II SA/Łd 712/25

Dnia 18 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lipca 2025 roku znak: KO.442.10.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia i naliczania odsetek od należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym oraz odmowy rozłożenia na raty tych należności oddala skargę. MR Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją z dnia 24 lipca 2025 r., znak: KO.442.10.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bełchatowa (dalej także: organ I instancji) z dnia 12 maja 2025 r., znak: SR.430.10.2025, w sprawie odmowy: - umorzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, - rozłożenia na raty należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, - zaprzestania naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego. Jak wynika z akt sprawy w dniu 17 marca 2025 r. J.G. (dalej także: skarżący) złożył wniosek o umorzenie odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz nienaliczanie dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie w spłacie należności. Prośbę uzasadnił trudną sytuacją finansową oraz zdrowotną. Decyzją z dnia 12 maja 2025 r. Prezydent Miasta Bełchatowa odmówił: - umorzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: M.G. oraz K.G. w łącznej wysokości 20.917.89 zł wyliczonych na dzień wydania decyzji, - rozłożenia na raty należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym: M.G. oraz K.G. w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 30 września 2018 r. w łącznej kwocie 32.153,83 zł, - zaprzestania naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji, powołując się m.in. na art. 27 ust. 1 i ust. 1a, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.), dalej zwanej u.p.o.u.a. lub ustawą, organ wskazał, że w zastępstwie J.G. świadczenia z funduszu alimentacyjnego były wypłacone na rzecz M.G. w okresie od 1 listopada 2010 r. do 31 sierpnia 2019 r. oraz na rzecz K.G. w okresie od 1 listopada 2010 r. do 30 września 2019 r.; - kwota zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzień wydania decyzji wynosi 32.153,83 zł, a odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 20.917,89 zł. Organ podkreślił, że w przypadku zastosowania umorzenia należy mieć na uwadze nie tylko interes strony, ale także interes społeczny, bowiem w przypadku zastosowania tej instytucji ciężar spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego spoczywa na całym społeczeństwie; sytuacje wyjątkowe to okoliczności powstałe niezależnie od wnioskującego, w następstwie których sytuacja jego ulega takiemu pogorszeniu, że nie jest w stanie na bieżąco spłacać swoich zobowiązań, a nadto nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji. W dniu 4 kwietnia 2025 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy podczas, którego ustalono, że J.G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma innych osób na utrzymaniu. Jest zatrudniony w firmie "R" Sp. z o.o., przy czym w lutym 2025 r. jego dochód netto wyniósł 5.247,80 zł. Dochód z pracy jest jedynym źródłem utrzymania. Zainteresowany mieszka w mieszkaniu lokatorskim spółdzielczym. Koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą około 800,00 zł miesięcznie. Wydatki na zakup leków i rehabilitację to kwota około 800,00 zł miesięcznie. J.G. oświadczył, że miesięcznie spłaca: zadłużenie w wysokości 500,00 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie rozłożone na raty, bieżące alimenty na rzecz syna w wysokości 400,00 zł miesięcznie oraz zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Wskazał, że ponosi koszty związane z dojazdem do pracy, jednak z odcinka płacowego wynika, że pracodawca wypłaca J.G. dodatek związany z dojazdami do pracy w kwocie 96,00 zł miesięcznie. Wnioskodawca zgłosił problemy zdrowotne związane z: kręgosłupem - dyskopatia odcinka szyjnego, depresją, toksyczną chorobą wątroby (jest po operacji wycięcia pęcherzyka żółciowego i dwukrotnej reoperacji z powodu krwawień), problemami z barkiem - zerwanie mięśni, ścięgien, obrzęki, deformacja (oczekuje na operację, planowane przyjęcie na Oddział Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej wyznaczone zostało na 21 maja 2025 r.). W związku z urazem barku przyjmuje leki przeciwbólowe i nasenne. J.G. nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Jest właścicielem nieruchomości gruntowej, z której egzekucja na rzecz świadczeń z funduszu alimentacyjnego została zawieszona ze względu na rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. Dział Świadczeń Rodzinnych poinformował J.G. , że dokonywane przez niego wpłaty są rozliczone proporcjonalnie i księgowane w części na należność z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz na odsetki. Dokonywane wpłaty nie pokrywają w pełni kwoty wynikającej z harmonogramu wpłat rat i związku z tym powstaje niedopłata. Organ stwierdził, że stan zdrowia J.G. utrudnia funkcjonowanie w środowisku, jednak strona nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Obecny stan zdrowia pozwala na zatrudnienie i osiąganie stałych dochodów, co daje realną możliwość częściowej, rozłożonej w czasie spłat zadłużenia. Zainteresowany nie posiada na utrzymaniu innych osób, jego sytuacja finansowa nie jest na tyle wyjątkowa, w szczególności na tle innych rodzin nieosiągających dochodów lub osiągających dochody w znacznie niższej wysokości, aby przychylić się do umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym oraz odsetek. Powstałe zadłużenie nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidzianych, lecz wynika z zaniedbań, które miały miejsce kilka lat wcześniej, czego obecnie J.G. ponosi negatywne konsekwencje. Na poczet zobowiązań z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek ustawowych za opóźnienie J.G. dokonuje regularnych wpłat w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Zgodnie z jego oświadczeniem dokonuje także wpłat w kwocie 400,00 zł miesięcznie na poczet alimentów, jednak nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających te wpłaty. Wnioskodawca jest jedynym właścicielem nieruchomości gruntowej, dlatego istnieją również perspektywy, że egzekucja z tej nieruchomości lub jej sprzedaż, może doprowadzić do pokrycia przynajmniej części zadłużenia. Organ podkreślił, że wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego winien być rozpatrzony w kontekście celów u.p.o.u.a. Regulacje tej ustawy niewątpliwie wypływają z konstrukcyjnej zasady pomocowości, która nakłada na państwo obowiązek wsparcia jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych do ich alimentacji. Jednocześnie wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Zabezpieczenie społeczne nie może mieć na celu przejmowanie w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców tychże dzieci na barki podatników. Powinnością J.G. jest stałe podejmowanie działań zmierzających do poprawy jego sytuacji w takim stopniu, by mógł wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku zwrotu. W przypadku zaś umorzenia należności ciężar spłaty spoczywa na społeczeństwie. Organ podniósł, że wielokrotnie udzielano zainteresowanemu ulg w spłacie zadłużenia w formie rozłożenia na raty lub odroczenia terminu spłaty. Co więcej, nie ma możliwości wstrzymania naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 ustawy odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.G. . Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie słusznego interesu zainteresowanego jako obywatela, błąd w ustaleniach faktycznych - poprzez ocenę sytuacji, w której znajduje się od wielu lat, która nie jest trwałą i istnieją perspektywy do jej zmiany. Wyjaśnił, że posiada mieszkanie lokatorskie spółdzielcze. Egzekucja z nieruchomości gruntowej, której jest właścicielem, doprowadzi do sytuacji, w której nie miałby gdzie mieszkać, a w konsekwencji pogłębiłaby się jego trudna sytuacja życiowa. Zarzucił także pominięcie, że spłacając należność po 500 zł, większa część tej kwoty przeznaczona jest na spłatę odsetek (odsetki za maj wyniosły 306,12 zł), zatem mając na uwadze racjonalne przesłanki, nie jest w stanie spłacić zadłużenia spłacając tylko odsetki. Z wyżej wskazanych względów wniósł o zmianę decyzji i umorzenie odsetek oraz zaprzestanie naliczania odsetek od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego i rozłożenia należności na raty po 500 zł. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 24 lipca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przewidziana w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. możliwość udzielenia, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, ulgi w spłacie należności wypłaconych tytułem świadczeń alimentacyjnych, stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a., który przewiduje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Uznaniowość decyzji nie oznacza dowolności, nakłada bowiem na organ obowiązek dokładnego zbadania sytuacji dłużnika, a następnie szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności dotyczy to przyczyn powstania zaległości alimentacyjnych, sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, a także prognozy na przyszłość, to jest ustalenia, czy zła sytuacja ma charakter trwały, czy przejściowy. W każdym przypadku oceny wniosku zarówno o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub też odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty - organ musi dokonać oceny podanych przez osobę zainteresowaną, czy też ustalonych w toku postępowania okoliczności, czy mogą one uzasadniać uwzględnienie wniosku strony. Przyjmuje się, że okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu wypłaconych alimentów muszą mieć charakter wyjątkowy, powinny też być niezależne od dłużnika alimentacyjnego, a więc powinny być następstwem zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, na powstanie których dłużnik nie miał wpływu, a trudności uniemożliwiające spłatę zadłużenia powinny mieć charakter trwały, bez szans na poprawę. Dłużnik alimentacyjny ma do wykorzystania w pierwszej kolejności przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożyć tę spłatę na raty, a dopiero w ostateczności uzasadnione jest wystąpienie o umorzenie występującej należności. Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, a także i inne okoliczności - stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Na sytuację rodzinną dłużnika składa się natomiast ustalenie czy prowadzi on samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz. Oceniając sytuację materialno-bytową dłużnika należy rozpatrzeć nie tylko jego aktualny stan, ale także indywidualne możliwości zarobkowe. Organ dalej wskazał, że z kwestionariusza wywiadu alimentacyjnego oraz oświadczenia majątkowego dłużnika alimentacyjnego, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynika, iż J.G. (lat 51) jest osobą rozwiedzioną, posiada dwóch synów: K.G. i M.G. . Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w mieszkaniu lokatorskim o powierzchni 42 m2. Ma wykształcenie zawodowe - monter instalacji budowlanych. Pracuje zawodowo w firmie "R" Sp. z o.o., z tytułu zatrudnienia uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 5.247,80 zł netto miesięcznie (odcinek płacowy za luty 2025 r.). Zainteresowany, nie podejmuje prac dorywczych ze względu na zły stan zdrowia. Wskazał, że pozostaje pod stałą kontrolą poradni chirurgiczno-ortopedycznej z powodu schorzeń barku (ma zerwane ścięgna mięśnia nadgrzbietowego). J.G. ze swoich dochodów opłaca mieszkanie (600,00 zł), energię elektryczną (150,00 zł), gaz (50,00 zł), spłaca także należności względem Urzędu Skarbowego wynikające z zawartej ugody (500,00 zł) oraz zaległości względem funduszu alimentacyjnego po 500,00 zł miesięcznie, reguluje bieżące alimenty na rzecz syna K.G. po 400,00 zł miesięcznie, pokrywa koszty prywatnych rehabilitacji (koszt wizyty u fizjoterapeuty wynosi 150,00 zł). Ponadto wspomaga się silnymi lekami przeciwbólowymi i nasennymi (ból nie pozwala spać), co dodatkowo obciąża jego budżet. Wskazał także, że ponosi koszty związane z dojazdem do zakładu pracy, jednak z załączonego do akt sprawy odcinka płacowego wynika, że pracodawca wypłaca dodatek za dojazdy do pracy w wysokości 96,00 zł. Skarżący podnosi, iż po dokonaniu wszystkich opłat i zobowiązań pozostaje mu niewielka kwota do dyspozycji. Z oświadczenia o stanie majątkowym J.G. z dnia 4 kwietnia 2025 r. wynika, iż posiada nieruchomość gruntową o pow. 1 hektara 5 arów 36 m2. Egzekucja z przedmiotowej nieruchomości została zawieszona ze względu na rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje. Skarżący z uwagi na wiek (51 lat), jak i brak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a w szczególności także orzeczenia komisji lekarskiej ZUS, nie jest osobą niezdolną do pracy, w dalszym ciągu ma realną szansę możliwości spłaty należności alimentacyjnych. Zarówno trudna sytuacja życiowa jak i zdrowotna dłużnika nie stanowią, zdaniem organu, dostatecznej przesłanki do umorzenia zaległości alimentacyjnych. Kolegium z uwagi na powyższe uznało, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego same w sobie nie dają podstaw do zastosowania instytucji unormowanej w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Organ stwierdził, że sytuacja osobista i zdrowotna skarżącego, a także wiek strony nie przemawiają za przyznaniem prymatu jego interesowi nad interesem obywateli przejawiającym się w egzekwowaniu od dłużników alimentacyjnych ciążących na nich należności wynikających z faktu poniesienia ciężaru alimentacyjnego przez społeczeństwo w zastępstwie osoby zobowiązanej. Analiza akt sprawy dowodzi zdaniem Kolegium, że organ I instancji w niniejszej sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie zgodnie z obowiązującymi przepisami i adekwatne do zakresu wynikającego z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., a wnioski organu utrwalone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako racjonalne i uzasadniające odmowę przyznania skarżącemu ulgi w spłacie ciążących na nim długów alimentacyjnych nie nosiły cech dowolności. W świetle zebranego w sprawie w toku postępowania administracyjnego materiału, trafnie uznał organ I instancji, że w aktualnym stanie nie ziściły się przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Nie bez znaczenia jest także fakt, iż organ zastosował już wobec J.G. ulgę w postaci rozłożenia spłaty należności na raty, która miała mu pomóc regulować zobowiązania alimentacyjne. Kolegium stwierdziło, że jakkolwiek sytuacja w jakiej znajduje się skarżący z racji wysokości zadłużenia alimentacyjnego nie jest dla niego komfortowa, to w dużej mierze od aktywności skarżącego zależy poprawienie swojej sytuacji materialnej, aby w pełni wywiązać się z obowiązku zwrotu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wszelkie zwolnienia mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły. W niniejszej sprawie jej okoliczności, stan faktyczny i prawny nie pozwoliły na uznanie, że takie szczególne okoliczności zachodzą. Rozpoznawanie wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wymaga wyważenia interesu jednostki i interesu społecznego. Zastosowanie instytucji umorzenia pozostawałoby w konflikcie z interesem społecznym w sytuacji, gdy o umorzenie należności występuje osoba, która nie reguluje zobowiązań wobec własnych dzieci, a która jest w wieku i stanie zdrowia, które będą umożliwiały jej spłatę długu. Nie można bowiem zapominać o tym, że umorzenie ma charakter trwały, co oznacza, że raz umorzone należności nie podlegają już egzekucji. Dopóty, dopóki dłużnik sam nie wymaga stałej opieki osoby trzeciej, powinien zrobić wszystko, by zdobyć środki nie tylko na swoje utrzymanie, ale przede wszystkim na utrzymanie dzieci, na które powinien płacić alimenty. Organ na marginesie zaznaczył, że orzeczona odmowa umorzenia należności nie zamyka prawnej możliwości ubiegania się przez skarżącego w przyszłości o zastosowanie jednej z ulg, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J.G. . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało naruszenie "słusznego interesu zainteresowanego obywatela"; - art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa m.in. poprzez uznanie, iż może spłacać zadłużenie, pomimo sytuacji majątkowej i stanu zdrowia, który ulega pogorszeniu i tym samym jego możliwości zarobkowe są coraz mniejsze, wobec czego została podważona zasada dotycząca pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; 2) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ocenę sytuacji, w której znajduje się od wielu lat, która nie jest trwała i że ma perspektywy zmiany sytuacji oraz pominięcie, że spłacając 500 zł większa część tej kwoty przeznaczona jest na spłatę odsetek, dlatego mając na uwadze racjonalne przesłanki, nie jest w stanie spłacić zadłużenia spłacając tylko odsetki. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie odsetek oraz zaprzestanie naliczania odsetek od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożenie należności na raty po 500 zł, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bełchatowa o odmowie umorzenia J.G. odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, odmowie rozłożenia na raty należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, odmowie zaprzestania naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Podstawą prawną prowadzonego postępowania był art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.) (dalej: ustawa), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (ust. 2). Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3). Użyte w art. 30 ust. 2 ustawy słowo "może" oznacza, że decyzja wydana w oparciu o wspomnianą regulację jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma nakazu ustalenia określonej jego treści. Wypada podkreślić, iż element uznaniowości nie polega na tym, że wydana decyzja polega na dowolności działania organu. W konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona poprzez wskazanie, dlaczego dokonano takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Natomiast sądowa kontrola decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy organ procedując nad sprawą w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i czy wszechstronnie zbadał okoliczności mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dostarcza podstaw do stwierdzenia, że organy w kontrolowanej sprawie w pełni zachowały wskazane powyżej wymogi dotyczące postępowania. Skarżący w złożonym wniosku powołuje się na trudną sytuację finansową. Wskazuje, że jego wpłaty za należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego pokrywają tylko odsetki, a należność główna nie maleje. Taka sytuacja trwa od lat. Dodatkowo skarżący spłaca zadłużenie w Urzędzie Skarbowym, reguluje alimenty na syna. Zdaniem skarżącego obciążenie finansowe wynikające z nałożonych należności oraz naliczonych odsetek przekracza jego możliwości spłaty i zagraża jego zdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami za opóźnienie. W judykaturze przyjmuje się, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wszelkiego zatem rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16, LEX nr 2464367, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sytuacja dochodowa, rodzinna i zdrowotna dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń powinna wyróżniać go spośród innych dłużników alimentacyjnych. Dokonując oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 9/19, LEX nr 3034315, CBOSA). W ocenie Sądu organy słusznie dostrzegły, ustalając okoliczności niniejszej sprawy, że skarżący jest w wieku produkcyjnym, jest aktywny zawodowo i otrzymuje stały dochód w wysokości 5.247,80 zł netto miesięcznie. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w mieszkaniu o pow. 42 m². Posiada nieruchomość gruntową o pow. 1ha 5 arów 36 m² (egzekucja z tej nieruchomości została zawieszona z uwagi na rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego). Ponadto skarżący, mimo wskazywanych problemów zdrowotnych (schorzenia barku), nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i brak jest dokumentu stwierdzającego jego niezdolność do pracy. Wobec tego słusznie uznały organy w niniejszej sprawie, że w przypadku skarżącego istnieją widoki na poprawę sytuacji w przyszłości. Na chwilę obecną nie sposób zatem wykluczyć, że skarżący będzie miał możliwość spłacenia długu alimentacyjnego. Mimo zatem trudnej sytuacji finansowej nie można wykluczyć, że jego sytuacja się poprawi. Skarżący nadal dysponuje także nieruchomością gruntową, której sprzedaż pozwoliłaby mu na uregulowanie choć części zadłużenia. Wobec wszystkich tych okoliczności sprawy trudno uznać, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego wyróżnia się spośród sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Dłużnik alimentacyjny jest co do zasady osobą borykającą się z problemami finansowymi, jednak skarżący wobec dość młodego wieku i stanu zdrowia, który pozwala mu być aktywnym zawodowo, ma realną możliwość spłaty choć części wspomnianych należności. Na chwilę obecną nie sposób wykluczyć, że skarżący będzie miał możliwość spłacenia długu alimentacyjnego. Ponadto, rację ma organ, w odniesieniu do żądania nienaliczania kolejnych odsetek, że zgodnie z art. 27 ust. 1a ustawy odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy przewiduje natomiast ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia płatności lub rozłożenia na raty należności. Stwierdzić zatem należy, że przepisy ustawy nie przewidują ulgi w postaci wstrzymania czy zawieszenia naliczania odsetek. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy przewiduje jedynie możliwość umorzenia odsetek w całości lub w części wraz z umorzeniem należności (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2022 r., I OSK 998/19, LEX nr 3421614, CBOSA). Mając na uwadze wszystkie powołane okoliczności sprawy, w ocenie Sądu, organy w kontrolowanej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i rozważyły wszystkie ustalone okoliczności sprawy i w konsekwencji powyższego wydały prawidłowe decyzje. Reasumując stwierdzić należy więc, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają norm prawa materialnego ani procesowego w takim zakresie, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. IB