II SA/Łd 641/15
WyrokWSA w Łodzi2016-01-26
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił czasowego odebrania zwierząt właścicielowi, opierając się jedynie na protokołach kontroli weterynaryjnych, pomijając dowody wskazujące na rażące zaniedbania i zły stan zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej uchybiły obowiązkowi przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek niezwłocznego, czasowego odebrania zwierząt. Rozbieżności w materiale dowodowym (protokoły kontroli weterynaryjnych vs. opis stanu zwierząt przez stowarzyszenie i dokumentacja fotograficzna) nie zostały przez organy ocenione, a kluczowe okoliczności dotyczące kondycji zwierząt, warunków bytowania i zagrożenia dla ich życia lub zdrowia nie zostały należycie zbadane. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" wniosło o czasowe odebranie trzech psów W. K. z powodu rażących zaniedbań i złego stanu zwierząt. Burmistrz O. odmówił odebrania psów, uznając, że kontrole weterynaryjne nie wykazały zaniedbań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję Burmistrza w części dotyczącej zwrotu zwierząt, ale utrzymało w mocy odmowę odebrania. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i błędną wykładnię ustawy o ochronie zwierząt. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie wyjaśniające było nierzetelne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia "A" kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z dnia [...], znak [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia "A" w T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję Burmistrza O. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt w części dotyczącej nakazania zwrotu zwierząt ich właścicielowi, w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz O. odmówił czasowego odebrania W. K. trzech psów: samca mieszańca maści brązowo – szarej, samca mieszańca maści rudej w wieku około 5 lat, suki mieszańca maści czarnej w wieku około 6 lat. Jednocześnie organ orzekł o zwrocie wskazanych zwierząt właścicielowi. W motywach rozstrzygnięcia Burmistrz O. wyjaśnił, że w dniu 15 stycznia 2015r. otrzymał wniosek Stowarzyszenia A o wydanie decyzji o czasowym odebraniu W. K. trzech psów w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013r. poz. 856 ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", o przekazaniu psów na podstawie art. 7 ust. 1c ustawy pod czasową opiekę Stowarzyszenia A w T. oraz o obciążenie W. K. kosztami utrzymania psów. Następnie organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, że w dniu 22 listopada 2014r. Stowarzyszenie A w T. przeprowadziło kontrolę warunków utrzymania zwierząt na nieruchomości położonej w O. przy ul. A, o której nie był informowany Burmistrz O. oraz Powiatowy Lekarz Weterynarii w O.. Członkowie Stowarzyszenia podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzili, że za ciągiem budynków garażowych, usytuowane były drewniane, rozpadające się budki, w których przetrzymywane były zwierzęta: trzy psy i gołębie będące własnością W. K.. Pierwszy z psów, samiec maści brązowo-szarej trzymany był na łańcuchu przypiętym do słupka ogrodzeniowego. W otoczeniu psa znajdowały się różnego rodzaju odpady oraz odchody. Drewniana rozpadająca się budka stwarzała zagrożenie dla psa, ponieważ oprócz brudnych szmat znajdowały się w niej metalowe przedmioty, łopata oraz szczotka do zamiatania. Zwierzę było wychudzone, z wyczuwalnymi kośćmi kręgosłupa i żeber, sierść brudna. Kolejne dwa psy: samiec maści rudej oraz suka maści czarnej, poruszały się swobodnie po okolicy, również w bliskości ulicy. Samiec maści rudej był wychudzony z wyczuwalnymi kośćmi kręgosłupa, żeber i guzów biodrowych. Suka maści czarnej miała liczne guzy na ciele w tym jednym w stanie rozkładu, z sączącą się ropą, świadczącą o możliwym stanie zapalnym. Zwierzęta chroniły się w drewnianej budce, wyściełanej brudnymi szmatami, piachem, resztkami jedzenia oraz odchodami. W trakcie interwencji nie stwierdzono obecności misek z wodą, jedynie miski z resztkami pożywienia, na które składało się: skórki od chleba, resztki makaronu oraz składniki, których nie dało się zidentyfikować.
Jak dalej wyjaśnił Burmistrz O., w związku z powyższym członkowie Stowarzyszenia A stwierdzili, że zachodzą przesłanki zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy i dokonali natychmiastowego odebrania zwierząt ich właścicielowi W. K.. W dniu następnym tj. 23 listopada 2014r. badania lekarsko-weterynaryjne odebranych psów przeprowadził lekarz weterynarii, który wydając opinię stwierdził, że psy były w złej kondycji ogólnej, konieczne było wdrożenie leczenia w każdym przypadku, co sugeruje co najmniej zaniedbanie właściciela, które doprowadziło do degradacji zdrowia zwierząt.
Organ I instancji zauważył, że w toku postępowania W. K. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej odebrania rzeczonych psów oraz o nakazanie Stowarzyszeniu A wydania bezprawnie zabranych psów. Właściciel psów wskazał, że odebrania psów dokonano podczas jego nieobecności na terenie nieruchomości. Zdaniem W. K. nie było podstawy do zabrania psów w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy, bowiem nie było przypadku niecierpiącego zwłoki, a szczególnie podstaw do uznania, że dalsze pozostawienie psów zagraża ich życiu i zdrowiu.
Następnie Burmistrz O. stwierdził, że przeprowadzona w dniu 19 listopada 2014r. kontrola Powiatowego Inspektora Weterynarii w O. posesji W. K. nie stwierdziła zaniedbań psów przez ich właściciela, które wskazywałyby, że dalsze pozostawienie psów zagrażałoby ich zdrowiu lub życiu. Podkreślił, że jak wynika z protokołu kontroli psy były zaszczepione przeciw wściekliźnie i miały stały dostęp do wody. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zwierzęta czasowo odebrane właścicielowi zostają przekazane schronisku dla zwierząt. Tymczasem Stowarzyszenie A w T. nie wskazało schroniska, do którego przekazane zostały odebrane trzy psy. Nie wskazane zostało także miejsce, gdzie przebywają zwierzęta.
W ocenie organu zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, nie daje podstaw do wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy. Zdaniem organu nie było przypadku niecierpiącego zwłoki, a szczególnie podstaw do uznania, że dalsze pozostawienie psów ich właścicielowi zagraża ich życiu i zdrowiu, tym bardziej że przeprowadzona przez inspektorów Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. w dniu 19 listopada 2014r. tj. na trzy dni przed odebraniem psów, kontrola weterynaryjna nie wykazała zaniedbań zwierząt. Zdaniem Burmistrza O. wskazany przez Stowarzyszenie A we wniosku przypadek wadliwego procesu opieki nad psami winien być podstawą do wszczęcia wobec właściciela zwierząt działań dyscyplinarnych, a nie powodować sankcje ich odebrania. Organ stwierdził jednocześnie, że postępowanie W. K. nie można zakwalifikować jako znęcanie się nad zwierzętami, rozumianego jako świadome dopuszczanie do zadawania im bólu i cierpień.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie A, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazania zwrotu zwierząt ich właścicielowi, w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, powołując treść art. 7 ust. 1 i 3 ustawy, iż do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt musi zostać udowodniony fakt znęcania się nad zwierzętami i jeżeli wcześniej doszło już do faktycznego odebrania zwierząt właścicielowi, muszą być również spełnione przesłanki wskazane w art. 7 ust. 3 ustawy tj. zagrożenie życia i zdrowia zwierzęcia.
Zdaniem Kolegium z akt sprawy nie wynika w sposób bezsporny, że doszło do przypadku znęcania się nad zwierzętami, i że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu. Organ wskazał, że przeprowadzona w dniu 19 listopada 2014r. przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w O. sprawdzająca kontrola weterynaryjna na nieruchomości W. K., a więc na trzy dni przed dniem interwencji Stowarzyszenia, nie wykazała żadnych niepokojących sygnałów, które mogłyby świadczyć o zaniedbywaniu zwierząt przez ich właściciela. Organ zauważył również, że podczas wcześniejszej kontroli Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w sprawie niewłaściwego utrzymywania psów i gołębi przez W. K. przeprowadzonej w dniu 1 października 2014r. nieprawidłowości w tym zakresie nie stwierdzono, a w protokole z tej kontroli wskazano wręcz, że ogólny stan zwierząt jest dobry.
Nadto Kolegium wskazało, że właściciel zwierząt posiada aktualne zaświadczenia o szczepieniu psów przeciw wściekliźnie. Zdaniem organu z opinii lekarsko-weterynaryjnej z dnia 23 listopada 2014r. sporządzonej przez lekarza weterynarii M. M. nie wynika, że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela lub opiekuna istotnie zagraża życiu lub zdrowiu odebranych zwierząt.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że odmowa czasowego odebrania zwierząt W. K. w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest uzasadniona i należało jedynie uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu zwierząt, bowiem przepisy prawa nie przyznają organom uprawnienia do orzekania w tym zakresie.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wywiodło Stowarzyszenie A zarzucając:
- naruszenie dyspozycji art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", poprzez brak realizacji przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym w postaci braku załączenia do postępowania administracyjnego akt sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w O. dotyczącej znęcania się nad zwierzętami odebranymi przez "A";
naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez wskazanie w decyzji wadliwej podstawy prawnej tj. art. 7 ust 3 ustawy w brzmieniu, który nie obowiązuje od 1 stycznia 2012r., podczas gdy zmiana tego przepisu po nowelizacji ustawy ma ważne znaczenie w niniejszej sprawie poprzez naruszenie prawa materialnego tj. błędną jego wykładnię i niewłaściwą interpretację przepisów ustawy oraz ich niewłaściwe zastosowanie, w tym poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust 3 ustawy oraz powoływanie się na podstawy prawne decyzji, w tym na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprzed nowelizacji ustawy. W konkluzji skargi strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie zmianę decyzji poprzez orzeczenie czasowego odebrania trzech psów W. K..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy znaczenie ma przede wszystkim ustalenie łącznie przesłanek z art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 3 tej ustawy, nie zaś ustalenie czy zachowanie określonej osoby (sprawcy) wyczerpuje znamiona przestępstwa znęcania, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2 ustawy. W ocenie Kolegium brak akt toczącego się postępowania karnego o znęcanie się nad zwierzętami, wbrew stanowisku skarżącego, nie może decydować o wadliwości postępowania prowadzonego w trybie ww. ustawy. Poza tym organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 7 ust. 3 ustawy w brzmieniu aktualnie obowiązującym, zaś powołane tam orzecznictwo, choć istotnie sprzed zmiany tego przepisu, nie straciło na aktualności.
W dniu 19 stycznia 2016r. W. K. nadesłał do akt sprawy pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie skargi, podnosząc że Stowarzyszenie A nie miało prawa odebrać mu psów, o które dbał. Wskazał, że przeprowadzone zostały kontrole weterynaryjne, które wykazały, że psy są w ogólnym stanie dobrym.
Następnym pismem z dnia 21 stycznia 2016r. W. K. przesłał do akt sprawy odpisy wyroków skazujących G. B. za niezgodne z prawem przywłaszczenie psów.
Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016r. przedstawiciel strony skarżącej złożył pisemne uzasadnienie skargi, w której podniesiono, że orzecznictwo powołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji jest nieaktualne, bowiem dotyczy sprawy sprzed 2012r. tj. sprzed nowelizacji w/w ustawy o ochronie zwierząt. Zdaniem strony skarżącej w nowych przepisach odbiór zwierząt w sytuacji zagrożenia utraty ich zdrowia jest obligatoryjny, czego nie uwzględnił organ odwoławczy. Ponadto Stowarzyszenie A podniosło, że nie stwierdzono w sposób bezsporny, iż doszło do znęcania się nad zwierzęciem lub że dalsze przebywanie psa zagraża utracie jego zdrowia. W tym względzie nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego – organ oparł się tylko na dokumentacji Stowarzyszenia i protokole oględzin, o których Stowarzyszenie nie zostało powiadomione, nie przesłuchując jednocześnie żadnego świadka ani nie zawracając się do Komendy Powiatowej Policji w O. lub Prokuratury Rejonowej bądź Sądu Rejonowego o kopię akt sprawy karnej, w której W. K. otrzymał zarzuty, a później akt oskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub wydanie lub wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] uchylająca decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie czasowego odebrania psów w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy w części dotyczącej nakazania zwrotu zwierząt ich właścicielowi i utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że celem ustawy o ochronie zwierząt jest zapewnienie ochrony zwierząt jako istot żyjących, zdolnych do odczuwania cierpienia, którym człowiek jest winien poszanowanie, ochronę i opiekę (art. 1 ust. 1 ustawy). Przedmiotowy akt prawny określa, że każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania, przy czym przez owo traktowanie należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 i 5 ustawy). Tym samym wszelkie działania, podejmowane w stosunku do zwierząt, winny mieć na względzie ich dobro. W tym celu wprowadzono w ustawie szereg rozwiązań mających na celu ochronę zwierząt. Niewątpliwe jednym z takich rozwiązań jest możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia ustanowiona art. 7 ust. 3 ustawy, zezwalająca na podjęcie szybkich i sprawnych działań w razie stwierdzenia, że dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Stosownie do treści wskazanego przepisu w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Decyzja o odebraniu zwierzęcia podejmowana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, w przeciwieństwie do decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, wydana jest wówczas, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi. W tym przypadku fizyczne odebranie zwierzęcia jest działaniem poprzedzającym podjęcie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. W rezultacie postępowanie organu wydającego taką decyzję nie może ograniczać się wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu upoważnionego do wcześniejszego odebrania zwierzęcia, lecz winno polegać na wnikliwym, następczym zbadaniu dokonanego już odebrania zwierzęcia. Ponadto postępowanie to winno być prowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów K.p.a. (vide wyroki NSA: z dnia 11 czerwca 2013r. w sprawie II OSK 2417/12, z dnia 9 lutego 2011r. w sprawie II OSK 263/10, wyroki WSA: w Warszawie z dnia 18 marca 2014r. w sprawie IV SA/Wa 2877/13, w Opolu z dnia 24 października 2014r. w sprawie II SA/Op 348/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wyjaśnić trzeba, że wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy uzależnione jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy oraz, iż wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis ten wprowadza dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy, w sytuacji gdy faktyczne odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji w tym przedmiocie. Jednocześnie wyjaśnić należy, że przez znęcanie się nad zwierzętami stanowiące konieczną przesłankę każdego orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy, należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć (art. 6 ust. 2 pkt 7 ustawy), utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy).
Organy orzekające w niniejszej sprawie obowiązane były zatem przeprowadzić szczegółowe i rzetelne postępowanie, które wyjaśniłoby czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o czasowym odebraniu trzech psów W. K. w świetle art. 7 ust. 3 ustawy. Tymczasem z akt sprawy wynika, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o odmowie czasowego odebrania zwierząt przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
W tym miejscu przypomnieć należy, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie administracji publicznej, obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 K.p.a.). Właściwe ustalenie stanu faktycznego, warunkujące prawidłowość podejmowanych rozstrzygnięć, wymaga przede wszystkim wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej zobowiązany jest zatem z urzędu określić, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, a następnie przeprowadzić je, dopuszczając jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a następnie rozpatrzyć materiał dowodowy zgodnie z art. 80 K.p.a. oceniając każdorazowo na podstawie całokształtu materiału czy dana okoliczność została udowodniona. Jednocześnie należy zauważyć, że strony są uprawione do przedstawiania dowodów na swoją korzyść, lecz nie mają takiego obowiązku, tym samym ciężar dowodu co do istotnych okoliczności spoczywa w zasadzie na organie prowadzącym postępowanie. Organ prowadzący postępowanie wyjaśniające ma za zadanie dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej, która służy prawidłowemu zastosowaniu normy prawa materialnego w rozstrzygnięciu sprawy.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organy rozpoznające sprawę uchybiły obowiązkowi przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek niezwłocznego, czasowego odebrania zwierząt. Należy zauważyć, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym występowały istotne rozbieżności. Mianowicie protokół kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w O. w dniu 1 października 2014r. oraz kontroli sprawdzającej z dnia 19 listopada 2014r. wskazują, że ogólny stan zwierząt należących do W. K. był dobry. Z kontroli tychże wynika bowiem, że zwierzęta miały zapewnione na nieruchomości schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, były regularnie karmione, miały stały dostęp do wody, jak również posiadały szczepienia przeciw wściekliźnie. Tymczasem z wniosku Stowarzyszenia o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt opisującego stan psów w dniu odbioru ich właścicielowi tj. w dniu 22 listopada 2014r., oraz z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, a także opinii lekarsko-weterynaryjnej wynika, że psy trzymane były w niewłaściwych warunkach bytowania a ich kondycja ogólna była zła. Pies maści brązowo-szarej trzymany był bowiem na łańcuchu przypiętym do słupka ogrodzeniowego, a w jego otoczeniu znajdowały się rożnego rodzaju odpady i odchody, w budzie dla niego przeznaczonej znajdowały się brudne szmaty oraz przedmioty stwarzające zagrożenie dla psa. Zwierzę było zaniedbane, wychudzone z brudną sierścią i zanieczyszczoną skórą. Podobnie zaniedbany był pies maści rudej, u zwierzęcia lekarz weterynarii stwierdził objawy świadczące o braku dostatecznej ilości pożywienia i doznanym urazie kręgosłupa, wymagające dalszej diagnostyki. Zwierzę maści czarnej również było zaniedbane, na skórze miało liczne pasożyty oraz pękające guzy wymagające leczenia. Zwierzęta maści rudej i czarnej nie pozostawały wprawdzie na uwięzi, lecz buda dla nich przeznaczona wyściełana była brudnymi szmatami, piachem, resztkami pożywienia oraz odchodami. Jak podało Stowarzyszenie w trakcie interwencji w dniu 22 listopada 2014r. nie stwierdzono obecności misek z wodą, na kontrolowanej nieruchomości znajdowały się jedynie miski z resztkami pożywienia.
W ocenie Sądu powyżej przedstawione okoliczności prowadzą do dwóch całkowicie odmiennych konkluzji w zakresie spełnienia przesłanek odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, a organy orzekające nie dokonały w istocie ich oceny. Zarówno Burmistrz O. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie poczyniły jednoznacznych i wyczerpujących ustaleń, czy zachowaniu właściciela zwierzęcia można przypisać cechy zanęcania się nad zwierzętami, w szczególności odpowiadając na pytanie czy warunki w jakich zwierzęta były trzymane były właściwe w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy, tj. czy zapewniały zwierzętom możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Poza tym, stwierdzić trzeba, że przedwczesna jest konstatacja, że w sprawie nie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki. W tym zakresie organy również nie dokonały oceny kluczowych okoliczności – kondycji psychofizycznej psów, warunków bytowania jakie zapewniał im W. K. czy okresu ich trzymania w tychże warunkach. Organ nie wyjaśnił ponadto, czy schorzenia na jakie cierpiały odebrane zwierzęta mają związek z miejscem ich przebywania, jak długo trwały poszczególne stany chorobowe, jak również czy psy miały zapewnioną właściwą opiekę weterynaryjną. Tym samym stwierdzić trzeba, że w istocie organ nie zbadał, czy dalsze pozostawanie psów u dotychczasowego opiekuna nie powoduje zagrożenia ich zdrowia lub życia.
Opierając się na części zgromadzonego materiału dowodowego tj. na wyjaśnieniach właściciela zwierząt i protokołach kontroli przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Weterynarii w O. organy nie wyjaśniły jednocześnie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., oraz niezasadnie zrezygnowały z przeprowadzania innych dowodów, istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym przesłuchania świadków, własnych oględzin miejsca przetrzymywania psów. W sytuacji istnienia znaczących sprzeczności w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu administracyjnym zasadnym działaniem byłoby również uzupełnienie rzeczonego materiału o dokumentację zgromadzoną w aktach postępowania karnego w sprawie znęcania się nad zwierzętami odebranymi przez Stowarzyszenie A w niniejszej sprawie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyżej przedstawione uwagi i przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające, stosując przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz stosownie do ustaleń poczynionych w oparciu o całokształt materiału dowodowego wyda odpowiednie rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
Końcowo jedynie nadmienić wypada, że niezasadnym jest zarzut skargi dotyczący wydania decyzji w oparciu o nieobowiązującą podstawę prawną, bowiem w zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 7 ust. 3 ustawy w brzmieniu aktualnie obowiązującym, a kwestia dotycząca przytoczenia w motywach rozstrzygnięcia nieaktualnego orzecznictwa nie stanowi o naruszeniu prawa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł jak punkcie pierwszym sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 P.p.s.a. w punkcie drugim sentencji.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło