II SA/Łd 714/24

Dnia 12 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr 132/2024, znak: WOP.7722.119.2024.ID w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę. MR Zaskarżonym postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r. nr 132/2024, znak: WOP.7722.119.2024.ID Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej w skrócie "k.p.a.") stwierdził, że zażalenie B.B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r., nr 135/2024, znak: PINB/7355/295-2024/S-23-2024/G/JKW, nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że postanowieniem z 28 lutego 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 - dalej w skrócie "Pr. bud.") oraz art. 123 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy z urzędu, nałożył na B.B., obowiązek przedłożenia w terminie do 31 maja 2024 r. sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę ekspertyzy technicznej (zawierającej jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w formie dokumentacji techniczno-budowlanej) w zakresie robót ogólnobudowlanych związanych z wykonaniem otworu drzwiowego w ścianie nośnej budynku między pomieszczeniem kuchni a pokojem, dotyczącej prawidłowości samowolnie wykonanych w/w robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]). Zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w powyższym postanowieniu, stronom przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem organu, który je wydał, w terminie 7 dni od dnia doręczenia. Postanowienie z 28 lutego 2024 r., zostało doręczone B.B. 7 marca 2024 r. (w czwartek), o czym świadczy jego własnoręczny podpis na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Doręczenie przesyłki pocztowej skierowanej do B.B. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nastąpiło z zachowaniem zasad określonych w art. 42 i 43 k.p.a. Termin do wniesienia zażalenia dla B.B. biegł zatem, zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., od 8 marca 2024 r. i upłynął 14 marca 2024 r. Dzień ten nie przypadał w sobotę, nie był też ustawowo wolny od pracy. Zażalenie na postanowienie z 28 lutego 2024 r. zostało złożone 5 czerwca 2024 r. osobiście w siedzibie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samym żalący złożył środek zaskarżenia z naruszeniem art. 141 § 2 k.p.a., co skutkuje uznaniem na podstawie art. 134 k.p.a., że zażalenie B.B. na postanowienie z 28 lutego 2024 r., zostało złożone z uchybieniem terminu przysługującego do wniesienia tego środka zaskarżenia. Jak podkreślił organ drugiej instancji żalący wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Rozpatrując wspomniany wyżej wniosek Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r. nr 171/I/2024 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. W tej sytuacji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie B.B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Organ nadmienił, że merytoryczne rozpoznanie sprawy, w której strona złożyła środek zaskarżenia z uchybieniem terminu przysługującego do dokonania tej czynności, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a wydany akt administracyjny podlegałby unieważnieniu w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 5 sierpnia 2024 r. nr 132/2024 wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.B. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz obciążenie organu kosztami postępowania i zasądzenie ich na rzecz skarżącego, podnosząc zarzuty: a) naruszenia przepisów postępowania - art. 141 § 2 k.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, zaś niniejszy zarzut w związku z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną okolicznościami sprawy, w szczególności brakiem winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia, odmowę przywrócenia terminu do dokonania tej czynności; c) naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 8a § 1 k.p.a. poprzez działania sprzeczne z niniejszymi przepisami, a polegające na niezasadnym uniemożliwieniu stronie zaskarżenia postanowienia w sposób oczywisty błędnego, bo opierającego się na błędnej interpretacji obowiązków inwestora wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę - decyzji nr DAR-JA-III.910.2016 Prezydenta Miasta Łodzi z 24 maja 2016 r., z uwagi na stosowanie niekorzystnej dla strony wykładni art. 58 § 2 k.p.a. W motywach skargi jej autor przytoczył okoliczności związane z wydaniem postanowienia PINB z 28 lutego 2024 r., złożonym wnioskiem o dokonanie wykładni lub sprostowanie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 24 maja 2016 r. o pozwoleniu na budowę. Skarżący odniósł się również do złożonego przezeń wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i przytoczonych w nim okoliczności świadczących o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, których organ nie wziął pod uwagę, wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, którego konsekwencją jest zaskarżone obecnie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym mając na uwadze dyspozycję art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie sądowej kontroli poddano postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydane, na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 2 k.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. nakładającego na skarżącego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Zgodnie z brzmieniem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Po myśli art. 141 § 1 i 2 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.). W przywołanym wyżej art. 134 k.p.a., ustawodawca posłużył się kategorycznym zwrotem "stwierdza", co oznacza, że na organie odwoławczym ciąży bezwzględny obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania / zażalenia w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania / zażalenia musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Warunkiem wydania rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję / postanowienie wydaną / wydane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania / zażalenia rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Zatem, organ winien dysponować niebudzącym wątpliwości dokumentem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata lub inną osobę. Z zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ocenionego przez organ orzekający wynika, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. nr 135/2024, zostało doręczone skarżącemu 7 marca 2024 r. (w czwartek), co B.B. potwierdził własnoręcznym podpisem na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, załączonym do akt administracyjnych sprawy niniejszej. Skuteczność doręczenia powyższego postanowienia w tym data jego doręczenia nie zostały zakwestionowane przez skarżącego w toku postępowania. Zgodnie z punktem 1 pouczenia, którego treść jest jasna i klarowana, od wspomnianego wyżej postanowienia stronie przysługiwało w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, zażalenie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które należało wnieść za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie. Wobec powyższego 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia biegł w tym wypadku od 8 marca 2024 r. do 14 marca 2024 r. (czwartek) i upłynął bezskutecznie. W dniu 5 czerwca 2024 r. B.B. złożył w siedzibie organu drugiej instancji, a więc z pominięciem organu, który wydał postanowienie, zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. oraz odrębny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (omyłkowo określony jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) na postanowienie organu pierwszej instancji z 28 lutego 2024 r. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r. nr 171/I/2024, znak: WOP.7722.119.2024.ID Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi odmówił B.B. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2024 r. nr 135/2024. Powyższe postanowienie jest ostateczne i prawomocne, ponieważ w prawem przewidzianym terminie nie zostało zaskarżone przez B.B., zgodnie z zawartym w nim pouczeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, co Sądowi wiadomo z urzędu na podstawie informacji zawartych w Systemie Obsługi Spraw Orzekanych WSA w Łodzi. W tym stanie rzeczy kwestia prawidłowości czy też mówiąc inaczej legalności postanowienia organu drugiej instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji i przesłanek, którymi kierował się organ przy jego wydaniu, a także wykładni art. 58 k.p.a., pozostawała poza zakresem rozważań i kontroli tutejszego Sądu. W tej sprawie, co wprost wynika z treści skargi oraz z pisma skarżącego z 11 października 2024 r., przedmiotem sądowej kontroli było wyłącznie postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 sierpnia 2024 r. nr 132/2024 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z 28 lutego 2024 r. nr 135/2024. A zatem, w realiach kontrolowanej sprawy uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest oczywiste i nie zostało skutecznie podważone przez skarżącego zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowego. W tym stanie rzeczy bezwzględnym obowiązkiem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi było wydanie, na podstawie art. 134 k.p.a., poddanego obecnie kontroli tutejszego Sądu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Podejmując wspomniane rozstrzygnięcie organ drugiej instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wyłącznie stwierdzenie tego rodzaju uchybień obligowałyby Sąd do jego usunięcia z obrotu prawnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 2022 r., II OSK 854/21 (Lex nr 3327525) jednym z warunków skutecznego skorzystania ze środka zaskarżenia jest zachowanie terminu siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie zażalenia przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia zażalenia po upływie 7 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Bez znaczenia jest, czy do uchybienia terminu doszło z winy skarżącego czy też nie. W wyroku z 27 marca 2024 r., I OSK 318/23 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, podzielany zresztą w pełni przez tutejszy Sąd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ administracji wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Organ nie może bowiem w takiej sytuacji przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Mając na uwadze treść skargi, która koncentruje się także na kwestiach dotyczących prawidłowości wydania postanowienia organu pierwszej instancji z 28 lutego 2024 r. oraz wykładni decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 24 maja 2016 r. o pozwoleniu na budowę, wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na przedmiot zaskarżenia, poza zakresem zainteresowania Sądu pozostawała ocena zgodności z prawem postanowienia z 28 lutego 2024 r. oraz wspomnianej wyżej wykładni decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodać w tym miejscu trzeba, że rozpatrzenie przez organ drugiej instancji zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznaczałoby bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu zażaleniowym ostatecznego postanowienia, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego, w sprawie nie zostały również naruszone przepisy art. 141 § 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) czy też wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada zaufania do władzy publicznej. Jednocześnie godzi się wyjaśnić, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie występuje przepis art. 8a k.p.a., który - zdaniem skarżącego - został przez organ naruszony. W rozpatrywanej sprawie organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i rzetelnej ocenie, ustalając na jego podstawie poprawny stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro więc żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie i jednocześnie Sąd nie stwierdził uchybień przepisom obowiązującego prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. dc