II SA/Łd 63/10

Dnia 23 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy O. na podstawie art. 2, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 11a, art. 14, art. 15 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 25 ust. 3, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) w zw. z art. 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 223, poz. 1456), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 105, poz. 881 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2009 r., nr 129, poz. 1058), art. 104 k.p.a. odmówił Z.D. przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko P.D. w okresie zasiłkowym 2009/2010, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - P. D., dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku P.D. możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko P. D. na rok szkolny 2010/2011. Zdaniem organu, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawcy za 2008 r. wyniósł 957,50 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe w wysokości 504 zł (w tym również kryterium po zwiększeniu 572 zł), uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych. W odwołaniu od tej decyzji Z.D. stwierdził, że organ I instancji błędnie obliczył dochód rodziny za 2008 r., zaliczając do niego kwotę otrzymanego w 2008 r. wyrównania świadczenia rentowego wypłaconą przez ZUS za okres od 1 listopada 2005 r. do 31 lipca 2007 r. Strona uważa, że w jej przypadku należało uwzględnić faktyczny dochód wykazany w zaświadczeniu z ZUS dołączonym do odwołania. Odwołujący dodał także, iż zrekompensowanie krzywdy poprzez wypłatę uprzednio zawieszonej renty spowodowało, że nie ma prawa do zasiłku rodzinnego, pomimo tego, że faktyczny dochód jego rodziny (jego renta i renta rodzinna) spełnia kryterium dochodowe określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 pkt 1 lit. a, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ podniósł, że Z.D. wychowuje samotnie dwóch synów – P. (lat 20) i P. (lat 15). Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 7 września 2009 r. o wysokości dochodu uzyskanego w 2008 r. podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych dochód skarżącego wyniósł 38.183,47 zł. Wykazany w zaświadczeniu dochód strony, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz o podatek dochodowy, wyniósł w sumie 31031,32 zł. Natomiast dochód syna skarżącego – P.D., według zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 21 września 2009 r. wyniósł 3.778,96 zł, a po pomniejszeniu 3.438,85 zł. Zatem, łączny dochód osiągnięty w 2008 r. w rodzinie wnioskodawcy, stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wyniósł 34.470,17 zł, co daje kwotę 2.872,51 zł miesięcznie (34.470,17zł : 12 m-cy = 2.872,51 zł). Natomiast w przeliczeniu na osobę w rodzinie czyni to kwotę 957,50 zł (2.872,51 zł : 3 osoby= 957,50 zł), czyli więcej, niż wynosi kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - 504 zł. Według SKO, w odniesieniu do rodziny skarżącego nie może być także zastosowany art. 5 ust. 3 ustawy, ponieważ dochód na osobę w rodzinie przekracza o 453,50 zł (957,50 zł -504,00 zł = 453,50 zł) kwotę uprawniająca rodzinę do zasiłku rodzinnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że okoliczność, iż świadczenie rentowe dotyczy okresu od 1 listopada 2005 r. do 31 lipca 2007 r. nie zmienia faktu, że zostało one wypłacone skarżącemu w roku 2008 r. (roku bazowym - z którego dochody brane są pod uwagę przy ustalaniu świadczeń rodzinnych) i wykazane w zeznaniu podatkowym PIT-36 złożonym w dniu 17 kwietnia 2009 r. Brak jest wobec tego możliwości uwzględnienia w przypadku skarżącego jedynie dochodu wykazanego w zaświadczeniu z ZUS z dnia 6 listopada 2009 r., dotyczącego wysokości otrzymanej renty z tytułu niezdolności do pracy za rok 2008. Jednocześnie organ dodał, że w przypadku skarżącego nie można mówić o utracie dochodu, albowiem renta z tytułu niezdolności do pracy ustalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. przysługuje mu do dnia 31 października 2010 r., czego dowodem jest decyzja o przyznaniu renty z dnia 10 kwietnia 2008 r. Podsumowując Kolegium oceniło decyzję organu I instancji, jako zgodną z prawem i utrzymało ją w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z.D. zarzucił decyzji Kolegium niezgodność z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśniając motywy skargi powtórzył argumenty z odwołania od decyzji I instancji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Sądy administracyjne zostały powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej, co oznacza, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a"). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. A w myśl uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Podstawę materialnoprawną załatwienia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz.992), powoływanej jako u.ś.r. A kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest spór co do składników dochodu strony stanowiących podstawę do ustalenia kryterium dochodowego, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych. Dochodem, w rozumieniu ustawy, jest po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit a u.ś.r.). Zaś dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 u.ś.r.). Organy administracji, zgodnie z powyższymi regulacjami, w oparciu o zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, ustaliły że w 2008 r. dochód rodziny skarżącego, w przeliczeniu na osobę wyniósł 957,50 zł. Przekroczył więc kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r. Bowiem zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (...) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę (...) do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3 u.ś.r.). Zgodnie z § 1 pkt 3 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. nr 129, poz.1058), od dnia 1 listopada 2009 r., wysokość najniższego zasiłku rodzinnego wynosi 68 zł miesięcznie. Dochód rodziny skarżącego w 2008 r., w przeliczeniu na osobę przekroczył jednak kwotę 572 zł i brak było podstaw do przyznania żądanych świadczeń rodzinnych. Przy czym bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, że dochód za 2008 r. spowodowany był wypłatą na rzecz strony zaległego świadczenia rentowego za okres od 1 listopada 2005 r. do 30 kwietnia 2008 r. Bowiem przychodami, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze, również z tytułu renty, stanowiącej łączną kwotę świadczeń wraz ze wzrostami i dodatkami (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 7). Regulacja ta nie pozwala, by przychód skarżącego z tytuły zaległej renty za lata 2005-2008, wypłacony w całości w 2008 r. uznać jako dochód w latach, za które przyznano owo świadczenie, lecz jako dochód w roku w którym zostało wypłacone. Nie ma więc możliwości prawnych, by wynikającą z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 10 kwietnia 2008 r., kwotę z wyrównania renty wynoszącą, po odliczeniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, 19591,06 zł wyłączyć z dochodu rodziny skarżącego w 2008 r. Przepis art. 3 pkt 24, którego naruszenie zarzuca strona w skardze podaje definicję dochodu uzyskanego jako uzyskanie dochodu spowodowane m.in. uzyskaniem renty (pkt d). Regulacja ta nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy lecz dotyczy sytuacji objętej przepisem § 18 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.) Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, wówczas do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (ust. 1). Unormowanie to znalazłoby zastosowanie w sytuacji, gdyby skarżący otrzymał zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2009/2010, jak o to wnosił, a w 2009 r. uzyskałby dodatkowy dochód. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzą, więc powołany przepis nie znajduje w tej sprawie zastosowania i zarzutu strony nie można uznać za trafny. Nie ma też podstaw do traktowania otrzymanej w 2008 r. kwoty z tytułu zaległych świadczeń rentowych jako dochodu utraconego, gdyż o utracie dochodu można mówić wówczas, gdy utrata dochodu spowodowana jest, miedzy innymi utratą renty (art. 3 pkt 24 u.ś.r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując to zagadnienie prawidłowo oceniło, że nie ma podstaw prawnych do uznania wypłaty zaległych świadczeń rentowych za dochód utracony. W istocie bowiem dochód z tytułu renty nie został utracony, gdyż zgodnie z wyżej powołaną decyzją ZUS, renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy przysługuje Z. D. do 31 października 2010 r. Mając powyższe na względzie, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Oceniając działanie organów w tej sprawie za zgodne z prawem materialnym i nie naruszające procedury administracyjnej, orzekł jak sentencji, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. B.C.