II SA/Łd 692/12

Dnia 9 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu wniosku M. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy - utrzymało w mocy własną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że na mocy decyzji z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu wniosku M. Z. z dnia 20 sierpnia 2007 r., odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji SKO w P. Kolegium z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania M. Z. prawa jazdy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że M. Z. w podaniu o wznowienie postępowania z dnia 20 sierpnia 2007 r., uzupełnionym pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r. powołał się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. Kolegium, po wznowieniu postępowania, odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] decyzją z dnia [...], którą utrzymało w mocy decyzją z dnia [...]. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie te decyzje oraz postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium decyzją z dnia [...] odmówiło wznowienia postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. Z. podniósł, że nową okolicznością w sprawie, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., która dałaby podstawę do prawidłowego jej zakończenia, jest dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, tj. żołnierzy, którzy razem z nim przebywali na kursie szoferskim i przedstawienie przez nich książeczek wojskowych oraz praw jazdy. Okazanie przez nich praw jazdy pozwoliłoby ustalić, gdzie się znajduje prawo jazdy skarżącego. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2007 r. wskazał, że Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu do okoliczności, które poszerzyłyby zakres wymienionych dokumentów świadczących o posiadaniu przez niego prawa jazdy. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że w sprawie odmowy wydania prawa jazdy było już wznowione postępowanie na wniosek skarżącego (pochodzący z dnia 3 kwietnia 2006 r.), z powołaniem się na nowe fakty i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) i rozstrzygnięte decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Rozstrzygnięcie organu poddane zostało kontroli Sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. oddalił skargę M. Z.. Wyrok oddalający skargę oznacza, że kontrolowany akt administracyjny nie był prawnie wadliwy i zdaniem Kolegium, sprawa korzysta z powagi rzeczy osądzonej. W wyroku tym Sąd uznał, że zeznania świadków, których przesłuchania żądał M. Z., nawet jeśli potwierdzają fakt posiadania przez niego prawa jazdy w 1946 r., nie spełniałyby przesłanek uprawniających organ do wydania wtórnika prawa jazdy. Zgodnie z treścią art. 98 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, wydanie wtórnika prawa jazdy uzależnione jest mianowicie od istnienia dokumentów potwierdzających fakt wydania utraconego prawa jazdy, których to dokumentów brakuje w przedmiotowej sprawie. Brakujących dowodów nie mogą zastąpić zeznania świadków. Wobec treści wyroku Sądu oraz braku nowych istotnych dowodów tj. brakujących dokumentów, Kolegium uznało, że brak jest też podstaw do wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. Z. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że dokumenty zgromadzone w sprawie świadczą o tym, że posiadał prawo jazdy i stanowią one istotne okoliczności w sprawie. Zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. błędną ocenę istotnych okoliczności i nieobiektywizm w spawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy wydania M. Z. prawa jazdy. Zaskarżona decyzja zapadła po wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 9/08, który uchylił wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. decyzje odmawiające uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] oraz postanowienie o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, iż niedopuszczalne było wznowienie postępowania administracyjnego przez Kolegium (postanowieniem z dnia [...]) po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (6 września 2007 r. – data wpływu do organu), bowiem doprowadziło to do dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, w stosunku do ostatecznej decyzji z dnia [...] Sąd podkreślił, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie podlegają również kwestie dotyczące istnienia przesłanek do wznowienia postępowania, a w razie ich stwierdzenia Sąd uchyla decyzję. Takie same uprawnienia posiada, na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., organ administracji. Za niedozwolone więc Sąd uznał wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę naruszenia prawa z art. 145 § 1 k.p.a., bowiem kwestia legalności zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu przesłanki wznowieniowej, jest oceniana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. A zapadłe w sprawie orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Sformułowany w art. 170 p.p.s.a. pozytywny skutek prawomocności orzeczeń sądowych, statuujący ich moc erga omnes, wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej także z urzędu. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja, niż orzeczenie sądu administracyjnego rozstrzygające skargę na ostateczną decyzję. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystąpienia wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź niezgodności z prawem. Taki wyrok zamyka organom administracji możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznania skargi. Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, było przedmiotem zaskarżenia. Bowiem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne oraz przyszłe postępowania sądowoadministracyjne oraz administracyjne. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd, nie mogą formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., z dnia [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania M. Z. prawa jazdy, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 686/07, oddalił ją. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Sąd odniósł się do zasadności powoływanej przez stronę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podzielając ocenę organu, iż nowe dowody, na które powołuje się skarżący - zeznania świadków, których nazwiska przypomniał sobie po wydaniu decyzji o odmowie wydania prawa jazdy - nie są istotnymi nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, nie znanymi organowi, który wydał decyzję. Sąd podkreślił, że okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne, to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Sąd wyjaśnił, że zeznania świadków, których przesłuchania żądał M. Z., nawet potwierdzające fakt posiadania przez niego prawa jazdy w 1946 r. nie spełniałyby przesłanek uprawniających organ do wydania wtórnika prawa jazdy, a to z uwagi na treść art. 98 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Wydanie wtórnika prawa jazdy uzależnione jest mianowicie od istnienia dokumentów potwierdzających fakt wydania utraconego prawa jazdy, których to dokumentów brakuje w przedmiotowej sprawie. Zeznania świadków nie mogą zastąpić brakujących dokumentów. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że złożone przez niego przy piśmie z dnia 2 lipca 2007 r. dokumenty wraz z zapisem w książeczce wojskowej i pismem z Centralnego Archiwum Wojskowego tworzą logiczną całość i prowadzą do wniosku, że posiadał on prawo jazdy. Zeznania świadków, pisma organów, zapisy w książeczce wojskowej jedynie uprawdopodobniają ten fakt. Sąd podkreślił, że brak dowodów potwierdzających fakt wydania skarżącemu prawa jazdy powoduje, że nie można wydać skarżącemu prawa jazdy, ani wtórnika tego dokumentu. Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji wykazały brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Wyrok te jest prawomocny i wywołuje skutki przewidziane przepisem art. 170 p.p.s.a. w stosunku do podmiotów w nim wymienionych , które związane są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie tego w wydanych przez nie rozstrzygnięciach. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu oznacza, że podmioty te muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia oraz przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak zostało w nim stwierdzone. Związanie orzeczeniem na mocy art. 170 p.p.s.a. oznacza, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, który skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że, jeśli we wniosku jako przesłankę wznowienia strona powołuje okoliczność, która Sądowi była znana i co do której wypowiedział się on w prawomocnym wyroku, to nie może ona stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 1988 r. sygn. akt I SA 891/1987 nr LEX 9992). Żądanie strony uchylenia decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Istniejący wyrok sądu, już we wstępnym etapie badania zawartości żądania, stanowi wówczas przeszkodę przedmiotową czyniącą jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Wyrok sądu oddalający skargę jest bowiem rezultatem stwierdzenia niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej (podobnie: NSA w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 nr LEX 530338). Organ administracji publicznej orzekający w tej sprawie jest związany oceną prawną sądu administracyjnego, a merytoryczne rozpatrzenie żądania uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o tę samą przesłankę jest wówczas niedopuszczalne. W takim zakresie, w jakim przesłanki uchylenia w trybie nadzwyczajnym decyzji odmawiającej wydania M. Z. wtórnika prawa jazdy, objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego, zamknięta pozostaje droga dla organów administracji do pozbawienia jej mocy wiążącej w oparciu o przyczyny wadliwości, które mogły być wówczas zbadane przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 nr LEX 530338; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1877/07 nr LEX 491999). Wniesione żądanie wkraczałoby wówczas w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej – materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji. Wyrok sądu ma bowiem powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a prawomocność nadana decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę nie sięga dalej niż wynika to z granic rozpoznania tej skargi. Tak, więc, jeśli w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, uprawniony jest odmówić wznowienia postępowania w sprawie. Tak też było w sprawie niniejszej, gdyż skarżący oparł swoje żądanie wznowienia postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co do zasadności której odniósł się Sąd w prawomocnym orzeczeniu z dnia 12 grudnia 2007 r., w sprawie sygn. akt III SA/Łd 686/07, podzielając ocenę organu, iż nowe dowody, na które powołuje się skarżący – zeznania świadków tj. żołnierzy, z którymi skarżący przebywał na kursie szoferskim w Łodzi w 1946 r., a których nazwiska przypomniał sobie po wydaniu decyzji o odmowie wydania prawa jazdy – nie są istotnymi nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, nie znanymi organowi, który ją wydał. Aktywny udział strony w postępowaniu, zakończonym wspomnianym wyrokiem, czynił bezzasadną przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, pod adresem wyroku z dnia 12 grudnia 2007 r., w sprawie III SA/Łd 686/07, dotyczących braku ustosunkowania się do okoliczności, które poszerzyłyby zakres wymienionych dokumentów świadczących o posiadaniu przez stronę prawa jazdy, nie mogą odnieść skutku przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Skarżący nie kwestionował zapadłego rozstrzygnięcia, a Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny dokonać oceny tego wyroku, bo jest związany jego treścią na mocy art. 170 p.p.s.a.. Norma zawarta w art. 170 p.p.s.a. dotyczy związania nie oceną prawną, lecz faktem istnienia orzeczenia, jego prawomocności materialnej. Zakres prawomocnego orzeczenia wpływa również na związanie organów i sądu w przypadku ponownego wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 106/07, nr LEX 427631). Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, iż organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. do wznowienia postępowania w sprawie i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.bł.