II SA/Łd 691/12

WyrokWSA w Łodzi2012-10-05

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego przy granicy działki, zakończone pozwoleniem na budowę i zawiadomieniem o zakończeniu budowy, może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, nawet jeśli doszło do dodatkowego ocieplenia ściany budynku, które nie było uwzględnione w projekcie budowlanym?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku przy granicy działki, który został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i którego zakończenie budowy zostało skutecznie zgłoszone, jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Nawet jeśli inwestor dokonał dodatkowego ocieplenia budynku, które nie było uwzględnione w projekcie, nie stanowi to istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, które uzasadniałoby prowadzenie postępowania w trybie przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej. Przepisy te dotyczą sytuacji, w których samowola występuje, a legalnie wybudowany i użytkowany obiekt nie podlega tym regulacjom.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło usytuowania ściany z otworami okiennymi w budynku mieszkalnym w zbliżeniu do granicy działki skarżących. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, a zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu. W toku postępowania ustalono, że budynek został dodatkowo ocieplony, co mogło wpłynąć na odległość od granicy działki. Po analizie ekspertyz i pomiarów, organy uznały, że nawet z uwzględnieniem ocieplenia, odległość od granicy jest zgodna z przepisami, a ewentualne drobne rozbieżności wynikają z dopuszczalnych błędów pomiaru lub przepisów obowiązujących w dacie budowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, dowolną ocenę dowodów i niewyjaśnienie rozbieżności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 roku sprawy ze skargi S. M. i B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], znak: [...], umarzającą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zbliżenia do granicy działki przy ul. A ściany z otworami okiennymi w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. B. W toku postępowania ustalono, iż w dniu 19 stycznia 2009r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynął wniosek B. i S. M. o "sprawdzenie legalności usytuowania okien w ścianie budynku przy ul. B w zbliżeniu do granicy" z ich nieruchomością. W dniu 26 stycznia 2009r. organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego powiadomił strony o wszczęciu postępowania, a następnie w dniu 17 lutego 2009r. przeprowadził oględziny ustalając, iż budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę [...] w dniu [...], (znak: [...]). Ponadto organ podczas czynności kontrolnych ustalił, iż S. J. okazał zawiadomienie o zakończeniu budowy przyjęte przez Starostę [...] w dniu [...], pod nr [...]. Nadto ustalono, iż projekt budowlany przewidywał, że ściana południowa z oknem i drzwiami balkonowymi winna być oddalona od granicy działki na odległość 4,00m. Pomiary wykonane przyrządem pomiarowym firmy Bosch DLE 150 Laser wykazały przy ścianie zachodniej odległość od granicy 3,82m, a przy wschodniej 3,78m. Ponadto ustalono, iż projekt budowlany przewidywał ocieplenie ścian budynku styropianem o grubości 10cm. S. J. oświadczył, że w trakcie realizacji budynku pogrubiono warstwę ocieplenia do grubości 15cm. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji wydał decyzję nr [...], którą w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe. Z uzasadnienia decyzji wynikało, iż przesłanką uznania postępowania za bezprzedmiotowe było ustalenie, iż obiekt został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę a inwestor okazał zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego przyjęte przez Starostę [...] bez sprzeciwu i uwag w dniu [...]. W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji została ona uchylona w całości przez organ odwoławczy decyzją nr [...], z dnia [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji potwierdził we właściwym organie administracji architektoniczno – budowlanej, iż zgłoszenie zakończenia budowy obiektu stanowiącego przedmiot postępowania zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu. Następnie pismem z dnia 18 września 2009r. wezwał do osobistego stawiennictwa w organie W. J. – kierownika budowy. Pismem z dnia 19 października 2009r. kierownik budowy wyjaśnił, iż obiekt został zrealizowany zgodnie z projektem natomiast rozbieżności w usytuowaniu obiektu względem granicy nieruchomości wynikają z faktu, iż w latach kiedy budynek był budowany geodeci nie mieli tak precyzyjnych urządzeń pomiarowych jak obecnie, a dodatkowo z faktu, iż działka nr 264/2 na której stoi budynek, nie ma kątów, w związku z czym jego zdaniem mógł nastąpić mały błąd pomiaru. Dodatkowo kierownik budowy dołączył kopie instrukcji technicznej G-4 wydanej przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii z 1979r., wskazującej, iż określenie położenia szczegółów terenowych względem najbliższych elementów poziomej osnowy geodezyjnej, dla obiektów i urządzeń techniczno – gospodarczych, jak budowle i budynki, powinno być wykonane przy pomiarze bezpośrednim z dokładnością 0,1m. Kierownik budowy oświadczył dodatkowo, że użytkownik budynku po roku, gdy budynek był już odebrany, dokonał dodatkowego ocieplenia ściany od strony sąsiada mieszkającego przy ul. A styropianem o grubości 5cm. W dniu [...] organ I instancji postanowieniem nr [...] dopuścił dowód z ekspertyzy wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego na okoliczność zakresu robót, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego stanowiącego przedmiot postępowania do stanu zgodnego z przepisami, zobowiązując jednocześnie S. J. do jej przedłożenia w określonym terminie. Dalej organ wskazał, że z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy wynika, iż jest prawdopodobne, że w wyniku dodatkowo wykonanego ocieplenia budynku odległość lica jego ściany od granicy działek jest mniejsza niż 4,0m.. Autor ekspertyzy wskazał, iż przyjmując, że budynek został ocieplony warstwą styropianu o grubości 16cm, to uwzględniając regulację § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu z dnia 12 marca 2009r., a więc przewidującą możliwość przyjmowania odległości między budynkami i terenowymi urządzeniami budowlanymi bez uwzględnienia grubości tynków i okładzin zewnętrznych, w skrajnym przypadku odległość mogłaby wynosić 3,83m+0,16m=3,99m, a więc różnić się od odległości 4,00m o 1cm tj. o dopuszczalny błąd pomiaru. Konkludując ekspertyza stwierdziła, że należy uznać, iż odległość budynku od granicy działki jest zgodna z przepisami i wobec tego nie występuje potrzeba wykonania robót koniecznych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia 6 września 2010r., nr 218/10 ponownie umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a.. W następstwie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji organ odwoławczy, po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, iż przekazany materiał dowodowy jest niewystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. W przekazanych aktach sprawy brak było bowiem dokumentów pozwalających na zweryfikowanie prawdziwości założenia, iż ściana, której dotyczy postępowanie została ocieplona łącznie 16-centymetrową warstwą styropianu. Znajdująca się w przekazanych aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, uwidaczniająca okna znajdujące się w analizowanej ścianie nasuwała wątpliwości co do trafności tegoż założenia. Z uwagi na fakt, iż założenie to legło u podstaw zarówno sporządzonej ekspertyzy jak i wydanego przez organ stopnia podstawowego rozstrzygnięcia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...] zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowych oględzin na nieruchomości położonej w P. przy ul. B i dokonanie pomiaru grubości ściany stanowiącej przedmiot postępowania od lica wewnętrznego do lica zewnętrznego wraz ze zwymiarowaniem grubości ościeżnicy jak również grubości ściany od lica wewnętrznego do ościeżnicy oraz od lica zewnętrznego do ościeżnicy. W dniu 20 stycznia 2011r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania, ustalając, że grubość ościeżnicy okna wynosi 6cm, grubość ściany licząc od ościeżnicy do zewnętrznej krawędzi ściany wynosi 13cm natomiast odległość ościeżnicy od wewnętrznej krawędzi ściany wynosi 21,5cm. Całkowita grubość ściany południowej wynosi 40,5cm. W związku z powyższym ustaleniem organ odwoławczy decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że przyjęta jako kluczowy dowód w sprawie "Ekspertyza dotycząca zakresu robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami" budzi wątpliwości co do jej wiarygodności i trafności przyjętych założeń, co oznacza, iż brak było możliwości ustalenia czy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 K.p.a. W prowadzonym po raz kolejny postępowaniu, organ I instancji pismem z dnia 6 lipca 2011r., wezwał S. J. do złożenia uzupełnienia ekspertyzy, tak aby usunięte zostały braki wykazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia 24 maja 2011r., w terminie do 30 sierpnia 2011r.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie S. J. pismem z dnia 26 lipca 2011r. wyjaśnił sposób mocowania ościeżnicy w ścianie budynku mieszkalnego, odnosząc się jednocześnie do grubości ściany w budynku stanowiącym przedmiot postępowania wskazując, iż jest to ściana grubości 24cm z bloczków gazobetonowych, 16cm styropian wraz z klejem, siatką i tynkiem oraz 0,5cm tynk gipsowy wewnętrzny, co stanowi razem 40,5cm. Następnie w dniu 22 sierpnia 2011r. inwestor przedłożył uzupełniającą ekspertyzę, z której wynika że jej autor dokonał pomiaru odległości przedmiotowej ściany od granicy nieruchomości w dwóch miejscach i odległości te wynoszą 3,83m i 3,84m, z czego wynika, że odległość budynku od granicy działki jest zgodna z przepisami. Biegły odniósł się nadto do kwestii osadzenia ościeżnicy okna w ścianie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, stwierdzając, iż jest ono sztywne i odpowiednio wytrzymałe, a tym samym wykonane zgodne ze sztuką budowlaną. W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a. kolejny raz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymagane w rozporządzeniu wymiary należy rozumieć jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia elementów budynku, a w odniesieniu do szerokości drzwi – wymiary w świetle ościeżnicy, dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości, o których mowa w ust. 3, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, przy czym nie dotyczy to ściany budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki. Natomiast obowiązujący w dacie budowy przedmiotowego obiektu przepis § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. nie uwzględniał przy pomiarach odległości warstwy izolacji termicznej i wskazywał, że odległość tą mierzy się w miejscu najmniejszego oddalenia, przy czym dopuszczał przyjmowanie wymiarów bez uwzględnienia grubości tynków i okładzin zewnętrznych. Następnie organ I instancji wskazał, że prowadząc postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zmierzające do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do analizy warunków technicznych obowiązujących zarówno w dacie budowy obiektu, jak i w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Dalej organ stopnia powiatowego wywiódł, iż przy przyjęciu treści § 9 ust. 4 warunków technicznych z 2002r. i uwzględnieniu warstwy izolacji termicznej obiekt spełnia wymogi określone w § 12 ust. 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia, a tym samym brak jest podstaw do nakazania wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, celem doprowadzenia obiektu stanowiącego przedmiot postępowania do stanu zgodnego z przepisami, w związku z czym prowadzenie postępowania w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Od decyzji organu I instancji z dnia [...], odwołanie złożyli B. i S. małżonkowie M. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji wystąpił do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej o weryfikację zgodności decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji z przepisami prawa. Wojewoda [...] po weryfikacji wskazanego powyżej rozstrzygnięcia, pismem z dnia 19 marca 2012r., poinformował o braku podstaw do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym, określonym w przepisie art. 156 K.p.a. Mając powyższe na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, na czym polega bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., a następnie stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zapisy ekspertyzy uzupełniającej opracowanie nr 20/CUT/10, dotyczące budynku mieszkalnego w P. przy ul. B, sporządzonej przez osobę dysponującą stosownymi uprawnieniami, pozwolił na bezsporne ustalenie, że rozbieżności projektowanej i stwierdzonej przez organ I instancji w toku postępowania, odległości budynku stanowiącego przedmiot postępowania od granicy z nieruchomością położoną w P. przy ul. A, są wynikiem docieplenia budynku mieszkalnego warstwą izolacji termicznej o grubości 16cm. Ustalono tym samym, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a zatem organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do kwestionowania prawnej skuteczności i mocy wiążącej, przyjętego bez sprzeciwu i uwag, przez właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej, zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Wyklucza to tym samym możliwość prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 50 - 51 ustawy – Prawo budowlane, gdyż nie zachodzi żadna z przesłanek określonych przepisami art. 50 ust. 1 tejże ustawy, warunkujących dopuszczalność prowadzenia postępowania w omawianym trybie. Na ostateczną decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wnieśli B. i S. małżonkowie M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 K.p.a. poprzez nie wskazanie w podstawie prawnej decyzji, jakie to dokładnie przepisy prawa zostały spełnione, które umożliwiły umorzenie postępowania i jednocześnie stwierdzenie przez organy obu instancji, iż inwestycja przy ulicy B została zrealizowana zgodnie z przepisami prawa – brak subsumcji prawnej, która pozwalałaby odnieść się do prawidłowości interpretacji organu II instancji Skarżący zarzucili także dokonanie przez organ II instancji dowolnej oceny dowodów poprzez nierozważenie rozbieżności pomiędzy ustaleniami w zakresie odległości pomiędzy nieruchomością położoną przy ulicy A, o otworami okiennymi nieruchomości sąsiedniej, dokonanymi pomiędzy Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego, a rzeczoznawcą budowlanym, w sytuacji gdy obecnie istnieje możliwość dokładnych pomiarów, a także przyjęcie, iż grubość styropianu wynosi 16 cm, gdy taki wniosek nie wynika, z materiału dowodowego, a rzeczoznawca nie dokonywał odkrywki docieplenia, a przyjął dane, które są niezgodne z twierdzeniami zainteresowanego. Organom nadzoru budowlanego zarzucono nie wyjaśnienie skąd wzięła się rozbieżność pomiędzy zeznaniami S. J., który twierdził, że dokonał ocieplenia o 15 cm, zaś później rzeczoznawca przyjął, iż docieplenie wyniosło 16cm, skoro sam zainteresowany od początku twierdził, że docieplił budynek o 15cm. Nadto postawiono zarzut niezawiadomienia w sposób prawidłowy stron postępowania w czynnościach oględzin, jak również niewyjaśnienia, czy biegły pisząc w opinii uzupełniającej o liczeniu odległości od omawianej ściany od granicy, miał na myśli lico ściany bez styropianu czy ze styropianem, gdyż to nie wynika z treści opinii, a skoro tak to ustalenia organu II instancji są niepełne w tym zakresie. Wreszcie skarżący zarzucili niewyjaśnienie przez organ II instancji rozbieżności pomiędzy przyjęciem w opinii uzupełniającej, iż grubość bloczków z tynkiem wyniosła 24,5cm, zaś w decyzji organ przyjął, iż było to 24cm, a w konsekwencji niewyjaśnienie, które dowody są wiarygodne i skąd biorą się te rozbieżności. Nadto skarżący zarzucili organom nadzoru budowlanego naruszenie art. 81, art. 84 ust. 1. pkt 1, w zw. z 84a ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, gdyż w ocenie skarżących to organ nadzoru powinien przeprowadzić całe postępowanie rozpoznawcze i dokonać ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a nie rzeczoznawca powołany przez zainteresowaną stronę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). W niniejszym postępowaniu badaniu z punktu widzenia kryterium legalności podlega decyzja umarzająca postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stan sprawy, o którym mowa w art. 105 § 1 K.p.a., to w istocie brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, na drodze merytorycznej decyzji administracyjnej, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia określonego stosunku prawnego uregulowanego normami prawa administracyjnego, a więc takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy więc do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z sytuacją taką mamy do czynienia także wówczas gdy wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez stronę, jak i z urzędu. Chodzi tu zatem o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz być jedynie formalnym jego zakończeniem. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na gruncie niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii legalności budowy zrealizowanej na działce inwestora. Otóż z niekwestionowanych ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż budynek mieszkalny usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. B. został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę [...] w dniu [...], (znak: [...]). Roboty budowlane przy jego realizacji zostały zakończone, a inwestor w dniu [...], zawiadomił właściwy organ o zakończeniu budowy. Powyższe zawiadomienie zostało przyjęte i nie spotkało się ze sprzeciwem, o którym mówi przepis art. 54 ustawy – Prawo budowlane. Powyższe ustalenie pozwala jednoznacznie wskazać, iż mamy w niniejszej sprawie do czynienia ze skutecznym zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Natomiast fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym mamy do czynienia z legalnie wzniesionym obiektem budowlanym. Z powyższego wypływają doniosłe konsekwencje, w szczególności nabycie przez inwestora uprawnień związanych z zakończeniem procesu budowlanego i możliwością rozpoczęcia legalnego użytkowania wybudowanego obiektu. Skuteczne zgłoszenie zakończenia budowy i tym samym oddania budynku do użytkowania powoduje, że niemożliwe jest prowadzenie wobec takiego obiektu postępowań w trybie przepisów rozdziału 5 ustawy – Prawo budowlane zatytułowanego: "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Przepisy zawarte w tym rozdziale ustawy mogą być stosowane jedynie na etapie budowy, a więc od momentu rozpoczęcia inwestycji do momentu jej zakończenia (vide chociażby: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1390/06, LEX 302449; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2011r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk194/11, LEX nr 992859). Równoważna z powyższą jest sytuacja, w której pomimo legalnego zakończenia procesu budowlanego dochodzi do następczego wzruszenia decyzji pozwalającej na użytkowanie, bądź pozwalającej na budowę. W realiach niniejszej sprawy żadna z powyższych sytuacji jednak nie zachodzi bowiem proces budowlany został już zakończony, a decyzja Starosty [...] z dnia [...], o pozwoleniu na budowę funkcjonuje w obrocie prawnym. Z powyższym zapatrywaniem koresponduje treść przepisów art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane, które podobnie jak art. 48 i art. 49b tejże ustawy dotyczą wyłącznie sytuacji stanowiących samowole budowlaną. Aczkolwiek w przepisach tych określone są skutki owe samowoli o bardzo zróżnicowanym charakterze, to nie ulega wątpliwości, iż możliwość zastosowania powyższych regulacji dotyczy wyłącznie tych stanów faktycznych, w których owa samowola występuje. Przy czym samowola ta rozciągać się będzie od całkowitego zignorowania władczych uprawnień organów budowlanych do oceny zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego, po samowolne odstępstwo od warunków legalnie realizowanej inwestycji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na to, że skoro budynek mieszkalny usytuowanym na nieruchomości położonej w P. przy ul. B został zrealizowany w sposób odpowiadający prawu, to nie ma możliwości skutecznego formułowania zarzutu o realizacji tej inwestycji w warunkach samowoli budowlanej. Dokonując podsumowania tego co zostało powyżej powiedziane należy wskazać, iż bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. jest prowadzenie postępowania administracyjnego w celu ewentualnego nałożenia na inwestora jednego z obowiązków, o których mowa w art. 48, art. 50, bądź art. 51 ustawy – Prawo budowlane, w sytuacji gdy obiekt ten został już wybudowany i jest legalnie użytkowany, a rozstrzygnięcia organów administracji pozwalające na jego legalną realizację i użytkowanie pozostają w obrocie prawnym (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1390/06, LEX 302449). Z powyższego punktu widzenia zupełnie niecelowe było prowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania w tak rozbudowanym zakresie. Dla możliwości legalnego zakończenia toczonego postępowania wystarczające było ustalenie okoliczności związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę oraz z użytkowaniem obiektu, w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia, o którym mówi przepis art. 54 ustawy – Prawo budowlane. Dodatkowo należy wskazać, iż zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych wywiera skutek prawny w stosunku do tych robót, na które wydane zostało pozwolenie na budowę. Jeżeli zatem wykonano roboty budowlane wykraczające poza zakres pozwolenia na budowę, to samo dokonanie zgłoszenia i nie wniesienie sprzeciwu przez organ robót takich nie legalizuje (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010r., w sprawie sygn. akt II OSK 570/09, LEX nr 597698). Z powyższego punktu widzenia jedynym elementem, który mógłby uzasadniać działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie jest wykonanie przez inwestora dodatkowego ocieplenia ściany budynku styropianem o grubości 5cm. Skoro owe roboty budowlane nie zostały uwzględnione w zatwierdzonym projekcie budowlanym, to tym samym nie mogły być "legalizowane" wskutek nie wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia o zakończeniu budowy. Kwestia ta jednak nie mogła uzasadniać merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 50 ust. 1, w związku z ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, gdyż dokonanie dodatkowego ocieplenia budynku nie jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 51ust. 1 pkt 3, w związku z art. 36a omawianej ustawy. Stanowisko to wzmacnia treść przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszczająca przyjmowanie odległości bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych. Z powyższego punktu widzenia jako nieadekwatne należy ocenić te wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do sposobu gromadzenia materiału dowodowego, a w szczególności oceny przeprowadzania pomiarów odległości budynku od granicy z działką sąsiednią. Kwestie te nie mają znaczenia w niniejszej sprawie wobec legalnego zrealizowania przedmiotowego budynku, w tym także legalnego jego usytuowania. Ponadto przepis art. 81c omawianej ustawy jednoznacznie przyznaje organom nadzoru budowlanego uprawnienie do żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów, a także – w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego – do żądania dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Rolą organów nadzoru budowlanego jest natomiast krytyczna analiza przedłożonych opracowań z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze, wobec nieuwzględnienia, skargę należało oddalić (art. 151 P.p.s.a.). j.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło