II SA/Łd 728/10

WyrokWSA w Łodzi2010-11-23

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w wyniku wybudowania linii energetycznej może być prowadzone przed organem administracji, gdy nie została wydana decyzja administracyjna ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, jeśli nie została wydana decyzja administracyjna ustanawiająca ograniczone prawo rzeczowe lub nabycie nieruchomości. W takim przypadku roszczenia odszkodowawcze powinny być dochodzone na drodze sądowej, a nie administracyjnej.
Stan faktyczny
A. K. wniósł o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości przy ul. A w Łodzi oraz za zniszczone drzewa w 2005 roku, wskazując na wybudowanie linii energetycznej wysokiego napięcia. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając brak decyzji administracyjnej ograniczającej prawa do nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ten stan, powołując się na decyzję z 1957 roku, która miała obejmować jego nieruchomość.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę; przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych - Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o odszkodowanie za szkodę spowodowaną zmniejszeniem wartości nieruchomości w wyniku wybudowania linii energetycznej wysokiego napięcia oraz zniszczone drzewa 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A. K. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 105 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie z wniosku A. K. o odszkodowanie za szkodę spowodowaną zmniejszeniem wartości nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. w wyniku wybudowania linii energetycznej wysokiego napięcia oraz o odszkodowanie za zniszczone w 2005 roku drzewa znajdujące się na nieruchomości wnioskodawcy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż A. K. powołując się na art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wystąpił o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości przy ulicy A [...]. W ramach czynności wyjaśniających organ ustalił, iż na podstawie zezwolenia Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dnia 18 czerwca 1957r. Biuro Budowy Sieci Najwyższych Napięć w Ł. uzyskało pozwolenie na nabycie ograniczonych praw rzeczowych na gruntach stanowiących własność osób fizycznych zajętych pod budowę linii energetycznej P.-Z. Z kolei decyzją z dnia 27 sierpnia 1957r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.-B. udzieliło Biurze Budowy Sieci Najwyższych Napięć zezwolenia na przystąpienie do niezwłocznego korzystania z enumeratywnie wyliczonych w niej nieruchomości, wśród których nie ma nieruchomości przy ul. A [...]. Prezydent wskazał, iż przywołane rozstrzygnięcia wydane zostały na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1950r. w sprawie właściwości władz i trybu postępowania w niektórych przypadkach nabywania nieruchomości i praw rzeczowych ograniczonych niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 48, poz. 435). Z aktu tegoż wynika, iż w przypadku uzyskania nieruchomości lub ograniczonych praw rzeczowych za niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego władza naczelna wykonawcy udzielała mu zezwolenia na nabycie nieruchomości lub ograniczonych praw rzeczowych. Po uzyskaniu takiego zezwolenia wykonawca zawiadamiał właścicieli nieruchomości o zamierzonym nabyciu wzywając jednocześnie do zgłoszenia sprzeciwu w przypadku braku zgody na takie nabycie. W przypadku sprzeciwu właściwe prezydium powiatowej rady narodowej orzekało na wniosek wnioskodawców, że za zgodą właściciela na nieruchomości ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe lub że nieruchomość została nabyta. W razie zgłoszenia sprzeciwu wykonawca mógł nabyć nieruchomość lub ograniczone prawo rzeczowe w drodze wywłaszczenia. Organ podsumował, iż uzyskanie zezwolenia udzielonego w trybie przywołanego rozporządzenia nie powodowało jednoczesnego ustanowienia na nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych. Pozyskane zezwolenie pozwalało jedynie na prowadzenie dalszych czynności zmierzających do uzyskania praw do terenu, zarówno przy zgłoszeniu sprzeciwu jaki i przy jego braku. Skuteczne obciążenie nieruchomości prawem rzeczowym ograniczonym lub nabycie tej nieruchomości następowało dopiero w przypadku wydania ostatecznego orzeczenia o ustanowieniu na nieruchomości ograniczonego prawa rzeczowego lub o nabyciu nieruchomości albo też wydania orzeczenia o wywłaszczeniu. Prezydent zwrócił uwagę, iż decyzja z dnia 27 sierpnia 1957r. zawierająca stosowne zezwolenie dla Biura Budowy Sieci Najwyższych Napięć nie obejmowała nieruchomości należącej do wnioskodawcy tj. nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. W treści decyzji nie została wskazana żadna działka z adresem i numerem przy ulicy A, a wśród właścicieli wnioskodawca. Decyzja ta nie powodowała zatem nabycia własności nieruchomości i nie ustanawiała ograniczonego prawa rzeczowego na tej nieruchomości. Prezydent ustalił również, iż w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ulicy A [...] w Ł. brak jest wpisów potwierdzających wydanie orzeczenia o obciążeniu nieruchomości prawem rzeczowym, które mogły być dokonywane w księgach wieczystych nieruchomości obciążanych na podstawie przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1950r. Reasumując poczynione ustalenia Prezydent stwierdził, iż brak jest podstaw do orzekania w zakresie wniosku strony o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w wyniku wybudowania linii energetycznej, ponieważ nie została wydana decyzja na realizację tej inwestycji w trybie ograniczającym prawa właściciela. Dodał, iż skoro u podstaw ewentualnej szkody spowodowanej wybudowaniem linii nie leżało ograniczenie w drodze decyzji administracyjnej praw do nieruchomości, to następstwa tych działań inwestycyjnych również nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięć dokonywanych w ramach postępowania administracyjnego, w takim przypadku właściwa jest droga sądowa, w ramach postępowania cywilnoprawnego. Oznacza to, iż postępowanie z wniosku strony jest bezprzedmiotowe i rodzi obowiązek umorzenia postępowania w zakresie tegoż wniosku. Ustosunkowując się do tej części wniosku strony, w której wnosi o odszkodowanie za szkody powstałe w 2005 roku organ podał, iż w 2005 roku [...] Zakład Energetyczny występował do wnioskodawcy w sprawie zawarcia porozumienia w zakresie wykonania przycinki lub wycięcia drzew stanowiących zagrożenie pożarowe i porażeniowe, przy czym nawet jeśli prace takie miały miejsce to ostatecznie kwestia ewentualnego odszkodowania za tak powstałe szkody pozostaje poza zakresem właściwości organu administracji, gdyż nie wynika z zezwolenia organu na przeprowadzenie inwestycji. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik A. K. zarzucił naruszenie art. 124 ust.1-4 ustawy o gospodarce nieruchomością i oraz art. 6, art. 7, art. 12 §3 k.p.a., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem, nadto o załączenie akt sądowych Sądu Rejonowego dla Ł. [...]. Uzasadniając pełnomocnik podkreślił, iż kluczowa w sprawie jest decyzja Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 18 czerwca 1957r., gdzie zostało stwierdzone nabycie na rzecz Biura Budowy Sieci Najwyższych Napięć ograniczonego prawa rzeczowego na gruntach rolnych i leśnych stanowiących prywatną własność. Zwrócił uwagę, iż Sąd Rejonowy w postanowieniu wydanym w sprawie [...] stwierdził, iż przywołana decyzja obejmowała również nieruchomość strony dodał, że na okoliczność tę już wielokrotnie wskazywał. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przywołał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, iż istotą sprawy jest ustalenie, czy zmniejszenie wartości nieruchomości przy ul. A [...] w wyniku wybudowania na niej linii energetycznej jest wynikiem graniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy wskazał, iż w tym zakresie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez organ I instancji, że skuteczne obciążenie nieruchomości prawem rzeczowym ograniczonym lub nabycie tej nieruchomości następowało, w dacie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1950r., dopiero w przypadku wydania ostatecznego orzeczenia o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości lub o nabyciu nieruchomości, albo też wydania orzeczenia o wywłaszczeniu. Wojewoda wskazał, iż w ramach postępowania wyjaśniającego ustalono, iż decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej z dnia 27 sierpnia 1957r., którą zezwolono na przystąpienie do niezwłocznego korzystania z enumeratywnie wyliczonych w niej nieruchomości nie zawierała w swym katalogu nieruchomości strony, co za tym brak jest podstaw do orzekania o odszkodowaniu stosownie do wniosku strony. Ustosunkowując się do podnoszonej w odwołaniu kwestii, iż Sąd Rejonowy w swym postanowieniu stwierdził, iż decyzja z dnia 18 czerwca 1957r. obejmowała nieruchomości strony, Wojewoda wskazał, iż do akt sądowych załączona została wyłącznie decyzja z dnia 18 czerwca 1957r., która jak zostało wywiedzione nie obejmowała nieruchomości strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procedury administracyjnej, w tym brak załączenia akt sprawy cywilnej [...], w której Sąd prawomocnie stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej. Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skupiła się na wykazaniu, iż skoro Sąd Rejonowy przesądził, iż decyzja z dnia 18 czerwca 1957r. dotyczyła także nieruchomości skarżącego to niezasadne jest rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania wobec braku decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę orzekania o odszkodowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutu pominięcia akt sprawy cywilnej Wojewoda wskazał, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji do akt niniejszej sprawy załączone zostały kserokopie brakujących dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, ani prawa materialnego, które to uchybienia musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie czy zmniejszenie wartości nieruchomości skarżącego, usytuowanej w Ł. przy ul. A [...], w wyniku wybudowania linii energetycznej jest wynikiem wydania przez właściwy organ decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż wyłącznie pozytywne ustalenie w tym kierunku daje podwaliny do ustalenia odpowiedniego odszkodowania. Odszkodowanie takie musi się nierozerwalnie wiązać z aktem, na mocy którego nieruchomość została nabyta lub ustanowione na niej zostało ograniczone prawo rzeczowe. Przyznanie odpowiedniego odszkodowania w przypadku braku takiej decyzji powoduje jej nieważność, jako wydanej bez podstawy prawnej (por. wyrok WSA z dnia 16 lipca 2007r., II SA/Gd 266/07, niepubl.; wyrok NSA z dnia 26 marca 1993r., SA/Lu 1339/92, publ. ONSA 1994/2/70; postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1974r., III CRN 68/74, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, lex nr 7470; postanowienie SN z dnia 15 marca 1983r., IV Cz 15/83, publ. OSNC 1983/9/146). W ocenie składu orzekającego organy administracji rozstrzygające wniosek skarżącego prawidłowo stwierdziły, iż wobec braku takiego aktu, chociażby takiej decyzji, która ograniczałaby właścicielowi sposób korzystania z jego nieruchomości, bezprzedmiotowym jest rozstrzyganie z wniosku skarżącego. W konsekwencji pożądane było umorzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, wystąpiła bowiem sytuacja, gdy zarówno w świetle prawa materialnego, jak i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (por. wyrok WSA z dnia 12 stycznia 2010r., IV SA/GL 446/09, niepubl., dostępny lex nr 554234). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania z wniosku A. K. o odszkodowanie za szkodę spowodowaną zmniejszeniem wartości nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. w wyniku wybudowania linii energetycznej wysokiego napięcia oraz o odszkodowanie za zniszczone w 2005 roku drzewa znajdujące się na nieruchomości wnioskodawcy. Z podjętych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, iż na podstawie zezwolenia Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dnia 18 czerwca 1957r. Biuro Budowy Sieci Najwyższych Napięć w Ł. uzyskało pozwolenie na nabycie ograniczonych praw rzeczowych na gruntach stanowiących własność osób fizycznych zajętych pod budowę linii energetycznej P.-Z. Z kolei decyzją z dnia 27 sierpnia 1957r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.-B. udzieliło Biurze Budowy Sieci Najwyższych Napięć zezwolenia na przystąpienie do niezwłocznego korzystania z enumeratywnie wyliczonych w niej nieruchomości. Katalog nieruchomości wskazanych w tym akcie obejmował działki położone przy ulicach: B, C, D, E, F, G, H, I, J i K. Materialnoprawną podstawę przywołanych aktów stanowiły §2 i §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1950r. w sprawie właściwości władz i trybu postępowania w niektórych przypadkach nabywania nieruchomości i praw rzeczowych ograniczonych niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 48, poz. 435). W §3 w/w rozporządzenia czytamy, iż zezwolenia na nabycie nieruchomości lub praw rzeczowych ograniczonych na cele wskazane w § 2 udziela władza naczelna wykonawcy, jeżeli uzna, że nieruchomość lub prawa rzeczowe ograniczone są niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że przewidziane będą środki na ich nabycie. Wykonawca, który uzyskał zezwolenie przewidziane w § 3, zawiadamia właścicieli nieruchomości o zamierzonym nabyciu nieruchomości lub ustanowieniu praw rzeczowych ograniczonych za cenę, jaka zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, i wzywa ich, by w terminie 15-dniowym, jeżeli nie godzą się na nabycie nieruchomości lub ustanowienie praw rzeczowych ograniczonych, zgłosili sprzeciw do prezydium powiatowej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości (§5 ust. 1 rozporządzenia). I dopiero w przypadku niezgłoszenia sprzeciwów prezydium powiatowej rady narodowej orzekało, na wniosek wykonawcy, zgłoszony najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od upływu 15-dniowego terminu, bez rozprawy, jednak po wysłuchaniu osób zainteresowanych, o ile się zgłosili, że za zgodą właściciela, za cenę jaka zostanie określona na podstawie art. 28 w/w dekretu, na nieruchomości ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe albo że nieruchomość została nabyta. W razie zgłoszenia sprzeciwów, wykonawca mógł nabyć prawa rzeczowe ograniczone na nieruchomości lub nieruchomość w drodze wywłaszczenia (§7 w/w rozporządzenia). W ocenie składu orzekającego analiza przywołanego uregulowania prawnego nie pozostawia wątpliwości, iż uzyskanie zezwolenia było pierwszym etapem w drodze do nabycia ograniczonych praw rzeczowych lub nieruchomości i nie rodziło żadnych praw, ani obowiązków w stosunku do strony, która takie zezwolenie uzyskała. Podmiot legitymujący się takim zezwoleniem nie miał gwarancji, iż dojdzie do wywłaszczenia , do realizacji postanowień zezwolenia. Dopiero na podstawie orzeczenia prezydium powiatowej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości, następowało nabycie ograniczonych praw rzeczowych lub nieruchomości, jak stanowi §7 w/w aktu. Z zebranej w sprawie dokumentacji nie wynika aby wydana została decyzja, mocą której na nieruchomości skarżącego ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe lub została nabyta. W świetle powyższego nie budzi żadnych wątpliwości, iż decyzją taką nie jest decyzja Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dnia 18 czerwca 1957r., w oparciu o którą Biuro Budowy Sieci Najwyższych Napięć w Ł. uzyskało pozwolenie na nabycie ograniczonych praw rzeczowych na gruntach stanowiących własność osób fizycznych zajętych pod budowę linii energetycznej P.-Z. Z kolei decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.-B. z dnia 27 sierpnia 1957r., udzielała wprawdzie Biurze Budowy Sieci Najwyższych Napięć zezwolenia na przystąpienie do niezwłocznego korzystania ale z enumeratywnie wyliczonych w niej nieruchomości. Katalog tych nieruchomości obejmował działki położone przy ulicach: B, C, D, E, F, G, H, I, J, K i wskazywał imiennie właścicieli tych nieruchomości. Decyzja ta nie udzielała zezwolenia na korzystania z nieruchomości A. K. położonej w Ł. przy ulicy A [...]. Oznacza to, iż w obrocie prawnym brak było i nadal jest brak aktu, który nakładałby na nieruchomość skarżącego ograniczone prawo rzeczowe lub stanowiłby o jej nabyciu w związku z realizacją planu narodowego. Reasumując powyższe, w ocenie składu orzekającego stanowisko organów administracji, prawidłowo wyartykułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasługuje na uwzględnienie. Jak już zostało podkreślone, w ślad za wypracowanym stanowiskiem orzecznictwa, konsekwencją braku decyzji, której przedmiotem byłaby nieruchomość skarżącego jest brak podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie odszkodowania. Sporne odszkodowanie ustalane jest wyłącznie wówczas, gdy powstałe szkody i zmniejszenie wartości nieruchomości są konsekwencją działania podejmowanego na podstawie decyzji administracyjnej. Zarówno brak decyzji ograniczającej sposób korzystania z konkretnej nieruchomości, jak również wyrządzenie szkody w wyniku działań wykraczających poza zakres udzielonego w decyzji zezwolenia, wyklucza możliwość dochodzenia takiego roszczenia przed organem administracji i czyni właściwym do jego rozpoznania sąd powszechny. Stanowisko organu wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie również w części dotyczącej odszkodowania za zniszczone w 2005 roku drzewa znajdujące się na nieruchomości strony. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego nie został wydany żaden akt administracyjny, który zezwalałby na przycięcie drzew, brak takiego aktu wyklucza administracyjną drogę dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i czyni zasadnym wystąpienia na drogę postępowania cywilnego. Na marginesie wyjaśnić należy, iż sądy administracyjne nie są związane stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu orzeczenia sądu powszechnego. Brak jest regulacji prawnej, która obligowałaby do takiego związania. Z tych wszystkich względów organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, iż wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, z którą mamy do czynienia, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygniecie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998r., sygn.akt IV SA 1225/96, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 43250; wyrok NSA z dnia 26 września 2001r., sygn.akt V SA 381/00, niepubl., dostępny w Lex nr 78917). Stosownie natomiast do art. 105 §1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie w powyższym zakresie zawsze będzie miało formę decyzji administracyjnej, co do zasady bowiem, jak wynika z art. 104 k.p.a., postępowanie administracyjne kończy się decyzją, która rozstrzyga sprawę merytorycznie albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Również zatem w przypadku, gdy postępowanie administracyjne zostało wszczęte, musi być zakończone w sposób przewidziany przepisami prawa procesowego. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego przyjąć należy, iż organy obu instancji będąc związane wyżej wymienionymi przepisami prawa mogły tylko wydać takie decyzje, jakie zostały podjęte. Z uwagi na powyższe argumentacja skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło