II SA/Łd 619/21
WyrokWSA w Łodzi2022-01-26
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o uznaniu za nienależnie pobrany zasiłek okresowy i obowiązku jego zwrotu, uwzględniając przy tym możliwość zastosowania ulg przewidzianych w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu (II SA/Łd 132/20). Organy orzekły o uznaniu zasiłku za nienależnie pobrany, ustaliły jego wysokość i termin zwrotu, a także rozważyły z urzędu możliwość zastosowania ulg przewidzianych w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, informując o tym skarżącego. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o uznaniu za nienależnie pobrany zasiłek okresowy za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. oraz orzeczeniu o jego zwrocie. Skarżący nie poinformował organu o sprzedaży nieruchomości w okresie pobierania zasiłku, co stanowiło zmianę sytuacji dochodowej. Po serii uchyleń decyzji i ponownych rozpatrywań sprawy, poprzedni wyrok WSA (II SA/Łd 132/20) nakazał organom uwzględnić możliwość zastosowania ulg w zwrocie świadczenia. W obecnym postępowaniu skarżący kwestionował decyzję, która uwzględniła te zalecenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrany i zwrotu zasiłku okresowego oddala skargę. dc
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia w postaci zasiłku okresowego za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r., w łącznej wysokości 1 542 zł oraz orzeczeniu o jego zwrocie.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. Prezydent Miasta P. przyznał skarżącemu zasiłek okresowy na okres od 1 kwietnia do 31 lipca 2016 r. w wysokości po 514 zł miesięcznie.
W październiku 2017 r. pracownik socjalny ustalił, że 23 czerwca 2015 r. skarżący sprzedał działkę budowlaną z lasem oraz gruntami ornymi (Rep. A [...] z [...] r.), to jest w okresie pobierania zasiłku okresowego. Sprzedaż działki przez skarżącego i uzyskanie dochodu przekraczającego kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, była okolicznością nieznaną organowi pierwszej instancji z przyczyn leżących po stronie skarżącego, który wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 109 ustawy o pomocy społecznej nie poinformował niezwłocznie Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. o zmianie sytuacji dochodowej wiążącej się z podstawą do przyznania świadczenia.
W związku z powyższym [...] r. organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznanego zasiłku okresowego, a decyzją z [...] r. zmienił decyzję z [...] r. w ten sposób, że w kwietniu, maju i czerwcu 2016 r. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta P. ponownie uchylił decyzję z [...] r. i odmówił przyznania skarżącemu zasiłku okresowego na okres od 1 kwietnia do 31 lipca 2016 r., jednak Kolegium decyzją z [...] r. uchyliło ją w całości i odmówiło przyznania skarżącemu zasiłku okresowego za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2016 r., w wysokości po 514 zł miesięcznie, przyznając zasiłek okresowy za lipiec 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 26 września 2018 r., II SA/Łd 690/18 stwierdził nieważność ww. decyzji SKO.
Kolegium, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] r., kolejny raz uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z [...] r. i odmówiło przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości po 514 zł miesięcznie za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2016 r. oraz przyznało zasiłek okresowy w lipcu 2016 r., a tutejszy sąd prawomocnym wyrokiem z 4 lipca 2019 r., II SA/Łd 278/19 oddalił skargę G.K.
Prezydent Miasta P. decyzją z [...] r. uznał za nienależnie pobrane przez G.K. świadczenie w postaci zasiłku okresowego za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. w wysokości 1 542 zł, a SKO decyzją z [...] r. utrzymało ją w mocy.
Prawomocnym wyrokiem z 16 października 2020 r., II SA/Łd 132/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zarówno decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie w postaci zasiłku okresowego za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie wystąpiła ustawowa przesłanka z art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej, że wypłacany skarżącemu zasiłek okresowy jest świadczeniem nienależnym. Za bezsporną sąd uznał okoliczność, iż Prezydent Miasta P. decyzją z [...] r. orzekł o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości 514 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. Podobnie jak to, że 23 czerwca 2015 r. G.K. i M.K. zbyli odpłatnie nieruchomość (działka budowlana z lasem oraz gruntami ornymi) za kwotę 119 000 zł. Kwotę 10 000 zł sprzedający otrzymali w dniu sprzedaży, a pozostałą sumę w wysokości 109 000 zł w lipcu 2015 r. Niewątpliwy, w ocenie sądu jest również fakt, że skarżący wnioskując o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (wniosek opatrzony datą 4 kwietnia 2016 r.) okoliczności tej nie ujawnił. Uzyskał zatem świadczenie na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji. W konsekwencji sąd uznał, że prawidłowo organy uznały, iż pobrany przez skarżącego zasiłek okresowy przyznany na kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Sąd przypomniał również, że prawomocnym wyrokiem z 4 lipca 2019 r., II SA/Łd 278/19 WSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r., którą Kolegium uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. i orzekło w ten sposób, że uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości 514 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 31 lipca 2016 r., odmówiło skarżącemu przyznania wskazanego świadczenia w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. i równocześnie przyznało skarżącemu wskazane świadczenie w okresie od 1 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r. W konsekwencji postępowanie w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku okresowego zostało zakończone decyzją odmowną, która stała się prawomocna. Konieczne było zatem wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku okresowego za maj, kwiecień i czerwiec 2016 r. Sąd podkreślił jednocześnie, że uszło uwadze organów administracji obu instancji, że przepis art. 98 ustawy o pomocy społecznej, poprzez odwołanie się do pojęcia "zwrotu" świadczenia nienależnie pobranego jednoznacznie wyznacza zakres postępowania w powyższym przedmiocie. Sąd podzielił stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 16 kwietnia 2020r., I OSK 3345/19, że poprzestanie na orzeczeniu stwierdzającym jakie świadczenie zostało nienależnie pobrane, nie wyczerpuje zakresu rozstrzygnięcia sprawy wyznaczonej tą normą. Tym samym zaniechanie w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia o zwrocie świadczeń nienależnie pobranych dyskredytuje decyzje podjęte na gruncie art. 98 u.p.s. Dodano, że dopełnienie treści art. 98 ustawy następuje w art. 104 ust. 3, a regulacja ta nie pozostawia wątpliwości co do tego, jakie elementy winna zawierać decyzja w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń. Zatem określenie wysokości i terminu zwrotu owych świadczeń jest obowiązkiem organu ferującego decyzję w owym przedmiocie. Sąd podkreślił jednocześnie, że art. 98 odsyła do odpowiedniego stosowania art. 104 ust. 4 ustawy, zaś treść tej regulacji zobowiązuje do tego, aby przed wydaniem decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, organ administracji rozważył, czy nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek statuowany owym przepisem. WSA stwierdził, że wprawdzie przed wydaniem decyzji pierwszej instancji [...] r. pracownik socjalny przeprowadził z udziałem skarżącego rodzinny wywiad środowiskowy, lecz kwestie, o których stanowi art. 104 ust. 4 u.p.s. w ogóle nie były przedmiotem jakichkolwiek rozważań i oceny organów administracji, która znalazłaby odzwierciedlenie w rozstrzygnięciach oraz uzasadnieniach wydanych decyzji. Z akt sprawy nie wynika nawet, czy skarżący został pouczony przez organ administracji o możliwości zgłoszenia wniosku, o którym stanowi art. 104 ust. 4 ustawy. Kończąc sąd wskazał, iż podziela stanowisko organów obu instancji co do tego, że pobrane przez skarżącego świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym, jak również co do jego wysokości, jednak uchylił decyzje organów obu instancji celem uzupełnienia koniecznych elementów, tj. ustalenia i rozważenia okoliczności, o których stanowi art. 104 ust. 4 u.p.s. oraz w zależności od rezultatów tych ustaleń – określenia obowiązku zwrotu należności i terminu bądź terminów jej zwrotu stosownie do art. 104 ust. 3 ustawy.
W następstwie powyższego wyroku Prezydent Miasta P. wspomnianą na wstępie decyzją z [...] r. uznał za nienależnie pobrane przez G.K. świadczenie w postaci zasiłku okresowego za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. w łącznej wysokości 1.542 zł i orzekł o zwrocie ww. kwoty nienależnie pobranego zasiłku okresowego oraz wskazał, iż nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi na konto bankowe Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. w terminie 30 dni, licząc od pierwszego dnia następnego miesiąca, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymując w mocy ww. decyzje przypomniało, że organy powinny zastosować się do wyrażonej w prawomocnym wyroku z 16 października 2020 r., II SA/Łd 132/20 oceny prawnej oraz podporządkować się wytycznym, co do dalszego postępowania, co wprost wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- p.p.s.a.).
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że organ pierwszej instancji, kierując się ww. prawomocnym wyrokiem z 16 października 2020 r., przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego u G.K., w miejscu jego zamieszkania, podczas której ustalono, iż G.K. mieszka i wspólnie gospodaruje z żoną M.K. Jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba poszukująca zatrudnienia. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - wydanym na stałe. Wraz z żoną zamieszkuje w dwupokojowym lokalu mieszkaniowym z kuchnią i łazienką. Lokal wyposażony jest w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego. Jedyny dochód rodziny G.K., to dochód uzyskiwany przez M.K. w wysokości 1.086,76 zł miesięcznie, tj. w wysokości 543,38 zł miesięcznie na osobę, co oznacza, iż dochód ten jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego uregulowanego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020r. poz. 1876 ze zm. – u.p.s.). Poinformowano także G.K. o treści normy zawartej w art. 104 ust. 4 u.p.s. Organ rozważył również z urzędu możliwość zastosowania wobec G.K. ulg, o których mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. i uzasadnił swoje stanowisko w tej kwestii.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło więc, iż organ pierwszej instancji wywiązał się z zaleceń wyrażonych w wyroku z 16 października 2020 r., i wydając decyzję prawidłowo zastosował regulacje wynikające z treści ustawy o pomocy społecznej.
G.K. zaskarżył powyższą decyzję, wskazując, że nie zgadza się z jej treścią. W jej uzasadnieniu przedstawił swoją trudną sytuację życiową i bytową, w której się znalazł i przyczyny sprzedaży działki budowlanej. Wskazał, że nie zgadza się z decyzją wydaną przez SKO.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. Zdaniem organu skarżący nie odniósł się w żaden sposób do treści zaskarżonej decyzji oraz nie wskazał naruszenia prawa lub interesu prawnego przy jej wydaniu. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.
Po pierwsze, odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi sąd uznał go za nieuzasadniony. Przez pojęcia naruszenia prawa oraz naruszenia interesu prawnego, o których mowa w pkt 3 artykułu 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należy rozumieć podanie przyczyny uzasadniającej wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten nie wymaga przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu prawa, który został naruszony. Rozważany wymóg skargi będzie spełniony, jeżeli skarżący wskaże, na czym polega, jego zdaniem, naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności nawet w sposób bardzo ogólny. Bez znaczenia jest przy tym, czy zarzuty te pozostają w bezpośrednim związku z przedmiotem zaskarżenia, gdyż sąd administracyjny nie jest związany ani zarzutami postawionymi w skardze, ani powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie będąc związany granicami skargi, dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego obowiązany jest poddać przedmiot zaskarżenia pełnej kontroli pod kątem zgodności tego aktu z obowiązującym prawem, tj. z przepisami prawa materialnego, na których opiera się rozstrzygnięcie tego aktu oraz przepisami procedury administracyjnej regulującymi postępowanie, w którym akt ten został wydany (zob. wyrok NSA z 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący wskazał datę, numer decyzji oraz organ który ją wydał. Uzasadnił także dlaczego nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, a tym samym spełnił wymogi skargi określone art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Po wtóre należy przypomnieć, że myśl art. 153, w zw. z art. 170 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w wyrokach tutejszego sądu z 4 lipca 2019 r., II SA/Łd 278/19 i z 16 października 2020 r., II SA/Łd 132/20 wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998r. sygn. II SA 1560/97). Ocena prawna, o której stanowi wymieniony przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".
Z kolei art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy.
Wobec powyższego sąd jest związany zarówno treścią wspomnianego prawomocnego wyroku tutejszego sądu z 4 lipca 2019 r., II SA/Łd 278/19, oddalającego skargę G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r., uchylającą decyzję organu pierwszej instancji z [...] r. i odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku okresowego od 1 kwietnia do 30 czerwca 2016 r. oraz przyznającej ten zasiłek w lipcu 2016 r., jak i co istotniejsze w tej sprawie, także treścią prawomocnego orzeczenia z 16 października 2020 r., II SA/Łd 132/20, którym uchylono wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. w przedmiocie uznania za nienależne pobrane świadczenia w postaci zasiłku okresowego za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r., w łącznej wysokości 1 542 zł.
W uzasadnieniu wyroku II SA/Łd 132/20, sąd wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wystąpiła ustawowa przesłanka z art. 6 pkt 16 u.p.s. do ustalenia, że wypłacany skarżącemu zasiłek okresowy jest świadczeniem nienależnym. Za bezsporne sąd uznał także, że Prezydent Miasta P. decyzją z [...] r. orzekł o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości 514 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 lipca 2016 r., a także, że 23 czerwca 2015 r. G.K. i M.K. zbyli odpłatnie nieruchomość (działka budowlana z lasem oraz gruntami ornymi) za kwotę 119 000 zł. Kwotę 10 000 zł sprzedający otrzymali w dniu sprzedaży, a pozostałą sumę w wysokości 109 000 zł w lipcu 2015 r. Niewątpliwy, w ocenie sądu jest również fakt, że skarżący wnioskując o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (wniosek opatrzony datą 4 kwietnia 2016 r.) okoliczności tej nie ujawnił. Uzyskał zatem świadczenie na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji, zatem prawidłowe było stanowisko organów, że pobrany przez skarżącego zasiłek okresowy przyznany za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.
Wobec tego wskazane wyżej okoliczności nie mogły być ponownie badane w ramach niniejszego postepowania, a tym bardziej ani sąd, ani organ nie mógł formułować nowych ocen sprzecznych ze wskazanym wyżej stanowiskiem sądu.
Jednakże we wskazanym wyroku sąd podkreślił również konieczność prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego uregulowanego art. 98 u.p.s., z uwzględnieniem zapisów art. 104 ustawy i wydania, w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie ponowionego postępowania administracyjnego, jednej decyzji administracyjnej rozstrzygającej o kwestii nienależnie pobranego przez stronę zasiłku okresowego oraz obowiązku jego zwrotu. A także rozważenia możliwości zastosowania wobec strony ulg, o których mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.
Uwzględniając zatem moc wiążącą orzeczenia w odniesieniu do sądów, uznać należy, iż rolą sądu, obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję, jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do powyższych zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 16 października 2020 r., II SA/Łd 132/20, tj. poprzednio wydanego w tej sprawie.
Wskazać zatem należy, że Prezydent Miasta P., kierując się prawomocnym wyrokiem z 16 października 2020 r., przeprowadził 12 lutego 2021 r., w miejscu zamieszkania skarżącego aktualizację wywiadu środowiskowego, i w oparciu o poczynione w jego trakcie ustalenia wydał decyzję z [...] r., mocą, której, zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi:
1. orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie w postaci zasiłku okresowego za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2016 roku w wysokości 1542 zł (514 zł x 3 miesiące);
2. orzekł do zwrotu kwotę nienależnie pobranego zasiłku okresowego za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2016 roku w wysokości 1542 zł;
3. wskazał, ż powyższą kwotę, tj. 1542 zł należy wpłacić na rachunek bankowy MCPS (...) w okresie 30 dni licząc od pierwszego dnia następnego miesiąca kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Ponadto, jak wynika z wywiadu środowiskowego i uzasadnienia decyzji, organ rozważył, z urzędu możliwość zastosowania wobec G.K. ulg, o których mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i uzasadnił swoje stanowisko w tej kwestii. W treści decyzji poinformował skarżącego o treści art. 104 ust. 4 u.p.s. oraz możliwości skorzystania z uprawnienia w niej przewidzianego, a więc złożenia do Prezydenta Miasta P. wniosku o zastosowanie ulg wobec zobowiązanego w formie: odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pomocowych, umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczenia terminu płatności, albo rozłożenia kwoty na raty.
W konsekwencji, zdaniem sądu Prezydent Miasta P., wydając decyzję z [...] r., zastosował się do wskazań zawartych w wyroku z 16 października 2020 r., a tym samym zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło