II SA/Łd 648/19
WyrokWSA w Łodzi2020-01-22
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego jest legalne, jeśli w składzie organu orzekającego o dopuszczalności wznowienia postępowania brały udział osoby, które uczestniczyły w wydaniu decyzji merytorycznej w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające wznowienia postępowania jest wadliwe, jeśli organ orzekający o dopuszczalności wznowienia postępowania składał się z osób, które brały udział w wydaniu decyzji merytorycznej w postępowaniu zwyczajnym. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w postaci udziału w składzie organu osoby podlegającej wyłączeniu, która następnie wydała postanowienie, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wznowienia postępowania, a następnie utrzymało w mocy swoje postanowienie po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący zarzucili organowi m.in. nierozpatrzenie materiału dowodowego i naruszenie przepisów k.p.a. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi W. N. i P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz skarżących W. N. i P. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ak.
II SA/Łd 648/19
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] r., nr [...], po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, ustalił opłatę adiacencką w wysokości 8.130,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 39 oznaczonych (przed podziałem) jako działki ewidencyjne nr: 146 i 147/3 (cz. [...]), 147/2 i 148/2 ([...]), 148/4 ([...], w obr. [...], o powierzchni 16687 mkw., spowodowanego ich podziałem na działki: 146/1,146/2,147/6,147/7,147/8,147/9, 147/10, 147/45 147/5, H8/5, 148/7, 148/9, 148/6, 148/8, 148/10, 148/11, 148/12, 148/13,148/14, 148/15 i zobowiązał właścicieli, tj. P. i W. N. do jej solidarnego wniesienia na rzecz gminy. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] r., znak [...].
Decyzja Kolegium została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt. II SA/Łd 853/15, oddalił skargę. Następnie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1719/16, oddalił skargę kasacyjną. Pismem z dnia 2 października 2018 r. P.N. i W.N. wnieśli o uzupełnienie ww. wyroku. W dniu 7 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie, którym oddalił wniosek w przedmiocie uzupełnienia wyroku. Postanowienie to zostało doręczone Stronom w dniu 26 marca 2019 r.
W dniu 5 kwietnia 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynął wniosek P. i W.N. o wznowienie, na podstawie art. 145 § l pkt l, 4 i 5 k.p.a., postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], odmówiło P. i W. N. wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej.
W. N. i P.N. pismem z dnia 4 lipca 2019 r., w ustawowym terminie, wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy o wznowienie postępowania.
W treści pisma Strony podnoszą m.in., że z zaskarżonego postanowienia wynika, że organ nie zapoznał się dokładnie z dokumentacją sprawy dotyczącą złożonego wniosku o wznowienie postępowania, na którą powoływali się wnioskodawcy, bądź celowo pominął istotne dla sprawy przywołane fakty w celu odmówienia wznowienia postępowania.(...) Niestety, jak wynika z zaskarżonego postanowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. jedynie polemizuje i przedstawia własny, niewiarygodną tj. niezgodną ze stanem faktycznym wersję wydarzeń o okolicznościach powzięcia wiedzy, która stała się podstawą dla wnioskodawców do złożenia wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] r., [...], utrzymało w mocy zaskarżone własne postanowienie z dnia [...] r.
Organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która ma na celu usunięcie następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na ostateczną decyzję administracyjną i skutki prawne, które decyzja ta wywarła. Wznowienie postępowania będąc nadzwyczajnym trybem wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości i stabilności decyzji administracyjnej i jest możliwe wyłącznie w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Stosownie do brzmienia art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro zatem w ostatniej instancji decyzja została wydana przez Kolegium (decyzja z dnia [...] r., [...]), to oczywistym pozostaje, iż Kolegium właściwe jest do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Badając zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ ponownie wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Analizując powoływane podstawy wznowienia, organ doszedł do przekonania, że termin nie został dochowany, zatem zasadnym stało się wydanie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. i P.N. podtrzymując argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 5 kwietnia 2019 r. oraz w wyjaśnieniach złożonych w piśmie z dnia 3 czerwca 2019 r., wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] r. Skarżący podnieśli m.in., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie udowodniło, że W.N. przekroczyła termin 30-dniowy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżący wskazali ponadto, że organ działał niezgodnie z przepisami prawa poprzez naruszenie art. 7, 8, 75, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z m.in. nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Skarga została następnie uzupełniona pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 39.
Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zarówno postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., jak i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] r. dotknięte jest wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przyjmuje się, że prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym ta decyzja ma być weryfikowana, a co warto podkreślenia - dotyczy to także czynności związanych z badaniem i rozstrzyganiem o dopuszczalności uruchomienia postępowania nadzwyczajnego - wznowienia postępowania czy też wszczęcia postępowania nieważnościowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r., II GSK 135/15, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie:
• w wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. brali udział: M. A., J. J. i M. W.;
• w wydaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania brali udział: M. A., J. J. i L. B.;
• w wydaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. brali udział: M. W., M. K. i M. Z..
Z powyższego wynika, że członkowie składu Kolegium orzekającego o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. brali udział w składach Kolegium, rozstrzygając o dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji w pierwszej instancji.
W ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy czym jako że pracownik (członek kolegium), który podlegał wyłączeniu, nie tylko brał udział w postępowaniu, ale także wydał postanowienie, naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjęło postać kwalifikowaną. Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi zaś podstawę wznowienia postępowania, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stwierdzone uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwiało dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia, w tym odniesienie się do zarzutów skargi.
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania dotyczące wyłączenia członka Kolegium od udziału w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło