II SA/Łd 696/24

Dnia 15 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 lipca 2024 roku nr KO.441.134.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. Z.H., działając przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 lipca 2024 r., nr KO.441.134.2024, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 25 września 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do wskazania jej numeru PESEL. Z zawartego w ww. wezwaniu pouczenia wynikało, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. Stosowne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 3 października 2024 r. W ustawowym terminie skarżący numer PESEL skarżącej nie został wskazany. Pismem z 11 października 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca jest w podeszłym wieku i nie posiada telefonu. Jedyny kontakt z nią był możliwy wyłącznie poprzez osobistą wizytę pełnomocnika w jej miejscu zamieszkania. Co najmniej 4 krotnie była podejmowana próba skontaktowania się z osobą i dopiero dziś udało się zastać skarżącą w jej mieszkaniu i w ten sposób ustalić jej numer PESEL. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej załączył pismo ze wskazanym numerem PESEL skarżącej. Postanowieniem z 24 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącej przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Postanowieniem z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt I OZ 769/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej skargę, będącej osobą fizyczną. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 (orzeczenie dostępne w CBOSA), podkreślono, że: "Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że na wezwanie przewodniczącego strona uzupełnia braki formalne pisma, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane elementy, a także uzupełnienie jego braków niewątpliwie należy zaliczyć do czynności strony. Przyjęty w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podział czynności z uwagi na kryterium podmiotowe (czynności sądu, strony i innych uczestników postępowania), wyklucza podejmowanie czynności nienależących do danego podmiotu, co jest związane z określoną w ustawie pozycją każdego z tych podmiotów. W związku z tym nie można oczekiwać, że sąd będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne.". Ponadto NSA stwierdził, że: "Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś, co do zasady, do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących.". Zdaniem NSA: "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. (...) Koncepcja o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi).". W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że pełnomocnik skarżącej został zobowiązany do usunięcia braków formalnych skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania z ww. obowiązków w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, pełnomocnik skarżącej wskazał jej numer PESEL z uchybieniem terminu, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Skoro bowiem wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 3 października 2024 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wykonania nałożonych obowiązków był 10 października 2024 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącej wskazał wymagany numer PESEL skarżącej dopiero 11 października 2024 r. Natomiast zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z tych powodów sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w postanowieniu.