II SA/Łd 708/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 708/06 Uzasadnienie Decyzją Nr [...] z dnia [...], Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r, póz. 2016 ze zm.) zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na postawieniu nośnika reklamowego jednostronnego, podświetlanego na podstawie z elementu prefabrykowanego, nietrwale związanego z gruntem na terenie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 120, objętych zgłoszeniem "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z dnia 30.marca 2006r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.stycznia 1999r, w sprawie o sygn.akt II SA 1617/98, podniósł, że zgodnie z przyjętą w orzecznictwie interpretacją, przedmiotowy nośnik reklamowy jest budowlą, wymagającą pozwolenia na budowę z mocy prawa, nie podlega zatem zwolnieniu z obowiązku jego uzyskania, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie tablica reklamowa o całkowitych wymiarach 6,0 x 3,0 m jest konstrukcją przestrzenną, zamocowaną poprzez stalowy słup do żelbetowego fundamentu. Koniecznym jest zatem spełnienie warunków stabilności konstrukcji poprzez odpowiedni technicznie sposób trwałego powiązania z gruntem. Z przepisu art. 28 Prawa budowlanego wynika, że roboty budowlane, przez które w myśl art. 3 pkt 7 ustawy należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego - można jedynie rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy. Art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wskazuje, ze wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Cytowany przepis dotyczy, zdaniem organu, instalowania (zakładania, montowania, umieszczania) tablic i urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Nie należy utożsamiać wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z budową urządzeń reklamowych wolnostojących. W tym stanie faktycznym i prawnym, zgłoszoną reklamę należy zaliczyć do urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, czyli budowli. Na jej wzniesienia zatem inwestor winien uzyskać najpierw decyzję o warunkach zabudowy, a następnie pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych z jego budową. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia, "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zarzuciła skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art.30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na okolicznościach, które nie zostały udowodnione oraz na dowolnych ustaleniach faktycznych. Powołując się na licznie, przytoczone orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wskazała, iż wbrew stanowisku i twierdzeniom zaprezentowanym przez organ l instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane obejmuje również urządzenia reklamowe wolnostojące na gruncie. Ponadto, zdaniem odwołującej, nieuprawnione jest przyjęcie przez organ l instancji, że przesłanką determinującą uzyskanie pozwolenia na budowę jest okoliczność, że w sprawie objętej zgłoszeniem nastąpi budowa obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem nie jego instalacja. Sam fakt wykonania urządzenia reklamowego wolnostojącego nie może być elementem przesadzającym o przyjęciu, że nastąpi budowa a nie instalowanie (montaż). Ponadto, nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie na poparcie stanowiska, że zamierzenie inwestycyjne "A" Sp. z o.o. w W. jest wyłączone z dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z uwagi na "konieczność spełnienia warunków stabilności konstrukcji" oraz charakter prac budowlanych do wykonania. W konkluzji odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., póz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu l instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ l instancji, podejmując zaskarżoną decyzję, dokonał analizy przedłożonego przez inwestora zgłoszenia wraz z załączonym, adaptowanym projektem typowym, zawierającym opis techniczny, obliczenia statyczne i rysunki. Materiał ten był kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, nie zachodziła zatem potrzeba gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego. Prawidłowe jest również stanowisko organu l instancji, iż realizacja określonego we wniosku inwestora zamierzenia budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje swoje oparcie w orzecznictwie Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w tym m.in. w wyrokach z dnia 11.stycznia 1999r, sygn.akt II SA 1617/98 i z dnia 14.kwietnia 2005r, sygn.akt VII SA/Wa 384/04. W obszernej skardze na powyższe rozstrzygnięcie "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji. Wskazała, iż kwestionowane rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego, w postaci art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną ich wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że roboty budowlane, związane z zamontowaniem nośnika reklamowego, objęte treścią dokonanego zgłoszenia, realizowane być powinny w trybie art. 28 ustawy Prawo budowlane, albowiem nie mieszczą się w pojęciu "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych", zawartym w dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane oraz, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wyłącznie instalowania tablic i urządzeń reklamowych na istniejących budowlach lub innych obiektach budowlanych, a nie obejmuje ustawienia w określonym miejscu konstrukcji wsporczej, do której mocowany jest ekran tablicy reklamowej. Ponadto nieprawidłowe jest, zdaniem skarżącej, przyjęcie, iż pojęcia "instalacji" i "montażu", użyte w treści przepisów ustawy Prawo budowlane, nie są tożsame co do zasady a fakt umieszczenia przedmiotowego nośnika reklamowego w określonym miejscu a także przypisana temu obiektowi przez organ cecha skomplikowanej konstrukcji o znacznych rozmiarach, przesądza o konieczności realizacji przedmiotowej inwestycji w trybie art. 28 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach -stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm/, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając dana sprawę sad nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia(art 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicje oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materjalnego, co miało wpływ na treść zaskarżonego rostrzygnięcia, nadto zaś wydane zostało z naruszeniem przepisów procedury, dających podstawę do wznowienia postępowania. Wskazać bowiem należy w pierwszym rzędzie, iż w toczącym się postępowaniu nie brał udział właściciel nieruchomości, na terenie której ma być realizowana projektowa inwestycja. Jest natomiast rzeczą oczywistą, iż niezależnie od oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym z zawartej umowy dzierżawy, właściciel nieruchomości posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., uprawniający go do działania w charakterze strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest zgłoszenie sprzeciwu w sprawie określonego zamierzenia inwestycyjnego, przewidzianego do realizacji na nieruchomości, będącej jego własnością. Zwrócić należy przy tym uwagę na fakt, iż podjęta w toku postępowania sądowego próba zawiadomienia K. P. (wskazanego jako właściciel nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 120) o toczącym się postępowaniu na adres wskazany w oświadczeniu inwestora, zakończyła się niepowodzeniem, zaś z adnotacji uczynionej przez doręczyciela wynika, iż adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od kilku już lat. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w badanej sprawie z pominięciem właściciela nieruchomości, objętej inwestycją, stanowi zatem samoistną podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Za trafne uznać należy również, podniesione skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności zaś art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, przewidującego zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W mawianej sprawie żaden ze wskazanych wyżej wyjątków (usytuowanie na obiektach zabytkowych, umieszczenie reklam świetlnych i podświetlanych poza terenem zabudowanym) nie zachodził. Rozważenia wymagała zatem kwestia prawidłowej wykładni pojęcia "instalowania tablic i urządzeń reklamowych" i związanego z tym wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska organów, że instalowanie, o którym mowa w cytowanym przepisie, to pojęcie zgoła odmienne od określenia "montaż". Jak słusznie podnosi skarżący, leksykalna definicja czasownika "instalować" zawiera odwołanie do zakładania, montowania urządzeń technicznych. Natomiast montaż to nic innego jak "składanie maszyn, urządzeń, budowli z gotowych części, zakładanie instalacji" (Mały Słownik języka polskiego, pod red. S.Skorupki, H.Auderskiej i Z.Łempickiej, Warszawa 1969r, str. 236 i 402). Rozróżnienie poczynione przez organ prowadziłoby zresztą do konstrukcji nieracjonalnej, bo wykluczałoby instalowanie z katalogu robót budowlanych w ogóle, skoro pojecie to nie figuruje w legalnej definicji tychże robót, zawartej w art. 3 pkt 7 ustwy Prawo budowlane. Pobawione uzasadnienia byłoby zatem wyłączanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę "instalowania" czegokolwiek, skoro co do zasady tego rodzaju czynności byłyby od obowiązku tego wolne (art. 28 dotyczy wszak robót budowanych). Faktem jest, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite, gdy chodzi o określenie zakresu pojęcia "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" i związanego z tym zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tego rodzaju inwestycji. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, za trafne uznać należy jednak, przeważające w judykaturze stanowisko, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane ani od wielkości tablicy i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 tejże ustawy można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe zamontowane na innych obiektach budowlanych, (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia S.czerwca 2005r., sygn.akt VII SA/Wa 1182/04, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne LEX nr 179190). Jeśli jednak organ administracji uzna, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich, może w drodze decyzji, na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty objęte zgłoszeniem. Konieczne jest wszakże przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu l instancji. Z uwagi natomiast na charakter prawny zaskarżonej decyzji (nie podlegającej wykonaniu i nie nadającej się do wykonania), brak było podstaw do rozstrzygania w przedmiocie jej wykonywania, w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego przezeń wpisu sądowego.