II SA/Łd 664/11
WyrokWSA w Łodzi2011-10-28
Skład orzekający: Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy wnioskodawcy w ustaleniu jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, pomimo jego trudnej sytuacji zdrowotnej?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej ma prawo odmówić przyznania zasiłku celowego, jeśli wnioskodawca nie współpracuje w ustaleniu jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, co uniemożliwia weryfikację kryterium dochodowego. Brak współpracy, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, nawet jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup leków i żywności. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu braku współpracy wnioskodawcy w ustaleniu jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, w szczególności rozbieżności co do liczby osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną, kwestionując jednocześnie zarzuty o braku współpracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. K., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania M. W. świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, postępowanie poprzedzające wydanie decyzji wszczęto na wniosek M. W. z dnia 29 grudnia 2010r. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na żywność na styczeń i luty 2011 roku oraz na zakup leków.
W dniu [...]r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, w toku którego wnioskodawca oświadczył, iż od października 2010 roku prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z K. S. Ponieważ organ z urzędu ustalił, iż ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona deklarowała trzy osoby, z którymi wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, wezwał K.S. do złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie. W odpowiedzi M. R. dostarczyła oświadczenie K. S., iż nie posiada źródła utrzymania i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Dalsze wątpliwości co do spójności materiału i składanych oświadczeń skutkowały ponownym wezwaniem strony do osobistego stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień. Nadto organ wezwał M. R. w charakterze świadka.
Zarówno wnioskodawca jak i M.R. pozostawili wezwania bez odpowiedzi. Natomiast wobec ustalenia, iż w aktach administracyjnych brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru pism wzywających do złożenia dodatkowych wyjaśnień, postępowanie przedłużono o kolejny miesiąc, o czym powiadomiono stronę.
Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta B. odmówił M. W. przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zasiłek celowy, stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie kosztów zakupu żywności, leków. Przy czym jest to świadczenie, którego przyznanie jest uzależnione od obligatoryjnej przesłanki jaką jest spełnienie kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy. Organ podkreślił, iż niewątpliwie po stronie wnioskodawcy zaistniała niezbędna potrzeba, jednakże z uwagi na brak współdziałania strony z pracownikami organu nie ustalono jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Przede wszystkich nie ustalono dochodu strony, aby móc skonfrontować go z przewidzianym ustawą kryterium dochodowym. Organ zwrócił uwagę, iż strona nie wyjaśniła rozbieżności co do liczby osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a okoliczność ta niewątpliwie wpływa na ustalenie dochodu na osobę w rodzinie. Organ dodał, iż ze zgromadzonych dokumentów wynika jedynie, iż wnioskodawca od dnia 8 czerwca 2010r. jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny, z prawem do zasiłku od dnia 5 października 2010 roku do dnia 6 stycznia 2011 roku, z dniem 7 stycznia 2011 roku nastąpiła utrata prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu 9 listopada 2010 roku na konto wnioskodawcy przelany został zasiłek dla bezrobotnych za październik 2010 roku w wysokości 593,90 zł, kolejne wpłaty nastąpiły za listopad w wysokości 645,31 zł, grudzień – 645,31 zł, oraz za 6 dni stycznia w wysokości 137,80 zł. Nadto w okresie od lipca 2010 roku do grudnia 2010 roku wnioskodawca miał przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 126,60 zł miesięcznie. Organ wywiódł, iż w listopadzie źródłem dochodu strony był dodatek mieszkaniowy, zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek okresowy, zamykające się w kwocie 927,35zł. Natomiast w grudniu na dochód strony złożył się dodatek mieszkaniowy i zasiłek dla bezrobotnych, łącznie 771,91 zł..
Reasumując Prezydent powtórzył, iż brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikami organu skutkował, iż stan faktyczny został ustalony wyłącznie na podstawie tych dokumentów i oświadczeń, którymi organ dysponował, co za tym zasadne było rozstrzygnięcie o odmowie przyznania stronie wnioskowanej pomocy.
W odwołaniu od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej M. W. przedstawił swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. Zaakcentował, iż jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnoprawności, cierpi na schorzenie onkologiczne i w ocenie strony spełnia przesłanki, od których uzależnione zostało przyznanie zasiłku celowego, a skoro tak, to sytuacja K. S. nie powinna mieć wpływu na przyznanie mu zasiłku. Nadto oświadczył, że nie będzie podpisywał żadnych wywiadów, gdyż zostały fałszowane. Podkreślił, powołując się na judykaturę, iż brak efektywnej współpracy z niektórymi świadczeniobiorcami, zwłaszcza osobami niepełnosprawnymi dotkniętymi chorobą psychiczną i nowotworową, nawet jeżeli wykazują postawę roszczeniową należy oceniać bardzo ostrożnie, w każdej konkretnej sprawie indywidualnie podchodząc do problemu.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przytaczając ustalony w sprawie stan faktyczny Kolegium podkreśliło, iż jak wynika z art. 4 ustawy o pomocy społecznej na wnioskodawcy ciąży obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Oznacza to, iż osoba ubiegająca się o pomoc musi liczyć się z oceną jej sytuacji dokonywaną przez organ pomocy społecznej i nie może ignorować wskazówek udzielanych przez pracowników socjalnych co do możliwości wyjścia z trudnej sytuacji życiowej. Dalej podkreślił, iż zgodnie z art. 11 ust. 2 cytowanej ustawy brak współdziałania osoby ubiegającej się o pomoc z pracownikami socjalnymi stanowić może podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Organ odwoławczy uściślił, iż wnioskodawca ubiegał się o przyznanie zasiłku celowego, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek wynikających z art. 39 ust. 1, w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Konieczne jest zatem ustalenie dochodu osoby w rodzinie celem ustalenia czy nie zostało przekroczone kryterium dochodowe. Kolegium wskazało, iż z uwagi na brak współdziałania strony z pracownikami nie było możliwe ustalenie dochodu osoby w rodzinie strony, z uwagi na brak wyjaśnień co do liczby osób, z którymi strona prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe i ich dochodów. Szeroko opisując kroki podjęte celem ustalenia rzeczywistego i pełnego stanu faktycznego sprawy, organ zwrócił uwagę na kilkukrotne wezwania pozostawiane przez stronę bez odpowiedzi. Podał, iż w oparciu o zgromadzone dokumenty możliwe było wyłącznie ustalenie dochodu wnioskodawcy w listopadzie i grudniu 2010 roku, które to informacje nie są wystarczające. Reasumując Kolegium podkreśliło, iż uwzględniona została ciężka sytuacja zdrowotna wnioskodawcy, jednakże oczywisty brak współdziałania z pracownikami organu uczynił zasadnym rozstrzygnięcie o odmowie przyznania zasiłku celowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. powtórzył argumenty odwołania. Skupił się na wykazaniu, iż jego stan zdrowia jest wynikiem złego traktowania przez pracowników MOPS. Podkreślił, iż nie dysponuje żadnym źródeł dochodu, a wydatki na leczenie stale rosną. Zakwestionował prawidłowość wywodu organu jakoby nie współpracował z jego pracownikami. W ocenie strony to właśnie pracownicy, którzy winni mu pomagać utrudniają mu wypełnienie warunków do otrzymania pomocy. Bezpodstawnie odmawiają pomocy osobie schorowanej, której sytuację rodzinną i materialną winni oceniać poprzez pryzmat jej stanu psychicznego, powodowanego nieuleczalną chorobą nowotworową. Powtórzył, iż nie rozumie czemu K.S. miałby składać jakiekolwiek wyjaśnienia, skoro nie korzysta z pomocy społecznej, tym bardziej, iż w dniu 17 stycznia 2011r. złożył zaświadczenie, iż nie ma źródeł dochodu i nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy oraz, że prowadzi wspólnie ze skarżącym gospodarstwo domowe. Na koniec skarżący zarzucił organowi błąd, gdyż ten nie podzielił dochodu strony na 2 osoby, a powinien był tak uczynić zgodnie z jego oświadczeniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na postawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.
Przypomnieć wypada, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B., który odmówił M. W. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Rozstrzygnięcie to znalazło oparcie w stanowisku organu, iż wnioskodawca nie współdziałał z pracownikiem socjalnym w ustaleniu swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, następczo w wypracowaniu drogi do rozwiązania trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Konsekwencją takiego stwierdzenia organu była, oparta na uregulowaniu przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, odmowa przyznania wnioskowanej pomocy. W ocenie Sądu, analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego, znajdującego odzwierciedlenie w zgromadzonych dokumentach, uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, co za tym oddalenie zarzutów skargi.
Jak prawidłowo wskazywał organ zasiłek celowy jest formą pomocy społecznej, która może być przyznana w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).
Istotne jest, iż omawiana forma pomocy jest jednym ze świadczeń z pomocy społecznej uzależnionym od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy. Oznacza to, iż nie jest wystarczające, aby wnioskodawca spełniał przesłanki wynikające z cytowanego art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Obligatoryjną przesłanką jest bowiem ustalenie, iż dochód strony lub dochód na osobę w rodzinie – w zależności czy wnioskodawca sam prowadzi gospodarstwo domowe, czy wspólnie z innymi osobami – nie przekracza kryterium dochodowego odpowiednie określonego w pkt 1 lub pkt 2 ust. 1 art. 8 cytowanej ustawy. A skoro tak, to nie budzi wątpliwości, iż konieczne jest ustalenie rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, zarówno w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 cytowanej ustawy), jak również w ramach dodatkowych wezwań do złożenia wyjaśnień niezbędnych do prawidłowej oceny wniosku. W szczególności w przypadku ujawnienia rozbieżności w oświadczeniach wnioskodawcy mających wpływ na ocenę stanu faktycznego sprawy i słuszność przyznania pomocy.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość czynności podejmowanych przez organy pomocy społecznej celem ustalenia rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej strony. Nie budzi również zastrzeżeń mnogość tychże czynności, w szczególności wobec biernej postawy wnioskodawcy, który ograniczył się do udziału w wywiadzie środowiskowym. Przy czym jak wynika z zapisu protokołu wywiadu z dnia [...]r. wnioskodawca udzielał lakonicznych odpowiedzi lub twierdził, iż jego sytuacja nie uległa zmianie, zatem nie będzie nic wyjaśniał. Nie angażując się w wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w odwołaniu zarzuca fałszowanie zapisów wywiadu środowiskowego. Natomiast kontrola wszystkich podejmowanych przez organ czynności nie uzasadnia zarzutów strony. Nie wskazuje również, iż były one w najmniejszym stopniu zbędne, czy uciążliwe dla wnioskodawcy.
Za poprawną należy uznać tezę, iż organ ze swej strony dążył do należytego wyjaśnienia sytuacji rodzinnej i majątkowej, jednakże strona skutecznie uniemożliwiła mu takie ustalenie. Trudno bowiem oczekiwać od organu, który podjął z urzędu informację, iż strona na potrzeby uzyskania dodatku mieszkaniowego – składając wniosek w dniu 20 grudnia 2010r. – oświadczyła, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema innymi osobami, aby w żaden sposób nie odniósł się do niej. Obowiązkiem organu jest bowiem podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Podobnie nie budzi wątpliwości, iż koniecznym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego sytuację materialną K. S. Skoro sam skarżący w wywiadzie z dnia [...]r. oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z K. S. od października 2010 roku. W tej sytuacji koniecznym było ustalenie dochodu uzyskiwanego przez K.S., tym bardziej, że skarżący oświadczył w toku wywiadu, iż K.S. pracuje dorywczo i uzyskuje z tego tytułu określone dochody. Nie sposób zatem odmówić prawidłowości w działaniu organu, który podejmował wszelkie dopuszczalne prawem czynności celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Również nie bez powodu organ podejmował kroki celem ustalenia, czy faktycznie skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z K. S. W ocenie Sądu żadne z działań wyjaśniających podjętych przez organ, wbrew stanowisku skarżącego, nie było zbędne.
Analizując, wyczerpująco opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, postępowanie organu nie sposób nie podzielić stanowiska, iż skarżący nie współdziałał z pracownikami pomocy społecznej. A jak stanowi art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zwarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
W konsekwencji biernej postawy skarżącego organ nie był w stanie stwierdzić jednoznacznie, czy strona spełnia przesłanki, od których uzależnione jest uzyskanie zasiłku celowego. W szczególności nie było możliwe jasne ustalenie z iloma osobami skarżący prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe i jaki uzyskują one dochód, a co za tym jaki jest dochód na osobę w rodzinie. Organ, dysponując dokumentami, które udało mu się zgromadzić, ustalił jedynie indywidualny dochód samego wnioskodawcy za listopad i grudzień 2010 roku. Informacje te z pewnością nie pozwalały na rzetelną ocenę wniosku.
Bierna postawa skarżącego była zasadniczą przeszkodą w rozstrzygnięciu zaistnienia przesłanek wynikających z art. 39 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Taka postawa strony jest o tyle zaskakująca, iż nie pierwszy raz występuje o uzyskanie świadczenia w ramach pomocy społecznej. I już z tego względu wnioskodawca winien mieć na uwadze, iż każdy wniosek skutkuje wszczęciem nowego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego owszem, organ dysponuje pełną dokumentacją dotyczącą wszystkich postępowań z wniosków strony, ale obowiązany jest każdorazowo sprawdzić, czy sytuacja strony nie ulegała zmianie, stąd każdorazowo przeprowadzany wywiad środowiskowy, aktualizacja danych w nim zawartych i konieczność podejmowania nowych czynności wyjaśniających. W interesie strony winno być zatem wywiązanie się ze wszystkich wezwań, złożenie całej niezbędnej dokumentacji. Tym bardziej, iż wrodzone dążenie jednostki do polepszenia swojej sytuacji bytowej powoduje, iż nie sposób przyjąć, że stan rodzinny i materialny nie ulega zmianie. Ze swojej strony organ podjął starania o uzyskanie informacji od stosownych instytucji, zebrał dane posiadane z urzędu, wystosował odpowiednie wezwania do K. S. i M. R. Niezbędne dane starał się uzyskać w ramach wywiadu środowiskowego, który jednak, z uwagi na postawę strony, nie dał wymiernych efektów. Obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb.
Wykształcone na tle przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowisko judykatury nie pozostawia wątpliwości, iż brak aktywności ze strony wnioskodawcy uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. Uniemożliwienie organowi prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez określenie liczby osób w rodzinie w postaci odmowy spotkania z pracownikiem socjalnym, czy też odmowy przedłożenia określonych dokumentów – zaświadczenia o kontynuacji nauki wnuczki wnioskodawcy i zaświadczenia o jej stanie zdrowia jest jedną z postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 554/09, Lex nr 588795; oraz wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 1456/08, Lex nr 563279).
Z tych wszystkich względów, nie sposób odmówić prawidłowości zaskarżonej decyzji, która wydana została po analizie uzyskanych materiałów dowodowych, niewątpliwie również z uwzględnieniem sytuacji zdrowotnej skarżącego. Organ podjął wszystkie dopuszczalne prawem działania celem stwierdzenia czy strona spełnia przesłanki określone w art. 39 ust. 1, w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Niewątpliwie jednak bierna postawa skarżącego zasadnie spowodowała, iż organ oparł swe rozstrzygnięcie o przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest bowiem instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, iż uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Zatem osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna może być przyznana (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 października 2010r., w sprawie sygn. akt II SA/Ol 734/10, Lex nr 754052). Strona nie może zatem czynić z instytucji pomocy społecznej swojego źródła utrzymania i przyjmując bierną postawę oczekiwać pomocy ze strony tych instytucji.
Reasumując, w ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów w pełni zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a., w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło