II SA/Łd 693/10

Dnia 15 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2010 roku sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. K. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie całkowitego umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, decyzja Prezydenta Miasta Z. została doręczona J. K. w dniu 1 marca 2010 roku. Pismem z dnia 15 marca 2010 roku J. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołujący się podniósł zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kwestionowanemu rozstrzygnięciu. W piśmie z dnia 19 marca 2010 roku organ I instancji napisał, że odwołanie zostało złożone z terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż zgodnie z treścią art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie może być złożone w siedzibie organu bądź w placówce operatora publicznego. W tym przypadku termin uważa się za zachowany, jeżeli odwołanie zostało nadane przed upływem terminu. Z akt wynika, że decyzja została odebrana przez stronę w dniu 1 marca 2010 roku. Odwołanie zostało złożone w dniu 16 marca 2010 roku, co potwierdza pieczęć organu I instancji z datą wpływu odwołania. Tymczasem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 15 marca 2010 roku. Jednocześnie odwołujący się nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie J. K. wskazał, że organ I instancji przesyłając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego napisał w piśmie z dnia 19 marca 2010 roku, że odwołanie zostało złożone w terminie. W dalszej części skargi J. K. podniósł zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kwestionowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W tej sytuacji podkreślić należy, że Sąd nie ma uprawnień do badania legalności decyzji organu I instancji. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W stanie faktycznym sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż uznało, że zostało ono złożone osobiście w organie I instancji w dniu 16 marca 2010 roku. Tymczasem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 15 marca 2010 roku. Zdaniem składu orzekającego, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w dokumentach załączonych do akt administracyjnych. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności zbadanie czy odwołanie to spełnia warunki formalne do jego merytorycznego rozpoznania tj. czy zostało wniesione przez podmiot posiadający przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy został zachowany ustawowy termin do jego wniesienia. Brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek skutkuje wydaniem stosownego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym (umorzenia postępowania odwoławczego lub stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu). Stosownie do treści art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym, zgodnie z regulacją art. 57 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Cytowany przepis określa warunki zachowania terminu stanowiąc, że we wszystkich wymienionych w punktach 1 – 6 przypadkach, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane lub złożone w określonych w tym przepisie placówkach, urzędach i jednostkach lub złożone wymienionym tam osobom. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007 roku (sygn. akt: I OSK 1872/06, Lex Nr 434007), dla zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania przed upływem ustawowego terminu do jego wniesienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje data stempla pocztowego. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że wśród dokumentów załączonych do akt administracyjnych znajduje się odwołanie skarżącego sporządzone w dniu 15 marca 2010 roku z prezentatą organu I instancji. Na prezentacie tej uwidoczniona jest data wpływu odwołania do organu I instancji – 16 marca 2010 roku. Jednocześnie nie ma na dokumencie odwołania żadnej adnotacji, która wskazywałaby w jaki sposób wniesiono odwołanie – czy zostało ono złożone osobiście przez skarżącego w organie czy zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W piśmie z dnia 19 marca 2010 roku przesyłającym odwołanie wraz z aktami do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji wskazał, że odwołanie zostało złożone w terminie. W tak ustalonym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji w dniu 16 marca 2010 roku, zatem po upływie terminu. Zdaniem Sądu, twierdzenie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie znajduje uzasadnienia w dokumentach załączonych do akt. Odwołanie jest opatrzone datą wpływu do organu, ale nie podaje sposobu wniesienia odwołania. Bez ustalenia tej okoliczności uznanie, że odwołanie złożono bezpośrednio w organie było przynajmniej przedwczesne. Do akt sądowych, w toku ustaleń poczynionych przez Sąd, wpłynęło pismo organu I instancji z dnia 8 września 2010 roku w którym wskazano, iż w chwili obecnej nie da się ustalić, czy odwołanie skarżącego zostało złożone osobiście w organie, czy za pośrednictwem poczty, ponieważ nie zachowała się koperta, a w książce korespondencyjnej nie odnotowuje się formy wpływu korespondencji. W tej sytuacji, skład orzekający chciałby podkreślić, że niedopuszczalne jest interpretowanie niedających się ustalić ponad wszelką wątpliwość okoliczności na niekorzyść strony (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 28 września 2009 roku, IV SA/Wa 1370/07, Lex Nr 420211 i z dnia 24 listopada 2006 roku, III SA/Wa 2338/06, Lex Nr 302411 i inne). Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2006 roku (sygn. akt: I OSK 362/06, Lex Nr 291437), w sytuacji, gdy organ nie jest w stanie przedstawić przekonujących dowodów (np. koperty, pisma z prezentatą wpływu) pozwalających na ustalenie bez cienia wątpliwości konkretnej daty złożenia pisma procesowego przez obywatela, niedopuszczalne jest wywodzenie niekorzystnych dla skarżącego skutków prawnych, w postaci np. ustalenia, iż odwołanie zostało złożone po terminie. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zacytowany pogląd. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania odnoszących się do treści stanowiska organu I instancji wyrażonego w treści decyzji, należy wskazać, że zagadnienia te wykraczają poza ramy niniejszego postępowania sądowego. Konkludując Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. k.o.