem ewidencyjnym 747 i swój interes prawny wywodzą z art. 140 Kodeksu cywilnego. Wskazali, że zgodnie z zaskarżoną uchwałą Rady Gminy Lutomiersk z dnia 13 lipca 2010r. przedmiotowa działka znalazła się na terenie oznaczonym symbolem [...]. Rada Gminy przyjęła, iż przez środkową część działki należącej do skarżących będzie przebiegała droga, która została oznaczona symbolem 14KDD. Powyższe w ocenie skarżących uniemożliwi zagospodarowanie działki zgodnie z przeznaczeniem. Nadto w skardze podniesiono, że przebieg planowanej drogi 14KDD przez działkę skarżących nie służy w żaden sposób zapewnieniu dostępu komunikacyjnego zarówno dla samej działki nr ewid. 747, gdyż ta posiada dostęp do drogi publicznej ze względu na położenie przy drodze 11KDD ani dla działek oddalonych od drogi 11KDD posiadających dostęp do drogi publicznej właśnie poprzez drogę 14KDD, która łączy się z siecią pozostałych dróg niezależnie od jej przebiegu przez działkę nr ewid. 747. Skarżący wskazali nadto, że dniu 25 maja 2010r. wnieśli uwagi na projektu planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przebieg drogi 14 KDD, które nie zostały jednak uwzględnione. W ich ocenie projektowany przebieg drogi uwzględnia taki jej przebieg, który w najbardziej dotkliwy sposób ingeruje w treść prawa własności, a zatem stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Z uwagi na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Lutomiersk z dnia 13 lipca 2010r. w zaskarżonej części oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Lutomiersk wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarżący w dniu 24 października 2014r. złożyli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przez co wyczerpali tryb zaskarżenia przewidziany w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594 ze zm., dalej jako: "u.s.g."). Rada Gminy wyjaśniła, że procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Opracowany przez uprawnionych urbanistów projekt zaskarżonego planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko po uzyskaniu pozytywnej opinii Gminnej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej był wyłożony do publicznego wglądu trzykrotnie: w dniach od 29 lipca 2009r. do 26 sierpnia 2009r., od 14 października 2009r. do 12 listopada 2009r. oraz od 21 kwietnia 2010r. do 20 maja 2010r. W dniach: 17 sierpnia 2009r., 9 listopada 2009r. oraz 12 maja 2010r. zostały zorganizowane publiczne dyskusje nad rozwiązaniami przyjętymi w planie. Do wyłożonego projektu planu zostało zgłoszonych dwadzieścia sześć uwag, w tym uwagi co do celowości planowanej drogi 14KDD. Zgodnie z koncepcją autorów projektu planu, przedmiotowa droga miałaby powstać w celu skomunikowania ulic istniejących, jak i projektowanych, kosztem kilkunastu właścicieli działek znajdujących się w terenie 28MN i 30MN. Dalej organ wskazał, że w toku procedury planistycznej ustosunkował się do wszystkich uwag i wystąpień skarżących oraz innych zainteresowanych osób. Uwaga skarżących I.G. i W.J., została negatywnie rozpatrzona ze względu na fakt, iż przebieg projektowanej drogi wynika z koncepcji układu komunikacyjnego dla większego obszaru nowo projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Rada Gminy zauważyła, że w trakcie prac planistycznych rozpatrywano inny przebieg drogi, lecz po przeanalizowaniu sytuacji stwierdzono, iż brak jest możliwości innego połączenia ze względu na potrzebę kształtowania ładu przestrzennego oraz zachowania walorów krajobrazowych. Ponadto odbyła się dyskusja publiczna, podczas której wyjaśniono motywy wprowadzenia kwestionowanej drogi. W § 15 pkt 15 o) planu miejscowego wprowadzono obsługę terenu 28MN i 30MN z dróg oznaczonych na rysunku planu symbolami 11KDD, 13KDD, 14KDD, natomiast w § 40 dla poszczególnych dróg, oznaczonych na rysunku planu, ustalono warunki funkcjonalno – techniczne. Przyjęte w planie miejscowym rozwiązania oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu danej jednostki. Zdaniem organu gminy wprowadzenie drogi oznaczonej symbolem 14KDD było zasadne, bowiem działki oznaczone w planie miejscowym symbolami 28MN oraz 30MN są w większości wąskie i zbyt długie, co uniemożliwia ich podział oraz zabudowę. Niewprowadzenie drogi oznaczonej symbolem 14KDD w przyszłości mogłoby stanowić duże utrudnienie w komunikacji dla otaczających terenów budowlanych. Z punktu widzenia zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego zaprojektowana droga 14KDD przylega do drogi istniejącej oznaczonej symbolem 11KDD, powodując fakt krzyżowania się z drogą projektowaną oznaczoną symbolem 10KDD, co skutkuje koniecznością zapewnienia dodatkowo bezpiecznego skrzyżowania. Organ podkreślił, że zaskarżona uchwała na terenie objętym planem wprowadziła jako podstawowe przeznaczenie terenu zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z rysunku planu wynika, iż znaczna część obszaru położonego w sąsiedztwie kwestionowanego układu komunikacyjnego jest niezagospodarowana. W ocenie organu planistycznego potrzeby zbiorowe wspólnoty samorządowej uzasadniają w niniejszej sprawie ograniczenie indywidualnego interesu strony. Działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując zasadę proporcjonalności organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. Odnosząc się do zarzutu, iż nie rozważono rozwiązań alternatywnych organ wskazał, że teren na którym m.in. znajduje się działka skarżących jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową i wymaga przedstawienia obsługi komunikacyjnej. W przedmiotowym planie zapewniono obsługę komunikacyjną z dróg publicznych. Nowe tereny inwestycyjne zlokalizowane na obszarze objętym planem oznaczone symbolami 28MN i 30MN są kontynuacją istniejącej zabudowy oraz uporządkowaniem stanu istniejącego. Nieokreślenie obsługi komunikacyjnej z dróg publicznych spowodowałoby dowolność, co zaburzyłoby ład przestrzenny. Kwestionowana droga oznaczona symbolem 14KDD stanowi niezbędny element określonego układu komunikacyjnego, którego zadaniem jest również obsługa w zakresie komunikacji nowych terenów przeznaczonych pod zabudowę. W ocenie Rady Gminy Lutomiersk – z punktu widzenia interesu publicznego – najbardziej ekonomicznym i najmniej uciążliwym rozwiązaniem przestrzennym jest lokalizacja drogi publicznej. Za takim rozwiązaniem przemawia również możliwość umieszczania elementów urządzeń infrastruktury technicznej oraz możliwość niezbędnego dojazdu pożarowego do posesji. Dalej organ wywiódł, że gmina, biorąc pod uwagę interes publiczny i słuszny interes obywateli, może zmieniać przeznaczenie terenu będącego własnością innych osób, między innymi w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającego na wydzielaniu gruntów pod drogi publiczne. W planie obsługę komunikacyjną zaprojektowano z dróg publicznych. Określona w § 40 Lp. 23 droga jest drogą publiczną, która spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r, Nr 43, poz. 430 ze zm.). Rada Gmina wyjaśniła również, że wprowadzenie drogi oznaczonej symbolem 14KDD w przedmiotowym planie wynika z obowiązku ustawowego art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p., w którym ustalono zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji. Przedstawiony w planie miejscowym układ komunikacyjny odpowiada również przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1587 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie"). Dodatkowo Rada Gminy podniosła, że uchwała Nr LI/360/10 z dnia 13 lipca 2010r. nie została zakwestionowana przez Wojewodę [...] w następstwie przedłożenia celem oceny zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 oraz pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 P.p.s.a.), przy czym stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić również należy, że w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 P.p.s.a.) Przedmiotem skargi W.J. i I.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest akt prawa miejscowego w postaci uchwały Rady Gminy Lutomiersk z dnia 13 lipca 2010r. nr LI/360/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w obrębie geodezyjnym Lutomiersk w Gminie Lutomiersk w zakresie obejmującym § 15 ust. 15 lit. o oraz § 40 pkt 23 części tekstowej. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący uczynili zadość wymogom formalnym określonym w tymże przepisie, bowiem skarga poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa doręczonym organowi dnia 24 października 2014r.. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, a skarga została złożona przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, tj, dnia 22 grudnia 2014r., a zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Przechodząc w dalszej kolejności do oceny istnienia interesu prawnego po stronie skarżących, wskazać należy, że interes o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Związek ten musi być aktualny i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danego podmiotu. Brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazuje, że nie jest wystarczające samo posiadanie interesu prawnego, albowiem koniecznym warunkiem zastosowania przepisu jest stwierdzenie naruszenia prawnie chronionych interesów lub uprawnień podmiotu w związku z wydaniem zaskarżonego aktu. Niewątpliwe interes skarżących jako właścicieli działki nr ewid. 747 położonej w obrębie [...] w miejscowości L., przez którą zaprojektowano przebieg drogi oznaczonej symbolem 14 KDD, został naruszony zaskarżonymi postanowieniami uchwały, bowiem zaprojektowanie drogi ogranicza sposób i zakres korzystania z wyżej wymienionej nieruchomości. Podkreślić należy, że art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazuje jednocześnie, iż sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego, chyba że została naruszona procedura planistyczna. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uszczegółowia rodzaje naruszeń prowadzących do nieważności uchwały rady gminy w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stanowi bowiem, iż tego rodzaju skutek powoduje naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie, procedura planistyczna w sprawie została przeprowadzona prawidłowo, stosownie do przepisów u.p.z.p. oraz rozporządzenia. Po podjęciu w dniu 3 marca 2008r. uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych w obrębie geodezyjnym L. w gminie L., wójt gminy zamieścił ogłoszenie w prasie i dokonał obwieszczenia w tym zakresie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy L. Następnie wystosowano zawiadomienia do instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania projektu planu. W trakcie sporządzania projektu planu zostały rozpatrzone złożone wnioski. Uzyskano wymagane uzgodnienia i opinie od właściwych organów. Prawidłowo ogłoszono i dokonano obwieszczenia o każdym wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, tj. o pierwszy wyłożeniu w dniu 21 lipca 2009r., o drugim wyłożeniu w dniu 6 października 2009r., zaś o trzecim wyłożeniu w dniu 13 kwietnia 2010r. Poinformowano o możliwości składania uwag przez podmioty zainteresowane. W trakcie wyłożeń planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko zostały przeprowadzone dyskusje publiczne nad zawartością ustaleń planu. Uwagi do wyłożonego projektu zostały rozstrzygnięte przez wójta, zaś nieuwzględnione uwagi przedstawione zostały radzie gminy wraz z projektem planu. Tym samym zachowane zostały wymogi procedowania określone w art. 17 i następnych u.p.z.p. oraz § 12 rozporządzenia. W związku z powyższym, Sąd dokonał kontroli zaskarżonej uchwały pod kątem zarzutów skargi sprowadzających się do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pojęcie "zasad sporządzania" należy wiązać z merytorycznym opracowaniem aktu planistycznego, a więc z zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), na którą wskazuje art. 15 ust. 1 u.p.z.p., treścią zamieszczonych w nim ustaleń wskazanych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., a także ze standardami dokumentacji planistycznej określonymi w rozporządzeniu w sprawie zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por.: Z. Niewiadomski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2009; wyrok NSA z 25 maja 2009r. w sprawie II OSK 1778/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podkreślić należy, że gmina ma prawo i obowiązek kształtować i prowadzić politykę przestrzenną na swoim terenie poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których ustala przeznaczenie terenów i rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy terenów (art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gmina ma obowiązek określić m.in. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej oraz zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Gminie przysługuje zatem prawo kształtowania – w powszechnie obowiązującym na danym terenie miejscowym planie – sposobu zagospodarowania terenu podlegającego jej władztwu, pod warunkiem działania w granicach i na podstawie prawa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W tym miejscu wskazać należy, że prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 Konstytucji RP), jednakże nie jest prawem bezwzględnym i doznaje szeregu określonych ograniczeń. Przy czym – jak stanowi 64 ust. 3 Konstytucji RP – własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Wszelkie ograniczenia wykonywania prawa własności muszą być zgodne z wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, wskazująca że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane, o ile są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podkreślić trzeba, że treść planu zagospodarowania przestrzennego ingeruje niejednokrotnie w sferę praw rzeczowych właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości, a także uprawnień innych podmiotów zainteresowanych określonym przeznaczeniem terenu. Powyższe wymaga przeważnie rozstrzygania konfliktów pomiędzy interesem indywidualnym a interesem gminy bądź pomiędzy sprzecznymi ze sobą interesami indywidualnymi. Zatem Sąd obowiązany był zbadać w niniejszej sprawie, czy ingerencja gminy w prawo własności skarżących, jaka niewątpliwe miała miejsce przez wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia tegoż prawa, jest zgodna z przepisami prawa materialnego i proporcjonalna do celów, którym służyć ma wprowadzenie danego ograniczenia. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g. do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, a szczególności zadania te obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów oraz organizacji ruchu drogowego. Art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. wskazuje z kolei, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Ustalenia w tym zakresie powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych; określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym; wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych (§ 4 pkt 9 rozporządzenia). Zaskarżona uchwała czyni zadość powyższym regulacjom, ustalając szczegółowe zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji. W uchwale określono, że układ komunikacyjny tworzą drogi główne, lokalne, dojazdowe, ciągi pieszo-jedne oznaczone na rysunku planu symbolami: KDG,KDL,KDD,KDP. Na rzeczony układ składają się drogi istniejące, których trasy zostały wykorzystane w planie oraz drogi projektowane, których przebieg ustalono w przedmiotowym planie. Dla poszczególnych dróg ustalano warunki funkcjonalno-techniczne (§ 40 uchwały). Zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dla dróg określono minimalną szerokość w liniach rozgraniczających, w tym dla dróg oznaczonych symbolem D (dojazdowych) szerokość ulicy w liniach rozgraniczających o przekroju jednojezdniowym prawidłowo ustalono na 10,0 m. Zgodnie z zaskarżonym § 15 ust. 15 lit. o przedmiotowej uchwały na terenie oznaczonym symbolem 30 MN, na którym znajduje się działka stanowiąca własność skarżących ustalono obsługę terenu z dróg oznaczonych na rysunku planu symbolami 11KDD (droga istniejąca), 13KDD (droga istniejąca), 14KDD (droga projektowana). Należy wyjaśnić, że budowa drogi publicznej oznaczonej symbolem 14 KDD na terenie gminy podyktowana jest przede wszystkim potrzebą stworzenia układu komunikacji między ulicami istniejącymi i projektowanymi dla większego obszaru nowo projektowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Organ planistyczny wytyczając tę drogę miał również na uwadze potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa organizacji przyszłego ruchu drogowego oraz możliwości lokalizacji niezbędnych elementów infrastruktury drogowej i komunalnej. Jak słusznie wskazała Rada Gminy L. planowanie przestrzenne polega nie tylko rejestrowaniu stanu istniejącego, ale również na przewidywaniu przyszłych potrzeb związanych z rozwojem sieci dróg, w tym także na poszukiwaniu rozwiązań umożliwiających połączenie dróg na terenie gminy. W trakcie przeprowadzania procedury planistycznej Wojewoda [...] jako organ uzgadniający projekt planu wskazał wprost na potrzebę zapewnienia obsługi komunikacyjnej z dróg publicznych dla większości nowo uruchamianych terenów budowlanych. Jako, że warunkiem niezbędnym ustalenia warunków zabudowy dla danej działki jest zapewnienie dostępu do drogi publicznej całkowicie uzasadnione jest zaprojektowanie drogi publicznej przylegającej bezpośrednio do znacznej wielkości obszarów przeznaczonych w planie miejscowym pod zabudowę, tak jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Niewątpliwie zapewnienie dostępu do drogi publicznej przez przyjęcie innych rozwiązań, polegających chociażby na ustanawianiu służebności na innych nieruchomościach czy wytyczaniu dróg wewnętrznych byłoby bardziej uciążliwe, a zatem mniej racjonalne z punktu widzenia interesu ogółu mieszkańców gminy objętych planem zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie gruntu stanowiącego własność skarżących pod gminną drogę dojazdową niewątpliwe narusza ich własny interes, jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy potrzeby wspólnoty samorządowej przeważają nad interesem indywidualnym właścicieli działki nr ewid. 747 i uzasadniają wprowadzenie układu komunikacyjnego skutkującego ograniczeniem prawa własności skarżących. Warto podkreślić, że organ planistyczny wyraźnie wskazał, że na etapie projektowania planu rozważano alternatywny przebieg kwestionowanej drogi, lecz stwierdzono brak możliwości wprowadzenia innego połączenia drogowego z uwagi na konieczność zachowania ładu przestrzennego oraz walorów krajobrazowych. Stąd zarzut skarżących odnośnie braku rozważenia alternatywnych możliwości przebiegu kwestionowanej drogi należy uznać za bezzasadny. Ponadto w czasie przeprowadzanych dyskusji publicznych poruszane były kwestie związane z obsługą komunikacyjną dla poszczególnych terenów, w tym podano motywy ustalenia drogi oznaczonej symbolem 14KDD. Jak wynika z dokumentacji planistycznej, droga oznaczona symbolem 14 KDD wprowadza ograniczenie w zagospodarowaniu nie tylko działki stanowiącej własność skarżących, lecz również właścicieli kilkunastu innych działek na obszarze objętym symbolem 28MN i 30MN. Wyłączenie działki stanowiącej własność skarżącego z planowanego przebiegu drogi z pewnością zaburzyłoby planowaną sieć komunikacji terenów. Końcowo Sąd wskazuje, że stosownie do art. 36 u.p.z.p. jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może co do zasady żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Podsumowując, organ planistyczny uprawniony był w świetle przepisów prawa do wytyczenia w planie nowo projektowanej drogi zapewniającej sprawny układ komunikacyjny dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Niewątpliwie interes społeczności lokalnej wymagał ograniczenia prawa własności działek znajdujących się na obszarze, przez który zaprojektowana została przedmiotowa droga. Rada gminy nie przekroczyła granic władztwa planistycznego, wprowadzając rozwiązanie przestrzenne służące zapewnieniu niezbędnej komunikacji przy zachowaniu walorów krajobrazowych terenu oraz wymogów bezpieczeństwa użytkowników dróg na terenie gminy. Organ planistyczny zgodnie z zasadą proporcjonalności wyważył interes jednostki z interesem mieszkańców gminy i wystarczająco uzasadnił ingerencję w sferę prawa własności skarżących w odniesieniu do celu, jakiemu ma służyć kwestionowana droga. Z powyższych względów, Sąd orzekł o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło