II SA/Łd 700/09
WyrokWSA w Łodzi2009-12-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, na której posadowiony jest budynek?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego nie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, ponieważ nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między tymi sprawami. Znajomość właściciela budynku, ujawnionego w księdze wieczystej, jest wystarczająca do prowadzenia postępowania administracyjnego, a organy nadzoru budowlanego nie mają obowiązku oczekiwać na wyniki długotrwałych postępowań sądowych dotyczących prawa własności.Stan faktyczny
G. D. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczącego wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, na której budynek się znajduje. Organ I instancji odmówił zawieszenia, uznając, że sprawa o zasiedzenie nie stanowi zagadnienia wstępnego. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że postępowanie o zasiedzenie nadal się toczy i jego wynik ma istotne znaczenie dla sprawy administracyjnej. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi G. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. LS
W dniu 4 marca 2009r. G. D. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem złożyła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wniosek o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w W., wszczętej na wniosek właściciela nieruchomości M. K. do czasu zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia tejże nieruchomości toczącej się przed Sądem Okręgowym w Ł. o sygn. akt [...].
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 98 § 1 K.p.a. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił zawieszenia postępowania w w/w sprawie.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. K., zatem w sprawie nie zachodzą przesłanki, o jakich mowa w art. 98 K.p.a. Sprawa natomiast o zasiedzenie działki nr [...] w W. tocząca się przed Sądem Okręgowym w Ł. nie stanowi zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła G. D. domagając się jego uchylenia i zawieszenia postępowania w sprawie, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu strona wywodziła, że rozstrzygnięcie sprawy o zasiedzenie działki będącej przedmiotem postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż okoliczność kto jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Budynek nie stanowi bowiem odrębnego od gruntu przedmiotu własności w związku z czym o jego stanie prawnym przesądza stan prawny dotyczący działki nr [...]. Postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny ze skutkiem wstecznym (w przypadku sprawy [...] może to nastąpić ze skutkiem od dnia 27 kwietnia 1944r.). W przypadku niezawieszenia postępowania, prawdopodobne jest, że ewentualna decyzja o opróżnieniu budynku zostanie skierowana do osoby, której nie przysługiwało prawo własności, a tym samym uprawnienia w niniejszym postępowaniu. W takim przypadku decyzja jako nieskierowana do właściciela budynku, czy też jego zarządcy będzie nieważna (na mocy art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.).
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdzając, iż tocząca się przed Sądem Okręgowym sprawa o stwierdzenie zasiedzenia nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wywodził, że z akt sprawy wynika bezsprzecznie kto jest właścicielem budynku, którego dotyczy postępowanie. Wskazał przy tym na wpis w dziale II księgi wieczystej nieruchomości według, którego osobą tą jest M. K. Następnie organ II instancji stwierdził, iż skoro znany jest właściciel obiektu to brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na niewystępowanie w sprawie zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia [...], w sprawie [...] Sąd Rejonowy w Ł. oddalił wniosek G. D. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej w miejscowości W. o nr ewid. [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. G. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ II instancji pominął okoliczność, iż przed Sądem Okręgowym w Ł. na skutek jej apelacji w dalszym ciągu toczy się postępowanie w sprawie o zasiedzenie, zaś Sąd II instancji dopuścił w toku postępowania dowody z zeznań uczestników postępowania oraz opinii biegłego geodety, który sporządził już mapę do celów prawnych spornej nieruchomości, co pozwala przyjąć, iż Sąd zamierza zmienić postanowienie Sądu I instancji i stwierdzić zasiedzenie zgodne z wnioskiem. W dalszej części uzasadnienia strona podniosła w zasadzie argumentację zbieżną z podniesioną w zażaleniu, wskazując na możliwość wydania decyzji, która nie będzie skierowana do osoby właściciela bądź zarządcy nieruchomości. .
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia 22 września 2009r. skarżąca ponownie powołała się na okoliczność toczącego się przed Sądem Okręgowym postępowania o zasiedzenie spornej nieruchomości, a także wyrok NSA z dnia 9 lipca 2009r., w sprawie II OSK 1246/08 wydany w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2008r., VII SA/Wa 2130/07 (załączony do akt sprawy k. 40).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Zasadniczą kwestią, która wymaga rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, czy toczące się przed Sądem Okręgowym w Ł. postępowania o zasiedzenie spornej nieruchomości w sprawie o sygn. akt [...], stanowi zagadnienie wstępne dla rozpoznania sprawy dotyczącej wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w W., wszczętej na wniosek właściciela nieruchomości M. K.
Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że postępowanie podlega z urzędu zawieszeniu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia.
Wypada w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1998 roku w sprawie I SA 1874 / 97 ( LEX Nr 45706 ) w którego tezie czytamy:
"Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym" .
W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo wskazały na brak istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między złożonym przez stronę wnioskiem o wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego, a wniesieniem przez skarżącą do sądu powszechnego w trybie nieprocesowym sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, na której posadowiony jest ten budynek.
Z akt sprawy wynika bezsprzecznie kto jest właścicielem budynku, którego dotyczy postępowanie, wpis w dziale II księgi wieczystej nieruchomości wskazuje, iż osobą tą jest M. K. Skoro natomiast znany jest właściciel obiektu (nieruchomości) to brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na niewystępowanie w sprawie zagadnienia wstępnego. Okoliczności podnoszone przez skarżącą (prowadzone postępowania sądowe zmierzające do ustalenia innego właściciela) mogłyby doprowadzić, do całkowitego zablokowania postępowania prowadzonego na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1994r. Ewentualna decyzja o wyłączeniu z użytkowania obiektu budowlanego związana jest w istocie ze stanem budynku w niniejszej sprawie i wymaga szybkich i zdecydowanych działań ze strony organów nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie mogą i nie mają takiego obowiązku aby oczekiwać na wynik spraw sądowych dotyczących prawa własności, które niekiedy mogą toczyć się przez wiele lat. Właściciel nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest podmiotem właściwym do skierowania do niego decyzji o wyłączeniu obiektu budowlanego z użytkowania. Przepisy Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane z 1994r. zatytułowanego Utrzymanie obiektów budowlanych przewidują przecież możliwość wydania decyzji wstrzymującej użytkowanie obiektu również w stosunku do jego zarządcy ( art. 61 ). Przyjmując natomiast argumentację skarżącej można by skutecznie wyłączyć działanie przepisów o utrzymaniu obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym.
W ocenie Sądu organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisu art. 97 § 1 k.p.a. pkt. 4 K.p.a. uwzględniając jego systemową wykładnię i zasady jakie wynikają z procedury administracyjnej.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie. Wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2. p.p.s.a.), ani też kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło