II SA/Łd 661/12
WyrokWSA w Łodzi2012-09-14
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie zamiaru połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej z Gminnym Ośrodkiem Kultury było zasadne, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy w dacie podjęcia uchwały oraz interpretację przepisów dotyczących łączenia instytucji kultury?Ratio decidendi
Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w części stwierdzającej nieważność § 1, § 2 i § 3 uchwały Rady Gminy, uznając, że w dacie podjęcia uchwały (w okresie vacatio legis nowelizacji ustawy o bibliotekach) nie obowiązywał zakaz organizacyjnego wyodrębnienia biblioteki wchodzącej w skład innej jednostki. Ponadto, uchwała była intencyjna, a sformułowanie o 'likwidacji' dotyczyło jedynie formy organizacyjnej, nie zaś istnienia biblioteki. Skargę oddalono w pozostałej części, uznając za niezgodne z prawem jedynie § 4 uchwały dotyczący ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa.Stan faktyczny
Rada Gminy M. podjęła uchwałę wyrażającą zamiar połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej z Gminnym Ośrodkiem Kultury, wskazując, że biblioteka funkcjonowałaby jako organizacyjnie wyodrębniona część Ośrodka. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o bibliotekach i ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, w tym zakazu łączenia bibliotek oraz wymogów dotyczących vacatio legis i wymaganych opinii. Rada Gminy zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że przepisy nowelizacji ustawy nie obowiązywały w dacie podjęcia uchwały, a zakaz łączenia nie obejmował sytuacji organizacyjnego wyodrębnienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w zakresie, w jakim stwierdza nieważność § 1, § 2 i § 3 uchwały Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...]; oddala skargę w pozostałej części; zasądza od Wojewody [...] na rzecz Rady Gminy M. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2012 roku sprawy ze skargi Rady Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...] w sprawie zamiaru połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej w M. z Gminnym Ośrodkiem Kultury im. A w M. 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w zakresie, w jakim stwierdza nieważność § 1, § 2 i § 3 uchwały Rady Gminy M. nr [...] z dnia [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Rady Gminy M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rada Gminy [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 1997 r. Nr 85, poz. 539 ze zm.) podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...]. W § 1 ww. uchwały wskazano zamiar połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej w M. z Gminnym Ośrodkiem Kultury im. [...] w M.. Połączenie miałoby nastąpić z dniem [...]. Po połączeniu Biblioteka funkcjonowałaby jako organizacyjnie wyodrębniona część Ośrodka. Jako uzasadnienie planowanego połączenia wskazano konieczność wprowadzenia oszczędności dla zachowania planowanych inwestycji z budżetu gminy. W § 2 Rada zobowiązała i upoważniła Wójta do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia połączenia Biblioteki z Ośrodkiem. W § 3 Rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia, a w § 4, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Uchwałę doręczono Wojewodzie [...] w dniu [...].
Pismem z dnia [...]Wojewoda [...] zawiadomił Radę Gminy [...] o wszczęciu postępowania określonego w rozdz. 10 ustawy o samorządzie gminnym, w celu kontroli legalności uchwały nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że uznał działania wskazane przez Radę w celu realizacji zamiaru połączenia obu instytucji kultury za niezgodne z art. 5 pkt 2 lit. a i pkt 4 oraz art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 207, poz. 1230) – w zakresie terminu podania do publicznej wiadomości zamiaru połączenia, terminu połączenia obu instytucji (wynikającego z terminu zniesienia ustawowego zakazu łączenia bibliotek), braku uzasadnienia związanego z nowym brzmieniem art., 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach oraz braku wymaganych opinii i zgód na połączenie.
W piśmie z dnia [...] Rada Gminy wyjaśniła, że uchwała została podjęta w dniu [...], dlatego nie zastosowano przepisów art. 5 pkt 2 lit. a i pkt 4 oraz art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 roku o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu kulturalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r. Nr 207, poz. 1230). Stosownie do przywołanego przepisu art. 14 pkt 2 tej ustawy cytowane przepisy wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia (co nastąpiło w dniu 30 września 2011 roku), czyli w dniu 30 września 2012 roku, ergo przepisy te nie obowiązywały w dniu podjęcia uchwały i nadal jeszcze nie obowiązują. W odniesieniu do "zniesienia ustawowego zakazu łączenia bibliotek" Rada wskazała, że uchwałę podjęto według obowiązującego stanu prawnego przy uwzględnieniu, że istniejący w momencie podejmowania uchwały "zakaz łączenia bibliotek" nie obejmuje sytuacji organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia biblioteki i w takiej sytuacji może ona wchodzić w skład innej jednostki. Dodatkowo wskazała, że sformułowanie dotyczące likwidacji odnosi się jedynie do likwidacji Gminnej Biblioteki Publicznej w M. jako odrębnej jednostki w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, natomiast miałaby ona w dalszym ciągu funkcjonować - przy organizacyjnym wyodrębnieniu - w ramach Gminnego Ośrodka Kultury.
W piśmie z dnia [...] Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała została podjęta [...], dlatego też nie zastosowano przepisów art. 5 pkt 2 lit. a i pkt 4 oraz art. 14 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw, które to przepisy wówczas nie obowiązywały. Dodatkowo wskazano, że w chwili podejmowania uchwały "zakaz łączenia bibliotek" nie obejmował sytuacji organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia biblioteki i w takiej sytuacji mogła ona wchodzić w skład innej jednostki. Ponadto, uchwała wskazuje na zamiar połączenia Gminnej Biblioteki z Gminnym Ośrodkiem Kultury, a sformułowanie dotyczące likwidacji odnosi się jedynie do likwidacji Gminnej Biblioteki jako odrębnej jednostki w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, przy czym miałaby ona w dalszym ciągu funkcjonować – przy organizacyjnym wyodrębnieniu – w ramach Gminnego Ośrodka Kultury. Wójt Gminy wskazał, że uchwała nr [...] nie jest uchwałą dokonującą połączenia, a jedynie uchwałą intencyjną, dlatego też przepisy art. 18 i 19 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie znalazły się w podstawie prawnej. W tej podstawie wskazano natomiast art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach, który stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 18 ust. 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ogłoszenia uchwały w Dzienniku Urzędowym, Wójt wyjaśnił, że wolą uchwałodawcy było wprowadzenie tego trybu ze względu na jak najszersze rozpropagowanie zamiaru połączenia jednostek.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 13 ust. 2, 7 i 8 ustawy o bibliotekach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2012 r. - na podstawie art. 5 pkt 4 lit a, c i d oraz art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 207, poz. 1230) - od tego dnia może mieć miejsce połączenie biblioteki publicznej z inną instytucją kultury, jeżeli:
1. połączenie nie spowoduje uszczerbku w wykonywaniu dotychczasowych zadań,
2. organizator na 6 miesięcy przed dniem wydania aktu o połączeniu poda do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze z uzasadnieniem,
3. wyrażona zostanie opinia przez Radę i właściwą wojewódzką bibliotekę publiczną oraz zostanie wydana zgoda przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Wskazując zatem [...] jako zamierzony dzień połączenia obu instytucji, Rada naruszyła obowiązujący w tym dniu zakaz łączenia bibliotek publicznych z innymi instytucjami, wynikający z obecnego brzmienia art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach. Dodatkowo, przedmiotowa uchwała została podjęta [...] - do dnia [...] upłynie jedynie 5 miesięcy, co oznacza naruszenie sześciomiesięcznego terminu warunkującego możliwość połączenia biblioteki z inną instytucją kultury, dopuszczoną po dniu 1 października 2012 r.. Ponadto na wskazanie dnia [...] jako dnia połączenia Biblioteki z Gminnym Ośrodkiem Kultury nie pozwala brak opinii i zgody, o których mowa w obowiązującym od dnia 1 października 2012 r. przepisie art. 13 ust. 8 ustawy o bibliotekach. Wojewoda stwierdził, że Rada niejednoznacznie stanowi o swym zamiarze bowiem - w § 1 uchwały stanowi o połączeniu, a w § 2 uchwały - o likwidacji Biblioteki. Uchwała nie jest też zgodna z przepisami art. 18 i 19 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 Nr 13, póz. 123 ze zm.) - których nie uwzględniono w podstawie prawnej uchwały, a przecież zmiany dotyczą również Gminnego Ośrodka Kultury. Ponadto w świetle art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172) brak jest podstaw do ogłoszenia uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], bowiem uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Rada Gminy [...], podtrzymując dotychczasowe wyjaśnienia i wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
- obrazę przepisu art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym mająca wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego skarżonego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wskazania w uzasadnieniu, czy Wojewoda [...] stwierdził naruszenie przepisów art. 13 ust. 2, 7 i 8 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw; czy też przepisu art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach w brzmieniu aktualnie obowiązującym;
a dodatkowo z ostrożności:
- naruszenie przepisów art. 5 pkt 2 lit a i pkt 4 oraz art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw mające wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia poprzez nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów pomimo, że jeszcze nie upłynął termin w nich wskazany;
- naruszenie przepisu art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (w brzmieniu aktualnie obowiązującym) mające wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że zakaz zawarty w tym przepisie ma zastosowanie także w sytuacji organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia biblioteki wchodzącej w skład innej jednostki;
- naruszenie przepisów art. 18 i 19 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej mające wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia poprzez jego błędna wykładnię polegająca na przyjęciu, że mają one zastosowanie do uchwały intencyjnej (a nie dokonującej połączenia).
Strona skarżąca wskazała, że Wojewoda [...] zarzucił naruszenie przepisu art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach w brzmieniu aktualnie obowiązującym, ale nie odniósł się w uzasadnieniu do argumentacji skarżącego, że wynikający z tego przepisu "zakaz łączenia bibliotek" nie obejmuje sytuacji organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia biblioteki i w takiej sytuacji może ona wchodzić w skład innej jednostki. Podniosła również, że w ostatecznym stanowisku zawartym w podsumowaniu uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia nie zawarto - obok przepisów art. 13 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach i art. 7 Konstytucji RP - zarzutu naruszenia przepisów art. 18 i 19 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, choć wcześniej stwierdzono, że uchylona uchwała "nie jest też zgodna z przepisami art. 18 i 19 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ nadzoru wyjaśnił dodatkowo, iż uznał uchwałę Nr [...] za niezgodną w sposób istotny z art. 13 (w szczególności z ust. 7) ustawy o bibliotekach w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia uchwały przez Radę Gminy oraz z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Gminna Biblioteka Publiczna w M. jest biblioteką publiczną i instytucją kultury ( o czym świadczy uchwała Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] o jej utworzeniu - Dz. Urz. Woj. [...] z [...]Nr [...], poz. [...] ), a Gminny Ośrodek Kultury w M. jest również instytucją kultury, utworzoną na podstawie uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] - Dz. Urz. Woj. [...] z [...] Nr [...], poz. [...]. Organ podał dalej, że obie te instytucje zostały utworzone z dniem 1 stycznia 2006 r., w czasie istnienia ustawowego zakazu łączenia obu instytucji wynikającego z art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach. Nie jest zatem w ocenie organu nadzoru uzasadnione twierdzenie skarżącej dotyczące istnienia w dniu 29 marca 2012 r. zgodnej z prawem możliwości połączenia obu instytucji oraz możliwości dalszego funkcjonowania biblioteki jako organizacyjnie wyodrębnionej części Ośrodka, inaczej zbędna byłaby nowelizacja ustawy. Organ wskazał też, że uchwała została podjęta w okresie vacatio legis ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 207, poz. 1230) - w zakresie zmian dotyczących art. 13 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 1997 r. Nr 85, poz. 539 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, że z rozstrzygnięcia nadzorczego nie wynika jednoznacznie "których przepisów naruszenie stwierdził organ nadzoru" organ podniósł, że w rozstrzygnięciu nadzorczym wskazany został art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia uchwały przez Radę Gminy oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o czym świadczy trzeci akapit na drugiej stronie (od słowa: "Wskazując..") oraz trzeci akapit na trzeciej stronie rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Nadto, nie można czynić organowi zarzutu w zakresie uwag dotyczących nowego stanu prawnego, gdyż miały one na celu wskazanie niezgodności z nowymi przepisami w kolejnej uchwale Rady w tej materii, a przede wszystkim wskazanie, że połączenia obu instytucji nie może nastąpić z dniem [...] oraz że podjęcie uchwały o zamiarze połączenia obu instytucji może nastąpić nie wcześniej niż 1 października 2012 r.. Organ poddał w wątpliwość umocowanie adwokata M. K. do działania w niniejszej sprawie, bowiem udzielone mu pełnomocnictwo (uwierzytelnione przez niego) nie zostało opatrzone dokładną datą, nie został w nim wskazany organ, którego rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczyć ma pełnomocnictwo, jak też nie wiadomo w imieniu jakiej gminy działa pełnomocnik.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest w przeważającej części zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r. Nr 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.
Zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, czyli do rozstrzygnięć organu nadzorczego gminy stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji indywidualnych w sprawach z zakresu administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...], mocą którego Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] nr [...]. Istotne dla tej oceny jest - zdaniem Sądu - ustalenie przepisów obowiązujących w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały.
Nie ulega wątpliwości, że uchwała ta została podjęta w okresie vacatio legis ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 207, poz. 1230) - w zakresie zmian dotyczących m. innymi art. 13 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 1997 r. Nr 85, poz. 539 ze zm.), a zatem mają do jej oceny zastosowanie przepisy obowiązujące przed zmianą. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy zmieniającej przepis art. 5 pkt 2 lit a i pkt 4 wszedł w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 1.10. 2012 r.
W dacie podjęcia kwestionowanej uchwały obowiązywał zatem art. 13 ustawy o bibliotekach w dotychczasowy brzmieniu, który w ust. 7 stanowił, iż biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami oraz z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi. Powołany zakaz łączenia bibliotek nie obejmował jednak sytuacji organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia bibliotek. W takim przypadku może ona wchodzić w skład innej jednostki. Przepis art. 10 ustawy o bibliotekach stanowi wszak, iż biblioteka może stanowić samodzielną jednostkę organizacyjną albo wchodzić w skład innej jednostki. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań w powołanym przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 65/08 ( LEX nr 519070 ). W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Gliwicach stwierdził, że zgodnie z art. 10 ustawy o bibliotekach, biblioteka może stanowić samodzielną jednostkę organizacyjną albo wchodzić w skład innej jednostki. W tej sytuacji należy dokonać wykładni wskazanych przepisów, ponieważ brzmienie obu tych przepisów pozornie wzajemnie się wyklucza, gdyż jeden przepis stanowi, że biblioteka może wchodzić w skład innej jednostki (art. 10), a drugi z nich mówi, że nie może być łączona z innymi instytucjami (art. 13 ust. 7). Należy stwierdzić, że art. 10 ma charakter ogólny i wyznacza formę organizacyjną biblioteki, gdyż może być ona samodzielną jednostką organizacyjną względnie wchodzić w skład innej jednostki. Przepis ustawy nie zawiera kwantyfikatora, który określałby jak należy rozumieć pojęcie jednostki, jednakże wziąwszy pod uwagę fakt, że jest to ten sam przepis i jest to określona ciągłość logiczna zdania, pojęcie innej jednostki należy rozumieć jako np. gminną jednostkę organizacyjną. Natomiast art. 13 ust. 7 posługuje się innym pojęciem, a mianowicie pojęciem "instytucji". Wskazane rozróżnienie zostało przez ustawodawcę z rozmysłem wprowadzone, gdyż pojęcie instytucji odnosi się do organizacyjnego (funkcjonalnego) wyodrębnienia biblioteki, a zatem biblioteka nie może być częścią jednostki organizacyjnej bez funkcjonalnego wyodrębnienia. Zatem w świetle przeprowadzonej wykładni przywołane przepisy wzajemnie się uzupełniają i stanowią logiczną konsekwencję. Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o bibliotekach, biblioteka publiczna może stanowić samodzielną instytucję kultury albo wchodzić w skład innej instytucji kultury, w tym powstałej w wyniku połączenia, o którym mowa w art. 13 ust. 7.
Mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię przepisów ustawy o bibliotekach, którą WSA w Łodzi w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela, należy stwierdzić, że w dacie podjęcia kwestionowanej przez Wojewodę [...] uchwały Rady Gminy [...] przepis art. 13 ust. 7 tej ustawy nie zakazywał połączenia biblioteki w przypadku jej organizacyjnego wyodrębnienia w innej jednostce.
Uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] w § 1 ust. 2 stanowi zaś, iż po połączeniu biblioteka funkcjonowałaby jako organizacyjnie wyodrębniona część Ośrodka, czyli Gminnego Ośrodka Kultury im. [...] w M.. Uchwała w zakresie połączenia z tym Ośrodkiem nie narusza zatem przepisu art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia.
Nie ulega również wątpliwości, iż jest to uchwała intencyjna, w której wyrażony został tylko zamiar połączenia Gminnej Biblioteki Publicznej z Gminnym Ośrodkiem Kultury w M.. Trafnie podnosi zatem skarżąca, iż nie jest to uchwała o połączeniu, a tylko do takiej miałby zastosowanie termin przewidziany w art. 13 ust. 2 ustawy o bibliotekach, zgodnie z którym organizator przed wydaniem aktu o połączeniu lub podziale biblioteki obowiązany jest podać do publicznej wiadomości informację o swoim zamiarze wraz z uzasadnieniem. Niemniej jednak w § 2 tej uchwały zobowiązano Wójta Gminy [...] m. innymi do podania zamiaru "likwidacji" biblioteki do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w Gminie. W paragrafie tym zawarte jest słowo "likwidacji", jednak cała treść uchwały wskazuje nie na zamiar likwidacji biblioteki, ale na zamiar jej połączenia z Gminnym Ośrodkiem Kultury. Likwidacja dotyczyć ma wyłącznie dotychczasowej formy organizacyjnej biblioteki, a nie w ogóle jej istnienia i tylko w ten sposób należy rozumieć to sformułowanie.
Osobnego omówienia wymaga § 4 uchwały, który stanowi, iż uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Jednocześnie w § 3 uchwały stwierdza się, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Kwestionowana uchwała nie należy do kategorii regulacji prawnych wymienionych w § 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172), a w konsekwencji nie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i tylko w tym zakresie jest niezgodna z prawem.
Z przytoczonych względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. w związku z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] w zakresie stwierdzenia nieważności § 1, 2 i 3 kwestionowanej uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...], zaś w pozostałej części skarga z mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.
n.k.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło