I OSK 1611/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-30

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Janina Antosiewicz, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku podziału nieruchomości z urzędu, dokonywanego przez Prezydenta Miasta, wymagane jest wydanie postanowienia opiniującego zgodność projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli organ opiniujący i zatwierdzający podział jest tym samym organem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nawet w przypadku podziału nieruchomości z urzędu, dokonywanego przez ten sam organ, który zatwierdza podział, wymagane jest wydanie postanowienia opiniującego zgodność projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Opinia ta, wyrażona w formie postanowienia, jest zaskarżalna i służy ochronie praw właściciela nieruchomości, zgodnie z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa, które pozytywnie zaopiniowało projekt podziału nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego (Trasy Nowopłaszowskiej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił oba postanowienia, uznając, że w przypadku podziału z urzędu nie jest wymagane odrębne postanowienie opiniujące. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że opinia jest wymagana.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 118/09 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Krakowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnej opinii projektu podziału nieruchomości uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 118/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na skutek skargi [...] S.A., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z [...] sierpnia 2008 r., nr [...]. Sąd stwierdził ponadto, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r., wydanym po ponownym rozpoznaniu prowadzonej z urzędu sprawy o podział nieruchomości składającej się z działek nr: [...] i [...], obręb [...] – Podgórze w Krakowie, w związku z realizacją celu publicznego, postanowił zaopiniować pozytywnie przedłożony projekt podziału nieruchomości stanowiącej działki nr: [...] i [...] obręb [...] – Podgórze w Krakowie według załącznika graficznego stanowiącego integralną część postanowienia, jako niesprzeczny z ustaleniami obowiązującego na części przedmiotowej nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Trasy Nowopłaszowskiej. Organ wskazał, że teren, po którym przeprowadzono proponowaną linię podziałową, podlega ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Trasy Nowopłaszowskiej, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta Krakowa z 11 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 29 listopada 2006 r., Nr 847, poz. 5126). Stwierdzono również, że zaproponowany podział geodezyjny przedmiotowych działek polegający na wydzieleniu działek dla fragmentu terenów dróg publicznych wyznaczonych w obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla "Trasy Nowopłaszowskiej", uwzględnia ustalenia tego planu. Nowopowstałe działki nr [...] i [...] znajdują się bowiem w terenach dróg publicznych – ulic klasy G (głównych), z wydzielonymi torowiskami tramwajowymi, oznaczonych na rysunku planu symbolem 2 KD (G+T), a część nowopowstałych działek nr [...] i [...] znajduje się w terenach dróg publicznych – ulic klasy D (dojazdowych), oznaczonych na rysunku planu symbolem 2.KD(D). Pozostała część działek nr [...] i [...] położona jest w terenach zabudowy usługowej, zabudowy produkcyjnej i magazynowej z wykluczeniem wielkopowierzchniowych obiektów handlowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem 2.UX/P. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka [...] S.A. w Krakowie zarzucając w nim naruszenie przepisów art. 7, 11, 77 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie jego oceny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w szczególności w odniesieniu do dokumentów świadczących o zamierzeniach inwestycyjnych właściciela przedmiotowych działek. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 93 ust. 4 i ust. 5, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału nieruchomości przez organ tożsamy z organem prowadzącym postępowanie główne, czyli Prezydentem Miasta Krakowa. Zdaniem strony skarżącej, w sytuacji tożsamości organu prowadzącego postępowanie główne i organu opiniującego, przepisy art. 93 ust. 4 i ust. 5 wskazanej ustawy nie mają zastosowania. Opiniowanie podziału zostało bowiem w całości uregulowane w art. 93 ust. 4 i ust. 5 ustawy i nie ma podstaw do przenoszenia tych uregulowań na podziały nieruchomości dokonywane z urzędu, przewidziane w art. 97 ust. 3 ustawy, ponieważ przepis ten nie przewiduje odpowiedniego stosowania art. 93 ustawy do podziałów z urzędu. Wnoszący zażalenie podkreślał także, iż na działce nr [...] znajduje się stacja trafo wraz z niezbędnymi instalacjami, a z planu podziału wynika, że planowana inwestycja przebiega dokładnie przez środek tego obiektu. Ponadto strona skarżąca wskazała, że wykonanie inwestycji w proponowanym kształcie uniemożliwi planowaną przez nią rozbudowę bazy magazynowej, znajdującej się na działkach, przez które ma przebiegać inwestycja - budowa Trasy Nowopłaszowskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z [...] listopada 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podnosząc, że w myśl art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodnie z zapisem zawartym w ust. 4 i 5 art. 93 tej ustawy, zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, przy czym opinie, o której mowa wyżej, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Organ wskazał też, iż w przypadku, gdy na danym terenie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, postępowanie opiniodawcze sprowadza się do porównania wstępnego projektu podziału nieruchomości z częścią tekstową i graficzną tego planu, a następnie do odpowiedzi na pytanie, czy proponowany projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie miejscowym. O zgodności podziału z planem miejscowym będzie można mówić tylko wtedy, gdy wstępny projekt podziału nie naruszy zapisów planu. Kolegium zaznaczyło także, że przy wyznaczaniu linii rozgraniczających nowopowstałe działki ustalenia planu są dla organu zatwierdzającego projekt podziału wiążące i nie można ich zmieniać poprzez wyznaczenie granicy w inny sposób, niż to wynika z ustaleń planu, nawet gdy linia taka przebiega przez środek obiektu budowlanego. Skargę od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] S.A, w Krakowie. zarzucając naruszenie art. 93 ust. 4 i ust. 5 w zw. z art. 97 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie za zasadne, iż Prezydent Miasta Krakowa jest na podstawie powyższych przepisów, właściwy także do wydawania postanowienia o zaopiniowaniu, w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, własnego projektu podziału nieruchomości. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 8 i 11 K.p.a. poprzez uznanie za dopuszczalne i prawidłowe pominięcie dowodów wnioskowanych w zażaleniu, w szczególności dowodów na okoliczność zamierzeń inwestycyjnych na działkach będących przedmiotem podziału, a także uznanie za prawidłowe niedopełnienie przez organ wydający postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału obowiązku wyjaśnienia motywów, którymi kierował się przy rozstrzygnięciu, w szczególności zaniechania zajęcia stanowiska co do przyczyny pominięcia wnioskowanych dowodów. Zdaniem Spółki nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Kolegium, iż obowiązek zaopiniowania projektu – gdy postępowanie prowadzone jest z urzędu – wypływa wprost z art. 93 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami W sytuacji, gdy postępowanie podziałowe prowadzone jest z urzędu brak jest bowiem przepisu stanowiącego podstawę do opiniowania, zaś wykładnia systemowa art. 93-97 tej ustawy prowadzi do wniosku, że tylko w przypadku podziałów dokonywanych na wniosek, na podstawie art. 93 ustawy, konieczna jest opinia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności proponowanego podziału z planem. Według strony skarżącej zagadnienie opiniowania podziału zostało uregulowane w całości w art. 93 ust. 4 i ust. 5 ustawy. Nie ma zatem podstaw do przenoszenia tych uregulowań na podziały nieruchomości dokonywane z urzędu, przewidziane w art. 97 ust. 3 ustawy, ponieważ przepis ten nie przewiduje odpowiedniego stosowania art. 93 ustawy do podziałów z urzędu. Do takich samych wniosków należy też dojść, zdaniem skarżącej Spółki, poddając owe przepisy wykładni celowościowej, albowiem istota instytucji opiniowania polega na dokonywaniu oceny działań organu prowadzącego postępowanie przez inny, niezależny organ. Natomiast w sytuacji, gdy organ, który stworzył plan podziału nieruchomości następnie dokonuje jego opiniowania w zakresie zgodności z planem, cel opiniowania polegający na rzetelnym i bezstronnym zbadaniu owej zgodności nie może zostać osiągnięty. Nadto strona skarżąca zarzuciła, że część dzielonych działek nr [...] i [...] oznaczonych jest w miejscowym planie dla trasy Nowopłaszowskiej symbolem 2UH/P -tereny zabudowy usługowej, zabudowy produkcyjnej i magazynowej z wykluczeniem obiektów handlowych i organ pierwszej instancji został poinformowany o rodzaju planowanej przez skarżącą spółkę inwestycji, polegającej na rozbudowie istniejącej już bazy magazynowej. Organ ten jednak nie wypowiedział się w tej kwestii, w sytuacji gdy pozytywne zaopiniowanie przedmiotowego podziału uniemożliwi lub przynajmniej znacznie utrudni jej zrealizowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia z [...] listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa. Sąd zauważył, iż przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej l instancji pozytywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości w związku z realizacją Trasy Nowopłaszowskiej przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta Krakowa z 11 października 2006 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 29 listopada 2006 r., Nr 847, poz. 5126). Podkreślono jednak przy tym, że tryb dokonywania podziału nieruchomości przez Prezydenta Miasta Krakowa, dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa szczegółowe zasady podziału, jest trybem uproszczonym w porównaniu z postępowaniem wszczętym na wniosek osoby uprawnionej. W razie bowiem dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130). Zdaniem Sądu pierwszej instancji oznacza to, że organ dokonujący z urzędu podziału nieruchomości nie wydaje postanowienia opiniującego zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, a podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzającej podział nieruchomości, czyli organu uprawnionego do wszczęcia postępowania dotyczącego podziału nieruchomości. Ponieważ w przedmiotowej sprawie chodzi o ten sam organ, to wystarczająca, w ocenie Sądu, jest jego ocena, że wymagana zgodność występuje, a następnie zlecenie geodecie opracowania projektu podziału. Opracowany projekt, jeżeli będzie spełniał wymagania określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia, powinien zostać zatwierdzony przez organ decyzją bez potrzeby wydawania odrębnego postanowienia opiniującego zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. Sąd powołał się nadto na stanowisko zajęte w wyroku NSA z dnia 31 marca 2008 r. I OSK 403/07 oraz WSA w Krakowie II SA/Kr 1919/03. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy działające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, reprezentowane przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu nie jest wymagana opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 tej ustawy, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., poprzez pominięcie rozstrzygnięcia i rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż w jego opinii Sąd dokonał błędnej wykładni art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a błąd ten był konsekwencją niewłaściwego zastosowania przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. Rozporządzenie to obowiązywało do dnia wejścia w życie ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 i Nr 240, poz. 2408), tj. do dnia 22 września 2004 r., a przedmiotem rozpoznania Sądu było postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2008 r. wydane pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Obowiązujące obecnie rozporządzenie nie zawiera odpowiednika § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r., który to przepis istotnie przewidywał, iż w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nieruchomości nie jest wymagana opinia, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozstrzygnięcie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji jest wadliwe. Kolegium podkreśliło też, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dają podstawy do przyjęcia, iż w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu nie jest wymagana opinia, wydana w formie postanowienia, o zgodności projektu podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub – w przypadku braku planu – z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu albo z przepisami odrębnymi. Jedyny wyjątek w zakresie braku wymogu sporządzenia opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy dokonywania podziału nieruchomości w warunkach określonych art. 95 tej ustawy, a więc sytuacji enumeratywnie wyliczonych, w których może nastąpić podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego lub ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyjątek ten został wyraźnie wskazany w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie można go przenosić na inne sytuacje niż wskazane w tym przepisie. Z akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie chodziło o zatwierdzenie podziału nieruchomości w warunkach określonych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a celem postępowania było wydzielenie z nieruchomości podlegających podziałowi działek przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na realizację celów publicznych. Wydanie więc w tej sytuacji postanowienia opiniującego było jak najbardziej zasadne. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie ma także podstaw do sformułowania poglądu, iż brak jest wymogu uzyskania opinii o zgodności projektu podziału nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla dokonania podziału z urzędu z uwagi na fakt, że organem prowadzącym postępowanie, wydającym opinię i zatwierdzającym podział jest ten sam organ. Taka bowiem sama sytuacja istnieje w przypadku prowadzenia postępowania na wniosek osoby uprawnionej. Tu również organem opiniującym i zatwierdzającym podział jest ten sam organ, albowiem taka była wola ustawodawcy wyrażona w art. 96 ust. 1 i art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te stanowią, iż zarówno organem dokonującym zatwierdzenia podziału nieruchomości jak i wydającym opinię o zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że konsekwencją zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nieobowiązujących w sprawie przepisów prawa materialnego było uchylenie się od oceny istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych w postaci ustalenia, czy wstępny projekt podziału nieruchomości jest zgodny, czy też nie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej – jak tego wymaga przepis art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu oraz wykładnię przepisu art. 93 ust. 4 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwala na dokonanie podziału nieruchomości jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W ramach postępowania podziałowego następuje najpierw ocena zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego, której dokonuje wójt, burmistrz albo prezydent miast (art. 93 ust. 4). Powołany przepis wyłącza tylko podziały, o których mowa w art. 95, co dotyczy przypadków tam wymienionych, niemających jednakże zastosowania w tej sprawie. Opinię organ samorządowy w tej kwestii wyraża w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Stanowi o tym przepis art. 93 ust. 5 u.o.g.n. Dokonując wykładni tego przepisu z uwzględnieniem treści omówionego wcześniej przepisu art. 93 ust. 4, który przewiduje wyjątki tylko w odniesieniu do podziałów, o których stanowi art. 95, nie sposób dojść do wniosku, że przy dokonywaniu podziałów z urzędu pomija się wstępną fazę tego postępowania polegającą na opiniowaniu zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego. Należy zważyć, iż opinia, wydana w formie postanowienia, jest zaskarżalna w drodze zażalenia. Wprawdzie zarówno opinię jak i decyzję zatwierdzającą podział (art. 96 ust. 1) wydaje ten sam organ, jednakże wydawana opinia nie jest tylko aktem "wewnętrznym", który organ kieruje sam do siebie. Stroną postępowania podziałowego jest właściciel nieruchomości, bądź użytkownik wieczysty. W doktrynie podkreśla się konieczność przestrzegania praw tych podmiotów w postępowaniu podziałowym, co z oczywistych względów dotyczy nie tylko jego fazy gdy dochodzi do wydana decyzji, lecz także na etapie opiniowania. Ochronie prawa tych podmiotów służy wprowadzona kontrola instancyjna, a następnie prawo zaskarżenia postanowienia ostatecznego do Sądu administracyjnego. Ustawodawca nie różnicuje zakresu uprawnień właścicielskich w zależności od tego, czy podział nieruchomości dokonywany jest na wniosek, czy też z urzędu. Pominięcie trybu z art. 93 ust. 4 przy podziale nieruchomości z urzędu naruszałoby zagwarantowane w art. 78 Konstytucji RP prawo strony do zaskarżenia rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, a w konsekwencji po wyczerpaniu toku instancji także prawo do Sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Nieuprawnione jest powoływanie się przez Sąd pierwszej instancji na przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r., bowiem przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, zaś w obowiązującym rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) nie została powtórzona regulacja zamieszczona w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 1998 r. Wyrok NSA z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 403/07, na który powołał się Wojewódzki Sąd Administracyjny został wydany w odniesieniu do aktu, do którego miało zastosowanie uchylone rozporządzenie, zatem dotyczył on innego stanu prawnego. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za zasadny. Błędnie natomiast kasator powołał jako naruszony przepis art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Przepis ten określa granice orzekania stanowiąc, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszeniem tego przepisu byłoby więc przekroczenie granic orzekania, czego w niniejszej sprawie nie można Sądowi zarzucić. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło