II SA/Łd 673/17
WyrokWSA w Łodzi2017-11-15
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady przyznawania stypendiów, nagród i wyróżnień sportowych może uzależniać możliwość ich otrzymania od warunku członkostwa w klubie sportowym, nieukończenia określonego wieku, a także czy może pomijać ustawowe kryterium znaczenia danego sportu dla jednostki samorządowej?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy narusza prawo w sposób istotny, stwierdzając nieważność uchwały w całości. Sąd uznał, że uzależnienie prawa do świadczeń od przynależności do klubu sportowego, zawężenie kręgu beneficjentów ze względu na wiek oraz pominięcie kryterium znaczenia sportu dla gminy, stanowi przekroczenie delegacji ustawowej i narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa oraz sprawiedliwości społecznej. Ponadto, uchwała nie precyzuje wystarczająco kryteriów przyznawania świadczeń i trybu postępowania, co narusza zasadę poprawnej legislacji.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola dotyczącą stypendiów, nagród i wyróżnień sportowych. Zarzucił jej naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o sporcie i ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na przekroczenie delegacji ustawowej, uzależnienie świadczeń od członkostwa w klubie, nieukończenia 25 lat, pominięcie znaczenia sportu dla gminy oraz nieprecyzyjne określenie kryteriów i trybu przyznawania świadczeń. Rada Miasta broniła uchwały, twierdząc, że została podjęta zgodnie z prawem i że przepisy te nie naruszają zasady równości ani delegacji ustawowej.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 roku sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sieradzu na uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 stycznia 2012 r. nr XVIII/229/12 w sprawie stypendiów, nagród i wyróżnień sportowych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. LS
Prokurator Okręgowy w Sieradzu zaskarżył do sądu administracyjnego uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 stycznia 2012r., nr XVIII/229/12, w sprawie stypendium, nagród i wyróżnień sportowych, zarzucając jej istotne naruszenie przepisów, tj.:
1) art. 32 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U., Nr 127, poz. 857) – dalej jako "u.o.s." - oraz art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) - dalej jako "u.s.g." - poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i uzależnienie możliwości otrzymania stypendium sportowego, nagrody i wyróżnienia od warunku członkostwa w klubie sportowym, nieukończenia 25 roku życia, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne;
2) art. 31 ust. 3 u.o.s. oraz art. 40 u.s.g. poprzez wprowadzenie w uchwale innych aniżeli ustawowe kryteriów ubiegania się o nagrody, stypendia i wyróżnienia oraz poprzez pominięcie ustawowego kryterium znaczenia danego sportu dla jednostki samorządowej;
3) art. 15 i art. 61 i art. 104 § 1 i 2 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja Prezydenta przyznająca stypendium sportowe ma charakter uznaniowy, podczas gdy sprawa zainicjonowana wnioskiem o przyznanie stypendium stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej i od której stronie przysługuje prawo odwołania;
4) art. 31 ust. 3 u.o.s. oraz art. 40 u.s.g. poprzez niewypełnienie delegacji ustawowej i przyjęcie jedynie dolnego i górnego pułapu miesięcznej wysokości stypendium sportowego oraz wysokości nagrody pieniężnej, podczas gdy Rada zobowiązana była do precyzyjnego określenia ich wysokości poprzez wskazanie konkretnej kwoty lub sposobu jej wyliczenia;
5) art. 31 ust. 3 u.o.s. oraz art. 40 u.s.g. poprzez wprowadzenie do uchwały regulacji umożliwiającej pozbawienie zawodnika stypendium przez Prezydenta od okoliczności niezwiązanych z osiąganymi wynikami sportowymi, lecz wyłącznie realizacją obowiązków klubowych.
W uzasadnieniu skargi Prokurator, w oparciu o art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 35 ust. 5 i ust. 6 u.o.s., wyjaśnił zasady przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień oraz stwierdził, że jako naruszające prawo z uwagi na przekroczenie upoważnienia ustawowego poczytywać należy regulacje dotyczące osób mogących być beneficjentami przyznawanych świadczeń wynikające z § 4, § 5, § 14 zaskarżonej uchwały. Zdaniem skarżącego uzależnienie prawa do świadczeń od przynależności do klubu sportowego i to działającego na obszarze gminy Miasta Zduńska Wola nie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego do stanowienia uchwały, a w konsekwencji istotnie narusza art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.o.s., przewiduje, a które bezpodstawnie zawęża krąg osób uprawnionych do uzyskania świadczeń. Takie unormowania są ponadto sprzeczne z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 u.s.g. zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Członkami wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może ich bezpodstawnie różnicować z uwagi na kwestię przynależności do klubu czy też związków sportowych. W związku z tym rada nie może zawężać ustawowego katalogu podmiotów upoważnionych do otrzymania stypendiów sportowych wyłącznie do osób fizycznych, które są członkami klubów sportowych. Brak jest analogicznie umocowania ustawowego do zawężenia kręgu podmiotów które mogą wystąpić do Prezydenta z wnioskiem o przyznanie stypendium wyłącznie do klubu sportowego i zawodników klubu sportowego (§ 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały). Tego rodzaju ograniczenie jest ponadto nieuprawnione w świetle unormowań art. 31 ust. 3 u.o.s., który zezwala organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego na określenie w drodze uchwały szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, o których mowa w ust. l i 2, przy wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętego wyniku sportowego. Taka regulacja biorąc pod uwagę podustawowy i wykonawczy charakter aktów prawa miejscowego, jest istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. Narusza delegację ustawą, a także konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), która wymaga, by zróżnicowanie prawne poszczególnych podmiotów pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w sytuacji tych podmiotów oraz zasadę równości wobec prawa wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Prokurator podkreślił, że w orzecznictwie podkreśla się, że samo członkostwo w klubie sportowym nie może stanowić podstawy do uzyskania (przez członka klubu) świadczenia z budżetu gminy, na której terenie klub ten ma swą siedzibę. Z tego też powodu wszelkie postanowienia uchwały, które zawężają prawo do świadczeń dla osób uprawiających sporty w ramach klubu sportowego, istotnie naruszają przepisy art. 31 ustawy o sporcie. Do tych regulacji uchwały zaliczają się: - § 4 pkt 2 uchwały, ponieważ jako warunek uzyskania stypendium sportowego uznaje członkostwo w macierzystym klubie sportowym, który stosownie do definicji sformułowanej w § 1 pkt 7 uchwały rozumie się jako klub sportowy działający na terenie Miasta Zduńska Wola; - § 5 uchwały, ponieważ zawęża prawo zgłaszania kandydatów do stypendium przez zarządy klubów sportowych mających siedzibę i działających na terenie Miasta Zduńska Wola oraz do zawodników i zawodniczek klubu sportowego; - § 14 ust. 1 pkt 1 uchwały, poprzez jako warunek uzyskania nagrody i wyróżnień uznaje członkostwo w klubie sportowym, którego siedzibą jest Miasto Zduńska Wola, - § 18 uchwały, ponieważ zawęża prawo zgłaszania kandydatów do nagród do macierzystych klubów sportowych.
Zdaniem skarżącego także zapisy § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 zaskarżonej uchwały, określające odpowiednio konieczne elementy wniosku o przyznanie stypendium z powyższych przyczyn pozostają w istotnej sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Z powyższych przyczyn istotnie naruszający wskazane przepisy jest zapis zawarty w § 10 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 uchwały w takim znaczeniu, że jednoznacznie odwołuje się do sytuacji zawodników klubu, tym bardziej, iż uzależnia pozbawienie stypendium sportowego "zawodnika", od okoliczności niezwiązanych z osiąganymi wynikami sportowymi, lecz wyłącznie realizacją obowiązków klubowych (w tym zaprzestanie realizacji programu szkolenia sportowego, wystąpienie z dotychczasowego klubu sportowego). Podobny zarzut należy też postawić przepisowi określającemu górną granicę wieku zawodników, gdyż różnicuje on możliwość ubiegania się o stypendium ze względu na wiek, niezależnie od uprawianej dyscypliny sportu i osiąganych wyników sportowych. Wymieniony zapis uchwały sformułowany został jako warunek ubiegania się o stypendium (§ 4 pkt 3 uchwały), prowadzący do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu uprawnionych. Taki zapis stanowi naruszenie delegacji ustawowej, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Ponadto tryb przyznania oraz pozbawiania stypendium sportowego uregulowany został w zaskarżonej uchwale z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Dalej Prokurator zaznaczył, że sprawa w przedmiocie przyznania jak i odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego w oparciu o szczegółowe upoważnienie zawarte w art. 31 ust. 3 u.o.s. stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Zasadą jest bowiem, że tam gdzie organ administracji publicznej działa w wykonaniu uprawnień właścicielskich podmiotu który reprezentuje, właściwe są cywilnoprawne formy działania, zaś tam, gdzie na plan pierwszy wysuwają się władcze, publicznoprawne aspekty działania organu, właściwe są formy administracyjnoprawne, w tym decyzja. Z zapisów zaskarżonej uchwały nie wynika, w jakiem trybie i formie Prezydent przyznaje zawodnikowi stypendium. Skoro postępowanie prowadzone jest przed organem administracji publicznej w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, która powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, to pozbawienie strony prawa odwołania od decyzji byłoby złamaniem podstawowej zasady na jakiej opiera się postępowanie administracyjne, to jest zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). W związku z powyższym, przepis § 10 ust. 3 zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym o pozbawieniu stypendium Prezydent Miasta powiadamia zawodnika, w formie pisemnego zawiadomienia niemającego charakteru decyzji administracyjnej, narusza niewątpliwie prawo w sposób istotny. Ponadto z zapisów uchwały nie wynika w jakiej formie. Powyższe wpływa też na ocenę § 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym w przypadku przyznania stypendium Prezydent podpisze z zawodnikiem umowę określającą tryb, termin i sposób płatności stypendium. Podkreślono, iż cywilnoprawne formy działania są właściwe wówczas, gdy organ administracji publicznej działa w wykonywaniu uprawnień właścicielskich podmiotu, który reprezentuje, a nie są właściwe wtedy, gdy organ administracji w sposób władczy dokonuje konkretyzacji praw lub obowiązków jednostki, tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z art. 31 ust. 3 u.o.s. nie wynika upoważnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do wprowadzania umów cywilnoprawnych jako formy przyznania stypendium sportowego. Dlatego opisany § 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały przypadek podpisania umowy z zawodnikiem należy uznać za wydany z istotnym naruszeniem prawa. Jeśli więc konkretyzacja praw związanych z przyznaniem stypendium sportowego winna zostać określona w decyzji, to kwestie związane z terminem i formą wypłaty stypendium także winny znajdować się w jej treści, a nie w umowie.
Ponadto Prokurator stwierdził, że zaskarżoną uchwałą, wbrew dyspozycji art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 u.o.s., Rada Miasta scedowała w istocie uprawnienie i zobowiązanie do określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień na Prezydenta, na co wskazuje jedynie ogólne określenie podstawy ustalania wysokości stypendium i nagrody poprzez wskazanie ich dolnego i górnego pułapu (w § 8 ust. l i 3 uchwały w zw. z § 3 ust. 3 uchwały, § 13 uchwały).
Prokurator zaznaczył, że ustawodawca nie sprecyzował w art. 31 (zawierającym delegację ustawową do wydania zaskarżonej uchwały) szczegółowo kryteriów jakie powinny być zachowane przez jednostkę samorządu terytorialnego przy wypełnianiu delegacji ustawowej tego przepisu. Obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli chce skorzystać z uprawnienia do ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe, jest zgodnie z art. 31 ust. 3 tej u.o.s. określenie w drodze uchwały, szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2 biorąc pod 1uwagę znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewidział dodatkowych, poza wyraźnie wyartykułowanymi, kryteriów jakie winny być spełnione przez jednostki samorządu terytorialnego, aby finansować nagrody czy wyróżnienia za wyniki sportowe.
Natomiast w zaskarżonej uchwale Rada pozostawiła określenie wysokości stypendium sportowego Prezydentowi. Nadto brak w uchwale jakichkolwiek kryteriów za co i w jakiej wysokości Prezydent może przyznać nagrody pieniężne lub rzeczowe trenerowi, od czego ta wysokość ma być uzależniona, poza określeniem że nie może przekroczyć 75 % nagrody określonej w § 13 ust. 3 zaskarżonej uchwały. Zdaniem Prokuratora tylko organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma możliwość stanowienia o wysokości stypendiów i nagród, które są przyznawane na podstawie art. 31 oraz nagród z art. 35 u.o.s. W każdym z przypadków przedstawionych w uchwale, to Prezydent, a nie Rada Miasta, faktycznie decyduje o wysokości przyznanego stypendium, czy też nagrody, w tym wartości nagrody rzeczowej. Przyjęcie jedynie dolnego i górnego pułapu wysokości świadczeń pozwala na stwierdzenie, że Rada nie określiła wysokości stypendiów sportowych i nagród, ale o jego wysokości w każdym przypadku decyduje Prezydent. Jest to de facto przekazanie uprawnień organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jej organowi wykonawczemu, co narusza upoważnienie zawarte w cytowanym na wstępie art. 31 u.o.s.
Skarżący wskazał również, że zbliżone, z tym że jeszcze bardziej ogólnikowe, do zapisów dotyczących sportowców (tu wyłącznie zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających i posiadających siedzibę na terenie gminy Miasta Zduńska Wola) w uchwale zawarte zostały unormowania dotyczące trenerów i działaczy. Uwagę zwraca tu brak kryteriów określenia wysokości nagród, ich gradacji, zasad ustalania wysokości, jak również to, że Prezydent może przyznać nagrody i wyróżnienia trenerom i działaczom z własnej inicjatywy lub na wniosek zarządów klubów sportowych mających siedzibę i działających na terenie Miasta lub Rady Sportu (§ 24 zaskarżonej uchwały). Wynika z powyższego, że jedynie od Prezydenta zależy kiedy, komu i w jakiej wysokości można przyznać wskazane powyżej świadczenia. Zapisy takie stanowią o podjęciu w tym zakresie uchwały na podstawie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 35 ust. 5 i 6 u.o.s. i delegowania kompetencji organu stanowiącego gminy, na rzecz jej organu wykonawczego.
Ponadto Prokurator zauważył, że uchwala określając wysokość stypendium, czy nagród lub środków na wyróżnienia nie odnosi się w ogóle do przewidzianego ustawą kryterium znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego. W uchwale brak jest zapisów, z których można by odczytać jakie to dyscypliny mają szczególne znaczenie dla gminy Miasta Zduńskiej Woli. Natomiast niewątpliwie intencją ustawodawcy było powiązanie wysokości przyznawanego stypendium, nagrody lub wyróżnienia z istotnością danej dyscypliny na obszarze konkretnej jednostki samorządu terytorialnego. Wskazano, że § 4 i § 14 zaskarżonej uchwały premiuje dyscypliny, w których odbywa się współzawodnictwo na szczeblu ogólnopolskim, mistrzostw Europy, Świata, Igrzysk Olimpijskich przewidując jednocześnie świadczenia dla zawodników, którzy w tej rywalizacji bądź zakwalifikowali się do udziału w zawodach sportowych wysokiej rangi bądź zdobyli miejsca medalowe. Tak ukonstytuowane warunki przyznania świadczeń, na co wskazuje się zasadnie w orzecznictwie pozbawiają w sposób nieuprawniony i sprzeczny z art. 31 ust. 1 ustawy możliwości otrzymania stypendium zarówno osoby, które uprawiają dyscypliny sportu, w których nie odbywają się imprezy objęte określonym w § 4 i 14 ust. 1 uchwały katalogiem, jak również i te osoby, które takie dyscypliny sportu uprawiają na poziomie lokalnym. W związku z powyższym Prokurator stwierdził, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny. Zarówno przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, będące wynikiem wadliwej wykładni, jak i naruszenie wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego nakazu przestrzegania przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji, stanowią w ocenie skarżącego istotne naruszenia prawa i uzasadniają stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Na tej podstawie Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Zduńska Wola wskazała, że zgodnie z § 2 zaskarżonej uchwały, Rada Miasta ustanowiła zasady, tryb przyznawania i pozbawiania stypendiów dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym. Zgodnie natomiast z § 1 pkt 4 uchwały ilekroć w uchwale mowa jest o "zawodniku", należy przez to rozumieć osobę, która uprawia określoną dyscyplinę sportu. Wobec powyższego zakres podmiotowy uchwały nie został rozszerzony na inne podmioty prawa niż osoby fizyczne, ani ograniczony do członków klubów sportowych działających na terytorium Miasta. Skarżący pomija również treść § 5 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym Prezydent Miasta może z własnej inicjatywy przyznać stypendium, a zatem poza podmiotami wskazanymi w ust. 1 każdy podmiot może wystąpić do Prezydenta Miasta aby ten po przeanalizowaniu sprawy zdecydował o przyznaniu stypendium. Własna inicjatywa Prezydenta nie pozbawia innych osób fizycznych prawa do stypendium, w tym również tych, których nie zgłosiły kluby sportowe lub zawodnicy klubów sportowych. Każdy podmiot może rekomendować Prezydentowi przyznanie stypendium lub innego świadczenia wynikającego z uchwały.
Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 1 u.s.g. mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Świadczenia określone w uchwale są przyznawane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a zatem koszty przyznawania świadczeń obciążają mieszkańców gminy, w konsekwencji beneficjentem przyznawanych świadczeń powinni być w pierwszej kolejności mieszkańcy gminy, a wnioski o ich przyznanie powinny przede wszystkim składać podmioty, które na terenie gminy prowadzą działalność i działają na rzecz mieszkańców gminy. Należy tutaj podkreślić, że w uchwale używa się sformułowania "klub sportowy", "klub sportowy mający siedzibę i działający na terenie Miasta", "macierzysty klub sportowy", przy czym definicja macierzystego klubu sportowego znajduje się w § 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały. Wnioski o przyznanie stypendium, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt a) mogą składać zarządy klubów sportowych mających siedzibę i działających na terenie Miasta, ale również zawodnik lub zawodniczka klubu sportowego (jakiegokolwiek, niekoniecznie działającego na terenie Miasta Zduńska Wola). A zatem zakres podmiotów którzy mogą składać wnioski jest szerszy niż tylko zarządy klubów sportowych, a ponadto powyższe zapisy nie ograniczają złożenia wniosku do Prezydenta, aby przyznał świadczenie z własnej inicjatywy.
W ocenie organu jest on uprawniony do swobodnego określenia wysokości przyznawanych świadczeń.. Zgodnie zaś z zasadą racjonalnego prawodawcy, wyłącznie do gminy należy uprawnienie do przyjęcia formy tego wskazania, gdyż nie zostało ono wyraźnie wyartykułowane. Przyznawanie stypendiów stanowi jednak kompetencję wykonawczą związaną z realizacją budżetu. Organem wykonawczym gminy pozostaje wójt, a zatem jego wskazanie, jako organu decydującego o przyznaniu stypendium w ramach zasad określonych przez Radę Gminy w zaskarżonej uchwale, mieści się w zakresie upoważnienia do ustalenia zasad i trybu ich przyznawania i koresponduje z funkcją wykonawczą, jaką pełni wójt. Z ustawy wynika obowiązek ustalenia wysokości świadczeń oraz wskazania za jakie osiągnięcia są one należne, lecz brak jest precyzyjnych uregulowań. Mając na względzie zasadę racjonalnego działania ustawodawcy, przemilczenie kwestii ustalenia szczegółowych warunków, poczytywać należy jako celowe przekazanie uprawnień w tym zakresie Gminie. Oceniając przepisy uchwały Rady, których stwierdzenia nieważności domagała się strona skarżąca, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady równości ani wadliwego wykonania delegacji ustawowej. Przepis art. 31 ustawy o sporcie pozostawia organom samorządowym szeroki zakres swobody, zarówno w kwestii podjęcia uchwały w przedmiocie stypendiów sportowych, jak i treści zawartych w niej norm, co jest uzasadnione zwłaszcza tym, że to jednostka samorządu ponosi wyłączny ciężar finansowania świadczeń, o których mowa w tym przepisie.
Podkreślono również, że sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego w trybie art. 31 ust. 3 u.o.s. stanowi indywidualną sprawę administracyjną. Rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego przybiera postać aktu administracyjnego mającego cechy decyzji administracyjnej, bez względu na to, jak ten akt zostanie formalnie nazwany. Skoro zatem wspomniane postępowanie prowadzone jest przed organem administracji publicznej w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, która powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, podany zapis nie narusza obwiązującego prawa.
Odnosząc powyższe twierdzenia do zarzutów Prokuratora Okręgowego, Rada Miasta stwierdziła, że zapisy § 8 ust. 1 i 3 uchwały w zw. z § 3 ust. 3 i § 13 ust. 3 oraz § 24 uchwały z uwagi na treść § 4 oraz § 3 ust. 3 nie naruszają przepisów prawa.
W zakresie zarzutu sprzeczności z prawem § 10 ust. 3 i § 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały, Rada Miasta wskazała, że Prokurator błędnie interpretuje powyższe zapisy. Z literalnego brzmienia § 10 ust. 3 wynika jedynie obowiązek powiadomienia zawodnika, macierzysty klub sportowy oraz Radę Sportu o pozbawieniu stypendium. Z przepisu tego nie wynika forma w jakiej pozbawienie prawa do stypendium następuje, przepis ten nie określa formy w jakiej pozbawia się zawodnika prawa do stypendium, co nie wyklucza wydania decyzji administracyjnej przed dokonaniem zawiadomienia. Tym bardziej z treści § 10 ust. 3 nie wynika aby strona postępowania została, w związku z dokonanym zawiadomieniem, pozbawiona prawa do wniesienia odwołania od decyzji. Powyższy przepis nie reguluje tego zagadnienia w ogóle. Również zapis § 8 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym tryb, termin i sposób płatności stypendium określa umowa pomiędzy Prezydentem Miasta a zawodnikiem, nie ogranicza Prezydenta Miasta w zakresie obowiązku wydania decyzji administracyjnej przyznającej stypendium. Obowiązek wydania decyzji w przedmiotowej sprawie wynika z przepisów powszechnie obowiązujących - ustawy, natomiast po wydaniu decyzji administracyjnej organ w umowie określa tryb wypłaty stypendium, termin jego wypłaty oraz sposób płatności stypendium. Zawarcie natomiast umowy w powyższym przedmiocie nie jest przez ustawodawcę wykluczone.
Rada Miasta podkreśliła, że przepisy ustawy o sporcie, których naruszenie zarzuca Prokurator powinny być interpretowane nie tylko językowo, ale również celowościowo.
Zdaniem Rady Miasta w zaskarżonej przez Prokuratora Okręgowego uchwale również znajdują się przepisy określające rodzaj dyscyplin sportu za uprawianie której może stypendium zostać przyznane, przez wskazanie zawodów (§ 4 pkt 1), osiągnięcia sportowe, które musi zawodnik uzyskać aby stypendium otrzymać (§ 4 pkt 2), natomiast wprost z § 8 ust. 3 uchwały wynika, że wysokość stypendium sportowego uzależniona jest od osiągnięć sportowych zawodnika. A zatem Prezydent Miasta, wbrew twierdzeniom Prokuratora, w granicach kwot określonych w § 8 ust. 1 uchwały nie ma dowolności w zakresie przyznania stypendium. Analogicznie należy przyjąć przy zapisach § 13 ust. 1 - 4 oraz § 14. Zapisy powyższych przepisów, a w szczególności § 4 stanowią też wypełnienie delegacji ustawowej i stanowią określenie znaczenia sportu dla jednostki samorządu terytorialnego przez wskazanie rodzaju zawodów uprawniających do stypendiów jaki i miejsca zajętego przez zawodnika, co jest zgodne z definicją sportu określoną w ustawie o sporcie.
W ocenie Rady Miasta Zduńska Wola w związku z podjęciem uchwały nr XVIII/229/12 z dnia 26 stycznia 2012r. w sprawie stypendiów, nagród i wyróżnień sportowych nie naruszono powołanych w skardze przepisów, prawa w szczególności nie przekroczono delegacji ustawowej. Skarżący nie rozważył w sposób pełny treści całej uchwały i ustawy o sporcie, a uchwała została podjęta na podstawie i w granicach prawa.
Wobec powyższego organ administracji wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że w tych sprawach Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Skarga Prokuratora Okręgowego w Sieradzu została wniesiona w niniejszej sprawie na podstawie art. 8, art. 50 § 1 i art. 52 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. oraz art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 177 ze zm.). Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten, inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym, działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego i nie musi wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. W świetle art. 8 p.p.s.a. prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o inicjowaniu i udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie Prokurator Okręgowy w Sieradzu przedmiotem zaskarżenia uczynił uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 26 stycznia 2012r., nr XVIII/229/12, w sprawie stypendiów, nagród i wyróżnień sportowych,
Uchwała zawiera szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień.
Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że jej unormowania naruszają prawo w sposób istotny, co skutkować musi stwierdzeniem nieważności uchwały wraz z załącznikiem w całości, zgodnie z żądaniem skarżącego.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że możliwość udzielania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów oraz nagród i wyróżnień sportowcom uzyskującym wysokie osiągnięcia we współzawodnictwie sportowym przewiduje obecnie opisana wyżej ustawa o sporcie. Zgodnie z zawartą w art. 2 ust. 1 u.o.s. definicją, sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.
Stosownie zaś do treści art. 31 ust. 1 u.o.s., jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). W myśl zaś ust. 3 tego artykułu, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.
Należy w tym miejscu wskazać, że przepis delegacyjny, o którym mowa, znajduje się w Rozdziale 6 u.o.s., zatytułowanym "Wspieranie sportu przez organy władzy publicznej". Działalność w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego (art. 27 u.o.s.) i może ono przybierać różne formy począwszy od podjęcia uchwały w przedmiocie warunków i trybu finansowania tego zadania, o czym mowa w art. 27 ust. 2 u.o.s., poprzez przekazanie dotacji celowej z budżetu jednostki na finansowanie działalności klubu sportowego, na ustanawianiu i finansowaniu okresowych stypendiów sportowych dla osób fizycznych, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.o.s., trenerów zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe (art. 31 ust. 2 u.o.s.) kończąc. Przepisy rozdziału 6 u.o.s. w art. 29 i nast. przewidują także zasady finansowania organizowania i uprawiania sportu przez organy centralne.
Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie zastąpiła ustawę z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym. W projekcie ustawy odstąpiono od zdefiniowania pojęć "kultura fizyczna", "współzawodnictwo sportowe", czy też "klub sportowy", "kadra narodowa" albo "zawodnik", wyjaśniając, że dotychczasowe definicje nie zawsze prawidłowo i kompleksowo opisywały rzeczywistość, zaś te pojęcia w rozumieniu potocznym są powszechnie zrozumiałe. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano też, że naczelnym celem projektu było przyjęcie jedynie regulacji niezbędnych do zapewnienia prawidłowego rozwoju sportu, a także służących zapewnieniu właściwych ram organizacyjnych tej sfery działalności człowieka. Innymi słowy celem ustawy jest regulacja prawna wyłącznie tych aspektów uprawiania sportu, które bezspornie i jednoznacznie wymagają dla prawidłowego funkcjonowania interwencji prawnej państwa.
Odpowiednikiem art. 31 ust. 1 u.o.s. w poprzednio obowiązującym stanie prawnym był art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym. Przepis ten przewidywał możliwość przyznania przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowania z budżetów tych jednostek, stypendiów sportowych dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym.
Zestawienie starej i nowej regulacji prawnej w tym zakresie wskazuje na istotne różnice. O ile bowiem w poprzednim stanie prawnym warunkiem przyznania stypendium sportowego było osiągnięcie wysokich wyników sportowych w krajowym lub międzynarodowym współzawodnictwie sportowym, o tyle art. 31 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o sporcie przewiduje możliwość przyznania stypendium, nagrody lub wyróżnienia za osiągnięte wyniki sportowe, a w ust. 3 sformułowano jedynie dwa kryteria, które muszą zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu zasad oraz trybu przyznawania i pozbawiania, a także określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Oznacza to, że ustawodawca odstąpił od premiowania wyłącznie tych osób, które osiągnęły wysokie wyniki w rywalizacji krajowej bądź międzynarodowej na rzecz premiowania rozwoju sportu w ogóle, co wpisuje się w zamierzony cel wprowadzenia ustawą o sporcie nowych regulacji, które z założenia mają sprzyjać popularyzacji wszelkich form aktywności fizycznej. Tym samym świadczenia, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.o.s., mają mieć charakter motywacyjny przede wszystkim w obszarze popularyzacji sportu, tworzenia systemu zachęt do jego uprawiania i osiągania coraz lepszych wyników sportowych przez osoby fizyczne (tak np. WSA w Szczecinie wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1228/16, a także WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 23 lutego 2017 r., III SA/Gd 1126/16, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy mieć ponadto na względzie, że Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w art. 87 i art. 94 definiuje akty prawa miejscowego jako ustanowione przez organy samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, źródła prawa Rzeczypospolitej Polskiej powszechnie obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły, przy czym zasady i tryb wydawania aktów określa ustawa. Także ustawa o samorządzie gminnym w art. 40 ust. 1 stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
Poza sporem jest, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP. Jest zatem aktem wykonawczym w stosunku do prawa ustawowego, na podstawie którego została wydana i nie może wykraczać poza zakres zawartego w tej ustawie upoważnienia ustawowego.
Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt SK 42/05 (publ. OTK-A 2006/10/148) - odwołując się do prezentowanego w swoich wcześniejszych wyrokach stanowiska w kwestii znaczenia konstytucyjnej zasady określoności regulacji prawnych - stwierdził, że: "zgodnie z orzecznictwem Trybunału, wymóg ten wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Zasada określoności regulacji prawnych wymaga, aby przepisy prawne były formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny (zob. wyrok z 11 stycznia 2000 r., sygn. K. 7/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 2, s. 20). Każdy przepis prawny winien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego - dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów. Wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy oczekiwać mogą stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw tak, by ich treść była oczywista i pozwalała na wyegzekwowanie" (wyrok z dnia 21 marca 2001 r., sygn. K 24/00; publ. OTK ZU nr 3/2001, poz. 51, s. 312). Stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych jest naruszeniem Konstytucji".
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przepisy prawa miejscowego stanowione na podstawie upoważnienia ustawowego muszą być sformułowane w sposób precyzyjny i czytelny. Adresat takich przepisów powinien wiedzieć, w jaki sposób ma się zachować bądź, jakie uprawnienia na mocy tych przepisów mu przysługują. Z kolei organ stosujący owe przepisy musi wiedzieć, w jaki sposób ma zinterpretować te przepisy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przepisy o niedookreślonej (niewystarczająco określonej) lub niezrozumiałej treści należy uznać za sprzeczne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą poprawnej legislacji (zob. w tej materii: wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt U 3/02; publ. OTK Z.U. 2002/7A/95 oraz z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt K 38/04; publ. OTK Z.U. 2005/8A/92).
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie spełnia tak rozumianych wymogów poprawnej legislacji.
Narusza powyższe zasady stanowienia prawa miejscowego § 1 pkt 8 uchwały, który przewiduje istnienie ciała opiniodawczego – Rady Sportu, jako zespołu o charakterze opiniodawczym i konsultacyjnym, działającym przy Prezydencie Miasta, której zadaniem jest wydawanie opinii oraz przedstawianie propozycji wysokości stypendium. Uchwała nie precyzuje jednak trybu powołania takiej rady, nie wskazuje kto może zostać jej członkiem, przede wszystkim zaś organu takiego nie przewiduje delegacja ustawowa zawarta w art. 31 u.o.s. Uregulowanie § 1 pkt 8 uchwały wykracza zatem poza zakres delegacji ustawowej, narusza ponadto przywołaną wcześniej zasadę poprawności legislacyjnej.
W ocenie sądu wskazanie w § 2 uchwały, że stypendia przyznaje się za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym budzi poważne zastrzeżenia zgodności z delegacją ustawową z dwóch przyczyn.
Po pierwsze regulacja ta pomija całkowicie osoby, które osiągają nawet wybitne wyniki, ale na gruncie lokalnym, pozbawia zatem możliwości uzyskania stypendium szereg osób, które uprawiają sport i osiągają dobre wyniki na poziomie lokalnym, przyczyniając się do popularyzacji sportu wśród lokalnej społeczności, ale nie przekłada się to na sukcesy na forum ogólnokrajowym czy międzynarodowym. Tymczasem istotą regulacji art. 31 ustawy o sporcie i zawartej w niej delegacji ustawowej jest tworzenie mechanizmów sprzyjających uprawianiu sportu przez jak najszersze grono mieszkańców danej gminy. szerokiej popularyzacji idei uprawiania sportu. Z istoty swej stypendia, czy nagrody fundowane przez jednostki samorządu terytorialnego winny być kierowane do jak najszerszego grona obywateli w danym regionie. Tym bardziej, ze wyniki uzyskiwane na arenie międzynarodowej czy ogólnokrajowej są przesłanką przyznania nagród i stypendiów na szczeblu ogólnokrajowym, do czego z reguły nie uprawniają osiągnięcia we współzawodnictwie lokalnym
Po drugie uchwała w ogóle nie odnosi się do ustawowego kryterium "znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządowej". Brak w zaskarżonym akcie wskazania, nawet w pośredni sposób, które z dyscyplin sportu mają dla społeczności lokalnej znaczenie. Tymczasem takie kryterium ustawodawca expressis verbis ustanowił w art. 31 ust.3 u.o.s. Jak już sąd podkreślił wcześniej, kryterium to jest b istotne punktu widzenia celu, jaki ustawodawca stawia przed tą regulacją prawną – wspierania sportu lokalnego. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że uwzględnienie znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego (a zatem kryterium stricte przedmiotowego) może przybrać różną formę i nie musi polegać jedynie na wskazaniu konkretnych dyscyplin sportowych. Rada uprawniona jest bowiem do wskazania w uchwale innych kryteriów, co pozwoli na ustalenie zakresu desygnatu pojęcia "dany sport". Jednakże analizując unormowania zawarte w Regulaminie nie można ustalić, jaki sport ma znaczenie dla Zduńskiej Woli. Zasadnie podnosi przy tym skarżący, że niewątpliwą intencją ustawodawcy (zob. art. 31 ust. 3 u.o.s.) było powiązanie wysokości przyznawanego świadczenia ze znaczeniem danego sportu dla konkretnej jednostki samorządu terytorialnego.
Sąd pragnie podkreślić, że jedynymi przewidzianymi przez ustawodawcę kryteriami, którymi organ powinien się kierować określając warunki przyznania stypendium, są – stosownie do art. 31 ust. 3 u.o.s., znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Obowiązkiem organu jest przede wszystkim określenie dyscyplin sportu, które mają znaczenie dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Takimi dyscyplinami mogą być na przykład dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej, czy ponadlokalnej, cieszące się popularnością wśród mieszkańców, co z oczywistych względów wpisywałoby się w realizację zadania własnego, polegającego na tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi sportu (zob. art. 27 ust. 1 u.o.s.). Zaskarżona uchwała nie zawiera regulacji, z których po pierwsze wynikałoby, jakie dyscypliny sportu uznano za mające znaczenie dla gminy, a po drugie, nie zawiera żadnego uzasadnienia dla tego wyboru. Lektura § 2 i § 4 zdaje się wskazywać, że premiuje ona dyscypliny, w których odbywa się współzawodnictwo, zgodnie z przepisami odpowiedniego związku sportowego, przewidując jednocześnie konieczność osiągania przez zawodnika wysokich wyników sportowych..
Tak ukonstytuowane warunki przyznania stypendium sportowego pozbawiają, w sposób nieuprawniony i sprzeczny z art. 31 ust. 1 u.o.s., możliwości otrzymania stypendium osoby, które uprawiają dyscypliny sportu, w których nie odbywają się imprezy z zakresu współzawodnictwa, zgodnie z przepisami odpowiedniego związku sportowego. Ponadto powyższe unormowania pozbawiają możliwości uzyskania świadczeń również osoby, które w danej rywalizacji nie osiągnęły "wysokich wyników sportowych" i co istotne w niniejszej sprawie nie precyzują w jakikolwiek sposób, co należy rozumieć przez owe "wysokie wyniki sportowe". Wbrew stanowisku organu nie spełnia tego kryterium odwołanie się w uchwale do rodzaju osiągnieć czy osiągniętych pozycji na zawodach międzynarodowych i ogólnokrajowych w sytuacji, gdy uchwałodawcza jednocześnie pomija milczeniem i sukcesy zawodników na arenie lokalnej i nie przewiduje ich uhonorowania
Ponadto w ocenie Sądu kryterium osiągniętego wyniku sportowego nie może oznaczać wyłącznie wysokiego miejsca w rywalizacji sportowej. Zawodnik, który osiągnął na przykład niższą lokatę w rywalizacji o charakterze ponadlokalnym, może bowiem okazać się najlepszym zawodnikiem w danej dyscyplinie sportu na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego.
Z powyższych uwag wynika, że również treść § 4 jest w znacznej części sprzeczna z prawem, gdyż przekracza upoważnienie ustawowe. Za takie uznać należy unormowanie zawarte w § 4 pkt 1, które uzależnia przyznanie stypendium od uprawiania dyscypliny sportu zaliczanej do programu igrzysk olimpijskich lub paraolimpijskich, także wchodzącej do ogólnopolskiego programu sportowego. Jak sąd wywiódł wcześniej, jest to ograniczenie pozaustawowe.
Ponadto wykracza poza upoważnienie ustawowe ograniczenie podmiotowe beneficjentów tego świadczenia do członków klubów sportowych (pkt 2 ) oraz wymóg nieukończenia 25 lat. Ten sam zarzut dotyczy analogicznych unormowań uchwały, dotyczących innych świadczeń - § 14 ust. 1 pkt 1 uchwały, który jako warunek uzyskania nagrody i wyróżnień uznaje członkostwo w klubie sportowym, którego siedzibą jest Miasto Zduńska Wola.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w myśl art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.o.s. stypendia sportowe, nagrody oraz wyróżnienia, o których mowa w tym przepisie, adresowane są do wszystkich osób fizycznych. Co nadto istotne, ustawodawca nie uzależnia dopuszczalności przyznania świadczeń od statusu związanego z wiekiem (dziecko, młodzież), czy statusu zawodnika (amator, profesjonalny zawodnik sportowy, zrzeszony w klubie bądź niezrzeszony). Należy zgodzić się ze skarżącym, że unormowanie, o jakim mowa w § 4 uchwały, dotyczące przynależności do klubu sportowego - jest wymogiem, którego ustawa nie przewiduje, a które bezpodstawnie zawęża krąg osób uprawnionych do uzyskania stypendium. Takie unormowanie jest ponadto sprzeczne z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 u.s.g. zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Członkami wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może ich bezpodstawnie różnicować z uwagi na kwestię przynależności do klubu. W związku z tym rada gminy nie może zawężać ustawowego katalogu podmiotów upoważnionych do otrzymania stypendiów sportowych wyłącznie do osób fizycznych (dzieci i młodzieży), które są członkami klubów sportowych.
Wbrew twierdzeniom organu nie czyni niezasadnym powyższego zarzutu treść § 5 ust.2 uchwały, który pozwala Prezydentowi Miasta na przyznanie stypendium z własnej inicjatywy. W opinii Rady Miasta Zduńska Wola prawo prezydenta do przyznania stypendium własnej inicjatywy daje szansę na uzyskanie tego świadczenia także innym osobom, niż wskazane w § 4 uchwały. Jednakże z unormowania tego nie wynika wcale, aby Prezydent Miasta, przyznając stypendium z własnej inicjatywy mógł się kierować innymi przesłankami niż te sprecyzowane w § 4 pkt 1, 2 i 3 uchwały. Podkreślenia przy tym wymaga, że ustawa o sporcie w art. 31 ust.2 uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do przyznawania stypendiów, naród i wyróżnień, a nie organy wykonawcze tych jednostek. W unormowaniu § 5 pkt 2 uchwały, uprawniającym Prezydenta Miasta prawo do przyznania stypendium z własnej inicjatywy zawarto zatem pozaustawowe uprawnienie dla organu wykonawczego gminy do samodzielnego przyznawania stypendium. Czym innym jest bowiem działanie Prezydenta miasta jako organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego i wykonywanie uchwały Rady Miasta , czym innym zaś samodzielne, autonomiczne działanie w zakresie, w którym uprawniona do działania jest Rada gminy czy miasta. Wobec tego i to unormowanie uznać należy za sprzeczne z prawem.
W sposób nieuzasadniony treścią delegacji ustawowej uchwała ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie stypendium, nadając prawo zgłaszania kandydatur zarządom klubów mających siedzibę i działających na terenie miasta, zawodnikom i zawodniczkom klubu sportowego. Takie określenie grona wnioskodawców wyklucza z jego grona np. sporowców indywidualnych, niezrzeszonych w żadnym klubie czy mieszkańców regionu, niezwiązanych bezpośrednio z daną gminą. To czyni zasadnym zarzut sprzeczności z delegacją ustawową § 5 pkt 1 uchwały. Analogiczny zarzut należy postawić unormowaniu § 14, § 15 i § 18 uchwały, które zawężają prawo zgłaszania kandydatów do nagród do macierzystych klubów sportowych oraz unormowaniu § 24 ust.1 uchwały. Ten ostatni przepis uchwały oprócz pozaustawowego ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do składania wniosków o przyznanie wyróżnienia i nagrody dla trenerów i innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej do zarządów klubów sportowych, mających siedzibę i działających na terenie miasta (§ 24 pkt 1 a ) przyznaje analogiczne uprawnienie Radzie Sportu (§ 24 ust.1 pkt b uchwały). Jednakże, jak wskazano we wcześniejsze części uzasadnienia, ustawa o sporcie nie przewiduje powołania takiej instytucji., z zaskarżonej uchwały również nie wynika, kto wchodziłby w jej skład.
Z tych samych przyczyn także zapisy § 6 pkt 1 10 i 2 uchwały, określające konieczne elementy wniosku o przyznanie stypendium, pozostają w istotnej sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jako niezbędne załączniki do wniosku o przyznanie stypendium wymieniono oświadczenie potwierdzające przynależność zawodnika do klubu sportowego. Tymczasem już wcześniej sąd wskazał na sprzeczne z prawem ograniczenie beneficjentów stypendiów do zawodników zrzeszonych w klubie sportowym.
Z kolei w § 8 pkt 1 uchwały przyjęto, ze wysokość stypendium nie może być nisza niż 100 zł, ani wyższa niż 1000 zł. W ocenie sądu takie określenie wysokości stypendium nie jest błędem, uchwała winna jednak wskazywać kryteria pozwalające na indywidualizowanie świadczenia. Tymczasem w § 8ust.1 brak takich kryteriów, zaś wskazanie w § 8 ust.3 uchwały, iż wysokość stypendium uzależniona jest od osiągnięć sportowych zawodnika jest określeniem zbyt szerokim, nie będącym jasną wskazówką dla organu ten przepis stosującego.
Wątpliwości sądu budzi też regulacja § 10 uchwały, który reguluje zasady pozbawiania prawa do stypendium przez Prezydenta Miasta. Zapis ten nie spełnia zasad dobrej legislacji i spójności z następujących przyczyn:
Nie wskazano w nim, że pozbawienie uprawnień do stypendium odbywa się w formie indywidualnej decyzji administracyjnej, od której stronie służy odwołanie. Tymczasem przyznanie stypendium stanowi decyzję administracyjną, co przyznaje również organ w odpowiedzi na skargę. Uchwała winna wskazywać, w jakiej formie dochodzi do pozbawienia stypendium a także wskazywać środki odwoławcze. Brak wskazania, że pozbawienie stypendium następuje w formie decyzji administracyjnej czyni te regulację nieprecyzyjną, tym bardziej, że uchwała przyznaje Prezydentowi Miasta do zawarcia umowy z zawodnikiem – stypendystą określającej tryb, sposób i termin płatności(§ 8 us.2 uchwały) oraz ze zgodnie z treścią § 10 ust.3 uchwały Prezydent Miasta ma obowiązek powiadomienia zawodnika, jego klubu i Rady sportu o pozbawieniu stypendium. Rację ma wobec tego skarżący, że unormowania Rady miasta co do form działania Prezydenta Miasta w tym zakresie nie są czytelne dla adresatów tego aktu prawnego.
Ponadto jako przesłanki pozbawienia stypendium wskazano m.in. wystąpienie z dotychczasowego klubu sportowego i nie wstąpienie do nowego klubu na terenie Miasta realizującego program szkolenia (§ 10 pkt 4) i niewłaściwą realizację bądź zaniedbania programu szkolenia. Sprzeczność tego unormowania z art. 31 ust.2 i 3 u.o.s. wynika z powiazania pobawienia prawa do stypendium z kryterium niezwiązanym z wynikami sportowymi, a jedynie z działalnością klubową i przynależnością organizacyjną zawodnika. Niezgodność z prawem pierwszej z tych przesłanek jest konsekwencją uznania za pozaustawowe ograniczenia kręgu stypendystów do osób będących członkami klubów sportowych. Druga z ww. przesłanek pozbawienia prawa do stypendium odwołuje się do kryterium, wymykającego się jakiejkolwiek weryfikacji.
Uchwała przyznając Prezydentowi Miasta prawo nadania tytułu Sportowca Roku i Trenera Roku nie wskazuje żadnych przesłanek, jakimi organ winien się kierować przyznając powyższe tytuły.
W ocenie Sądu trafny jest zatem generalny zarzut skargi, że tryb przyznawania oraz pozbawiania stypendium sportowego oraz przyznawania nagrody uregulowany został w przedmiotowej uchwale z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Biorąc od uwagę, że zarzuty okazały się trafne co do większości zaskarżonych przepisów zaskarżonej chwały sąd uznał za konieczne wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w całości. Stwierdzenie nieważności omówionych w uzasadnieniu unormowań uchwały powoduje, że niezakwestionowane unormowania tracą racje bytu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznał, że wskazane istotne naruszenia prawa uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały wraz z załącznikiem w całości, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g.
M.K
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło