II SA/Łd 641/12

WyrokWSA w Łodzi2012-11-20

Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Renata Kubot – Szustowska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące zgodność proponowanego podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu w celu realizacji celu publicznego (drogi publicznej), może zostać utrzymane w mocy, mimo zarzutów strony dotyczących braku ujawnienia wnioskodawcy i jego interesu prawnego?
Ratio decidendi
Postanowienie opiniujące zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym, wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jest zgodne z prawem, nawet jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące braku ujawnienia wnioskodawcy. Podział nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego jest dopuszczalny na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zarzuty dotyczące przeznaczenia terenu powinny być kierowane przeciwko uchwale rady gminy zatwierdzającej plan miejscowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ł. pozytywnie opiniujące podział działki z urzędu. Podział miał na celu wydzielenie części nieruchomości pod drogę publiczną, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzucała organom niedopełnienie obowiązku ujawnienia wnioskodawcy i jego interesu prawnego oraz samowolne wszczęcie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA: Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału działki - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu zażalenia G. D. na postanowienie Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania dokonywanego z urzędu podziału działki o numerze ewidencyjnym 2193 i pow.0,0556 ha, położonej w Ł., obręb geodezyjny Śródmieście, stanowiącej współwłasność G.D., oraz J. i A. małżonków P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, pismem z dnia 16 listopada 2009 r. Burmistrz Miasta Ł. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podziału wskazanej wyżej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków - Delegatura w S. zezwolił Gminie Miasto Ł. na podział nieruchomości, zgodnie ze wstępnym projektem podziału. Powyższa decyzja, wobec uwzględnienia odwołania G. D., decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2010 r. została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Konserwator Zabytków - Delegatura w S. decyzją z dnia [...] 2010 r., która stała się ostateczna w dniu 17 maja 2011 r., ponownie zezwolił Gminie Miasto Ł. na podział nieruchomości zgodnie z wstępnym projektem podziału. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta Ł. pozytywnie zaopiniował dokonywany z urzędu podział nieruchomości, stanowiącej współwłasność G. D. oraz J. i A. małżonków P. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. D. zarzuciła organowi I instancji niedopełnienie obowiązku ujawnienia imienia i nazwiska wnioskodawcy podziału oraz jego interesu prawnego oraz niedopełnienie obowiązku poświadczenia imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem służbowym podającego się za podmiot uprawniony do podziału jej własności. Powyższe stanowi, jej zdaniem, o naruszeniu art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strona podkreśliła, że nie wnioskowała o podział nieruchomości, natomiast Burmistrz Miasta nadgorliwie i samowolnie, w formie prezentu, chce budować prywatny wjazd przez jej nieruchomość ze środków publicznych. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu Kolegium przywołało brzmienie art. 93 ust. 1, 2, 4, 5, art. 97 ust. 1, ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.), wywodząc, iż w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania przez Burmistrza Miasta Ł. nastąpiło w związku z koniecznością wydzielenia terenu z nieruchomości, której współwłaścicielką jest skarżąca, w związku z przeznaczeniem części nieruchomości na cel publiczny w rozumieniu art. 6 ustawy tj. drogę publiczną dojazdową. Organ II instancji podniósł, że postanowienie opiniujące zgodność planowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości i określa, czy proponowany podział jest zgodny z planem miejscowym, nie rozstrzyga zaś ostatecznie o podziale. Przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z części tekstowej i graficznej uchwały nr XXXI/189/2004 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., obszar urbanistyczny Śródmieście z wyłączeniem terenów zamkniętych (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 5 listopada 2004 r. nr 295, poz. 2456) wynika, że działka o numerze ewidencyjnym X znajduje się na terenie oznaczonym symbolami 8.32.KD-D i 8.33.MWN,UU. Teren oznaczony symbolem 8.32.KD-D przeznaczony został na tereny dróg publicznych - ulicę dojazdową. W zasadach i warunkach zagospodarowania tego terenu określono, że dopuszcza się realizację nawierzchni bez wydzielania chodników, na styku z terenem o symbolu 8.163.KSp miejsca postojowe dla samochodów osobowych; fragment terenu (wg rysunku planu) położony jest w obszarze występowania stanowisk archeologicznych, prace ziemne podlegają nadzorowi konserwatorskiemu na warunkach określonych w przepisach szczególnych oraz w § 6 niniejszej uchwały. Teren oznaczony symbolem 8.33.MWN,UU (teren przy ulicy Z. i K.): przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową i zabudowę usługową użyteczności publicznej. W ocenie Kolegium, przedstawiony wstępny projekt podziału nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie podział nieruchomości następuje z urzędu, a więc inicjatorem i posiadającym uprawnienie wszczęcia postępowania w celu wydzielenia części nieruchomości na cel publiczny jest organ administracji publicznej - w tej sprawie Burmistrz Miasta Ł. Osoby podejmujące w tym postępowaniu rozstrzygnięcia oraz wydające pisma w jego toku działają z upoważnienia Burmistrza, co znajduje potwierdzenie w pieczątkach z nazwiskiem tej osoby oraz stanowiskiem służbowym. Postępowanie wszczęte przez Burmistrza Miasta Ł. nie jest postępowaniem z inicjatywy bezimiennego wnioskodawcy (w tej sprawie nie ma wnioskodawcy) lecz jest postępowaniem z urzędu. Natomiast o przeznaczeniu części nieruchomości skarżącej na cel publiczny zdecydowały ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Organ podkreślił, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji strona składała wielokrotnie skargi, w których domagała się ujawnienia nazwiska wnioskodawcy podziału, traktowane przez organ I instancji jako składane w toku postępowania i stosownie do art. 234 k.p.a. rozpoznawane w trakcie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, G. D. powtórzyła zarzuty z zażalenia na postanowienie organu I instancji twierdząc, że Burmistrz nielegalne, w interesie właściciela sąsiedniej nieruchomości, wszczął postępowanie podziałowe. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko organów, co do zgodności przedstawionego wstępnego projektu podziału nieruchomości, stanowiącej przedmiot współwłasności skarżącej, uznać należało bowiem prawidłowe. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących podziałów nieruchomości uregulowane zostały w art.93 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zatem z treścią art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości bez wniosku jej właściciela można dokonać tylko w dwóch przypadkach: gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1) oraz gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (pkt 2). Nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny m.in. w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. W tej sytuacji została spełniona przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy, warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008r., sygn.akt I OSK 410/07, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 453975). Wskazana wyżej nieruchomość, oznaczona jako działka o geodezyjnym numerze X., położona w Ł., w obrębie geodezyjnym Śródmieście, według wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr XXXI/189/2004 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 26 sierpnia 2004 r. znajduje się w dwóch jednostkach urbanistycznych oznaczonych symbolami 8.32 KD-D, 8.33. MWN,UU, zaś jej część przewidziana została pod drogę publiczną – ulicę dojazdową. Budowa drogi publicznej jest zaś, jak podniesiono, niewątpliwie celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym nie budzi wątpliwości fakt, że zasadne było wydanie opinii o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać trzeba, że są one niezasadne. Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez Burmistrza Miasta Ł., o czym skarżąca została skutecznie powiadomiona. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje ponadto okoliczność, że skarżąca nie wyraża zgody na podział nieruchomości, stanowiącej przedmiot jej wspówłasności. Przede wszystkim godzi się wskazać, iż przeznaczenie części nieruchomości pod drogę publiczną wynika z aktu prawa miejscowego, czyli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem jakiekolwiek zarzuty co do takiego przeznaczenia terenu strona winna kierować przeciwko uchwale Rady Miejskiej w Ł. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodać również trzeba, że zaskarżone postanowienie nie zatwierdza i nie dokonuje podziału, jest jedynie formą opinii o zgodności proponowanego podziału z zapisami planu. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, podziela zaś prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że pominięcie trybu z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy podziale nieruchomości z urzędu naruszałoby zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP prawo strony do zaskarżenia rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, a w konsekwencji po wyczerpaniu toku instancji także prawo do sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wprawdzie więc zarówno opinię jak i decyzję zatwierdzającą podział (art. 96 ust. 1) wydaje ten sam organ, jednakże wydawana opinia nie jest tylko aktem "wewnętrznym", który organ kieruje sam do siebie. Stroną postępowania podziałowego jest właściciel nieruchomości, bądź użytkownik wieczysty. Konieczność przestrzegania praw tych podmiotów w postępowaniu podziałowym, dotyczy nie tylko jego fazy gdy dochodzi do wydana decyzji, lecz także na etapie opiniowania. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2010r., sygn.akt I OSK 1611/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 745101) Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. B.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło