II SA/Łd 744/02
WyrokWSA w Łodzi2006-04-05
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa polegającego na rejestracji samochodu osobowego po przeróbkach jako ciężarowego bez przedstawienia świadectwa homologacji, jest zgodna z prawem, jeśli stan prawny w dacie rejestracji nie był jednoznaczny w tej kwestii, a organ nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności, w tym kwestii następstwa prawnego strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, iż rejestracja pojazdu stanowiła rażące naruszenie prawa. W szczególności, nie dokonano jednoznacznej oceny stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji, nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości dotyczących obowiązku przedłożenia świadectwa homologacji w kontekście dokonanych przeróbek, a także zaniechano zbadania kwestii następstwa prawnego strony skarżącej, co narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi o rejestracji samochodu marki Opel Corsa jako ciężarowego-uniwersalnego. Organ uznał, że rejestracja ta nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dokonano zmian konstrukcyjnych w samochodzie osobowym bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, opierając się jedynie na badaniu technicznym. Spółka A, następca prawny pierwotnego właściciela, zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając m.in. brak wszechstronnego zbadania sprawy, nieuwzględnienie faktu, że decyzja o rejestracji nie istnieje w obrocie prawnym, oraz błędne uznanie jej za stronę postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. B. Z. – S. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów.
3 II SA/Łd 744/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2002 r., Nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § l pkt. l, art. 157 § l i 2 oraz art. 156 § l pkt 2 k.p.a. oraz art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U.z 2001 r., Nr 79, poz. 856), art. 64 ust. l i 3 ustawy z dnia l lutego 1983r -Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 1992r., Nr 11 poz. 41 ze zm. ), § 5 ust. l pkt. l i § 5 ust. l pkt. 2 lit. b. rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów ( Dz.U z 1996r Nr 155 poz. 722), utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczącej rejestracji pojazdu marki OPEL CORSA o numerze rejestracyjnym [...] na B Spółka z.o.o. z siedzibą w Ł. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki OPEL CORSA nr rej. [...], stwierdziło nieważność opisanej powyżej decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował na rzecz B Spółki z.o.o w Ł. samochód marki OPEL CORSA, nr rej. [...] jako samochód ciężarowy – uniwersalny. Do wniosku o rejestrację wnioskodawca dołączył fakturę VAT z dnia [...] wydaną przez C z siedzibą w Ł. na wymieniony pojazd dla B Sp. z.o.o. w Ł. na okoliczność sprzedaży samochodu dostarczonego przez D sp. z.o.o., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 17 maja 1996 r. i opis zmian dokonanych w pojeździe. Następnie przedmiotowy pojazd został sprzedany i w dniu [...] przerejestrowany w Urzędzie Miasta Ł. na nazwisko M. S. zam. Ł., ul. K. 30 m. 3.
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ rejestrujący, po rozpoznaniu wniosku Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie rejestracji samochodu marki OPEL Corsa o nr rej. [...]. Organ wskazał, iż w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu wymienionego pojazdu brak jest podstaw żądania przedstawienia do wniosku o rejestrację pojazdu wyciągu ze świadectwa homologacji, a podstawą ustalenia danych technicznych pojazdu po dokonanych zmianach konstrukcyjnych jest zaświadczenie upoważnionej stacji kontroli pojazdów. Strona przedstawiła zaświadczenie, którego oryginalność nie została zakwestionowana, a tym samym nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 145 kpa, uzasadniających wznowienie postępowania.
Pismem z dnia 16 września 2001 r. [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. na podstawie art. 184 § l i 2 k.p.a. wniósł sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], mocą której zarejestrowano samochód marki OPEL Corsa, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa: § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. nr 155, poz. 772) polegające na zarejestrowaniu samochodu osobowego OPEL CORSA jako samochodu ciężarowego-uniwersalnego i wpisaniu do dowodu rejestracyjnego danych, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe z pominięciem trybu postępowania homologacyjnego przewidzianego przepisami § 55 i 56 rozporządzenia.
Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu 15 listopada 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji samochodu marki OPEL Corsa. Urząd Miasta Ł. Wydział Komunikacji w piśmie z dnia 12 grudnia 2001 r. podał, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] i przesłał kopie dokumentów stanowiących podstawę zarejestrowania pojazdu.
Pełnomocnik A Sp. z o.o. jako następca prawny B Sp. z o.o. w Ł. wyjaśnił w piśmie z dnia 12 października 2001 r., że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu marki Opel Corsa nr rej. [...] zapadła na rzecz poprzednika prawnego. W dniu 29 grudnia 2000 r. nastąpiło wykreślenie B spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. z rejestru handlowego w związku z przyłączeniem do A sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie art. 283 pkt 1 k.h. Ponadto w dniu 20 maja 1998r. pojazd został zbyty na rzecz E w Ł. ul. T. 62. Wskazując na powyższe pełnomocnik podniósł, że skoro decyzja, co do której wszczęto postępowanie nie istnieje w obrocie prawnym, jak też nie istnieje podmiot na rzecz którego była wydana, to postępowanie powinno być umorzone na podstawie art. 105 § l kpa.
W dniu 29 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przesłało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji do Firmy E, która w zakreślonym terminie nie złożyła wyjaśnień.
W dniu 28 grudnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przesłało zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji do M. S. wyznaczając termin do złożenia wyjaśnień na piśmie.
W dniu 4 stycznia 2002 r. M. S. otrzymał przedmiotowe zawiadomienie, jednakże w zakreślonym terminie nie złożył żadnych wyjaśnień.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgodnie z art. 157 § l k.p.a. – właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji, w przypadkach określonych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
W sprawie, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Jak wynika z art. 157 § l w związku z art. 156 § l pkt 2 k.p.a., organ wyższego stopnia stwierdza nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6. w razie jej wykonania wywoływałaby czyn zagrożony karą,
7. zawiera wadę powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa "stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § l (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., II S.A. 581/83, "Problemy praworządności 1984, Nr 10, s. 26). Wada decyzji określona w art. 156 § l pkt 2 k.p.a. nie odnosi się do przepisów stanowiących jej podstawę prawną, lecz dotyczy ona stanu prawnego sprawy możliwego do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych. Wada decyzji administracyjnej powstała w wyniku naruszenia prawa powoduje konieczność eliminacji takiej decyzji z obrotu prawnego. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części (B. Adamiak J. Borkowski, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 1996r. str. 720-721).
W sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia l lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym , która obowiązywała do 31 grudnia 1997r. W myśl przepisów art. 59 ust. l i 3 ustawy, pojazd samochodowy podlegał obowiązkowi rejestracyjnemu, zaś sprawa administracyjna w tym zakresie była rozstrzygana przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej o wydanie dowodu rejestracyjnego. Treścią rozstrzygnięcia w sprawie o rejestrację samochodu były zatem dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym. Wspomniana ustawa – Prawo o ruchu drogowym nie zawierała unormowań co do szczegółowych zasad postępowania rejestracyjnego, tak więc w tym zakresie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U.z 1996r., Nr 155, poz. 722).
Zgodnie z art. 64 ust. l cytowanej ustawy, właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany jest przedstawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązkowi takiemu nie podlegają nowe pojazdy, na które wydano świadectwo homologacyjne, chyba że w pojeździe dokonane zostały zmiany dotyczące pierwotnego przeznaczenia pojazdu (art. 64 ust. 4).
W niniejszej sprawie w samochodzie dokonano zmian konstrukcyjnych polegających na wymontowaniu tylnego fotela trzymiejscowego wraz z zagłówkami i pasami bezpieczeństwa oraz zamontowaniu przegrody oddzielającej przestrzeń ładunkową od pasażerskiej. Zmiany te wprowadzono w celu zmiany pierwotnego przeznaczenia pojazdu.
W myśl § 5 powołanego rozporządzenia dane techniczne pojazdu, do których należy zaliczyć także rodzaj i typ pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność, masę oraz liczbę miejsc, określa organ dokonujący rejestracji na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji.
Przedmiotowy samochód został oznaczony, jak wynika z danych w świadectwie homologacji z dnia 3 października 1996r. Nr [...], jako samochód osobowy, a nie ciężarowy – uniwersalny jak stwierdzono w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
W przypadku dokonania przeróbki pojazdu, w myśl § 5 ust. l pkt 2 lit b. powołanego wyżej rozporządzenia – organ rejestrujący może wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stacje kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów. Zmiana tak mogła nastąpić tylko w trybie postępowania homologacyjnego zgodnie z § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U. z 1996r., Nr 155, poz. 722).
Rejestracja przedmiotowego samochodu jako ciężarowego – uniwersalnego, pomimo, iż jest to samochód osobowy stanowi rażące naruszenie powołanych przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych i badaniu pojazdów. W przypadku dokonania zmian konstrukcyjnych w samochodzie osobowym warunkiem rejestracji zmiany danych technicznych pojazdu w dowodzie rejestracyjnym jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Takie stanowisko przyjął NSA w wydanym przez siebie orzeczeniu mając na uwadze uchwałę pięciu sędziów NSA z dnia 23 października 2000r. sygn. akt OPK 17/2000 opublikowaną w Przeglądzie Prawa Gospodarczego nr 12/2000 str. 37-39. Rewizję nadzwyczajną od tego wyroku wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich oddalił Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 9 listopada 2001 r. sygn. akt III RN 194/01 podzielając stanowisko NSA wyrażone w cytowanej uchwale. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przepisy § 5 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993r. wydanym na podstawie ustawy z dnia l lutego 1983r. stanowią wprawdzie, że dane techniczne pojazdu mogą być określone na podstawie stwierdzenia stacji kontroli pojazdów upoważnionej do dokonywania badań technicznych, ale tylko w określonych stanach faktycznych tj. w przypadku zmiany dopuszczalnej ładowności lub dopuszczalnej masy całkowitej albo miejsc w pojeździe. Z przedstawionych rozważań wynika zatem jednoznacznie, że zmiana przeznaczenia pojazdu wymaga uzyskania nowego świadectwa homologacji.
W dniu 11 lutego 2002 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy, wnosząc o uchylenie w/w decyzji Samorządnego Kolegium Odwoławczego w Ł. i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka podniosła, iż w jej ocenie w sprawie nie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], o rejestracji samochodu Opel Corsa jako samochodu ciężarowego –uniwersalnego. Przede wszystkim postawiono zarzut, że w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do stanowiska A sp. z o.o. wyrażonego w piśmie z dnia 27 listopada 2001r. w zakresie bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na brak adresata decyzji jak również brak w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem postępowania z uwagi na fakt zbycia przedmiotowego pojazdu i uzyskania przez nowego właściciela nowej decyzji – dowodu rejestracyjnego. Dodatkowo, wnioskodawca stwierdził, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji – dowodu rejestracyjnego z powodu rażącego naruszenia prawa /art. 156 § l pkt. 2 k.p.a./ jest również nieuzasadnione merytorycznie. Rażące naruszenie prawa następuje wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Generalną przesłanką uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym stanowi art. 156 § l pkt. 2 k.p.a. jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Jest to podstawowe kryterium pozwalające oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane błędną wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa. Dla wystąpienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. W ocenie wnioskodawcy w sprawie brak jest tej podstawowej przesłanki. Podstawą zarejestrowania pojazdu był art. 59 ust. 3 w związku z art. 64 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia l lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym /tekst jednolity Dz. U. Nr 11, poz. 41 z 1992 r. ze zm./. Zgodnie ze wskazanymi przepisami rejestracji pojazdu, na wniosek właściciela pojazdu, dokonywał kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej.
Właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany był przestawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązek ten nie dotyczył nowych pojazdów, na które wydane zostały świadectwa homologacji lub decyzje zwalniające pojazd z obowiązku homologacji.
Warunki oraz tryb rejestracji pojazdów określało rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1993 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów /Dz. U. Nr 37, poz. 164/. Zgodnie z § 3 ust. l rozporządzenia właściciel pojazdu przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu obowiązany był przedstawić – oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Zgodnie zaś z ust. 5 § 3, jeżeli było wymagane badanie stanu technicznego pojazdu, właściciel był obowiązany przedstawić również dowód tego badania. Wskazane rozporządzenie nie nakładało na właściciela pojazdu obowiązku przedstawiania świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji. Bezzasadnie dla uzasadnienia swojego stanowiska organ powołuje załącznik do świadectwa homologacji typu pojazdu Nr [...] z dnia 3 października 1996r. mimo, że pojazd został zarejestrowany w dniu [...]. Praktyka rejestrowania pojazdów na wskazanych wyżej zasadach była powszechna do czasu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 23 października 2000 r. w sprawie sygn. akt OPK/17/00. Interpretacja wyżej wymienionych przepisów przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest jednoznaczna, skoro Rzecznik Prawa Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną od wskazanego wyżej orzeczenia. Stanowisko prezentowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich jest zbieżne ze stanowiskiem ustawodawcy - Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej /publikacja Rzeczpospolita nr 226 /5999/ z dnia 27 września 2001 r./. oraz powszechną praktyką organów rejestrujących w całym kraju.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł także M. S. właściciel firmy E w Ł. ul. T. 62, nabywca przedmiotowego samochodu od A sp. z o.o. Zarzucił wydanej decyzji naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, która wynika wprost z art. 2 Konstytucji RP. Przytoczył dotychczasową interpretację Ministerstwa Finansów w zakresie problematyki będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, potwierdzającą możliwość rejestracji samochodów po dokonaniu przeróbek na podstawie badań przeprowadzonych przez stacje kontroli pojazdów. Wskazał, że w wydanej decyzji organ używa na stronach 6, 7 i 8 nazwy Opel Astra, w sytuacji gdy przedmiotem rejestracji był Opel Corsa co w jego ocenie również uzasadnia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało błąd pisarki na stronie 6 i 7 w ten sposób, że w miejsce Opel Astra wpisano Opel Corsa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższych wniosków decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zarejestrowaniu samochodu marki OPEL Corsa nr rej. [...].
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż wniosek A Spółki z o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie. Pismem z dnia 16 października 2001 r. [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. na zasadzie art. 184 § l i 2 k.p.a. wniósł sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o rejestracji samochodu marki Opel Corsa i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło w dniu [...]. Organ administracji, w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności określonej decyzji, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że w swojej decyzji Kolegium Odwoławcze rozstrzyga wyłącznie co do nieważności albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło pogląd wyrażony w decyzji Kolegium z dnia [...], iż decyzja organu I instancji jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa zgodnie z art. 156 § l pkt. 2 k.p.a. Zarówno z orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że nie każde naruszenie prawa wywołuje skutki przewidziane w tym przepisie, ale konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, że miało ono charakter rażący. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się co należy rozumieć przez "rażące naruszenie prawa"; Sąd stwierdził, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt. 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące, /wyrok NSA z dnia 21.10.1992 r. V SA 86/92 i 436-466/92 OSP z 1994 r. z. 2 póz. 23 oraz wyrok NSA z 06.07.1984 r. I SA 804/84 GPzl984r.nr20/.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozważając przedmiotową sprawę doszło do przekonania, że w sprawie wystąpiły dostateczne podstawy do oceny, iż wydanie decyzji w dniu [...] o rejestracji pojazdu marki Opel Corsa nr rej. [...] – nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisu § 5 ust. l pkt l i § 5 ust. l pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U. z 1996r., Nr 155, poz. 722), polegającym na zarejestrowaniu wymienionego pojazdu na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy powołane przepisy nie przewidują zmiany rodzaju (typu ) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stacje kontroli pojazdów, jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego w § 55 i 56 rozporządzenia z dnia l lutego 1993r. W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że w samochodzie dokonano zmian konstrukcyjnych co potwierdza zaświadczenie nr [...] z dnia 17 maja 1996r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opis zmian konstrukcyjnych dokonanych w pojeździe stanowiącym załącznik do wymienionego zaświadczenia. Wskazują one na zmianę pierwotnego przeznaczenia pojazdu.
Zgodnie z § 5 powołanego już wyżej rozporządzenia – dane techniczne pojazdu, do których należy zaliczyć także rodzaj i typ pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność, masę oraz liczbę miejsc, określa organ dokonujący rejestracji na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji. W przypadku dokonania przerobienia pojazdu, zgodnie z § 5 ust. l pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia – organ rejestrujący może wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stacje kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów. Taka sytuacja, jak już wskazano w decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...], występuje w przypadku decyzji organu I instancji. Rejestracja przedmiotowego samochodu jako ciężarowo – uniwersalnego mimo, że ze świadectwa homologacji wynikało, że jest to samochód osobowy, jest rażącym naruszeniem przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych i badaniu pojazdów.
Kolegium nie podzieliło stanowiska pełnomocnika wnioskodawcy, że postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieje adresat decyzji, jak również nie istnieje decyzja będąca przedmiotem postępowania. Decyzja z dnia [...] nie utraciła bytu, gdyż eliminacja określonej decyzji z obrotu prawnego nastąpić może tylko w sposób określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (uchylenie, stwierdzenie nieważności). Ponadto odnosząc się do zarzutów, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważność ww. decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest również nieuzasadnione merytorycznie, Kolegium wyjaśniło, iż nie może się z nim zgodzić. Zdaniem Kolegium sprawa była jak najbardziej uzasadniona merytorycznie – zmiany jakie faktycznie zostały dokonane w przedmiotowym samochodzie osobowym, mogły stwarzać możliwość wykorzystania go jako samochodu ciężarowego – uniwersalnego (po przeprowadzeniu odpowiednich badań technicznych przez stację kontroli pojazdów). Mogło to mieć jednak znaczenie jedynie dla celów dokonania określonych zmian w dowodzie rejestracyjnym. Dowód rejestracyjny służy jednak innym celom niż świadectwo homologacji, które stwierdza jaki samochód jest przedmiotem obrotu.
Powoływany przez wnioskodawcę argument, iż cyt. rozporządzenie nie nakładało na właściciela pojazdu obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia l lutego 1983r. pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji i praktyka ta była powszechna do czasu podjęcia uchwały przez NSA z dnia 23 października 2000r sygn. akt OPK 17/00, następnie zaskarżonej rewizją Rzecznika Praw Obywatelskich do Sądu Najwyższego, nie może być uwzględniony. W dacie wydawania mniejszej decyzji Sąd Najwyższy podjął już w tej materii stosowne rozstrzygnięcie oddalając rewizję Rzecznika Praw Obywatelskich, potwierdzając tym samym konieczność uzyskiwania każdorazowo świadectwa homologacji w przypadku dokonania takich przeróbek, które zmieniły charakter samochodu. Konkludując Kolegium wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § l k.p.a. stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w cyt. przepisie. W przedmiotowej sprawie była podstawa do przyjęcia, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. W tym stanie rzeczy brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku A Sp. z o.o. i uchylenia własnej decyzji z dnia [...] oraz umorzenia postępowania w sprawie. Również wniosek E nie zasługuje w ocenie Kolegium na uwzględnienie. Argument naruszenia zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa jest nieuzasadniony, bowiem nie może korzystać z ochrony działanie obywatela, które jest niezgodne z prawem.
W skardze skierowanej w dniu 17 maja 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi A sp. z o.o. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym, a w konsekwencji brak ustalenia stanu rzeczywistego sprawy – nieistnienia w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem postępowania, jak i podmiotu, na rzecz którego decyzja została wydana;
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, nieuwzględnienie powszechnej w całym kraju praktyki stosowania przepisów art. 59 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym;
- art. 77 i 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie ustalenia faktu wydania nowej decyzji – dowodu rejestracyjnego nabywcy pojazdu, a tym samym brak ustalenia, że będąca przedmiotem postępowania decyzja nie istnieje i strona postępowania nie posiada w czasie prowadzonego postępowania żadnych praw i obowiązków z niej wynikających;
- art. 30 § 4 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu dotyczy praw zbywalnych i tym samym A sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez brak stwierdzenia z jakich powodów naruszenie przepisów § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, polegające na wpisaniu do dowodu rejestracyjnego zmiany typu pojazdu, stanowi rażące naruszenie prawa, mimo utraty bytu prawnego przez decyzję o zarejestrowaniu pojazdu oraz, że podstawą rejestracji przedmiotowego samochodu w dniu [...] powinno być świadectwo homologacji typu Nr [...] z dnia 3 października 1996r.
Skarżąca ponownie podniosła, iż nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Rejestracja pojazdu, dokonana decyzją Prezydenta Miasta Ł., nastąpiła na rzecz ówczesnego jego właściciela – B sp. z o.o. w Ł. Spółka ta utraciła byt prawny w wyniku przyłączenia do A sp. z o.o. w W. w trybie art. 283 pkt 1 kodeksu handlowego. Wynikające z decyzji o rejestracji pojazdu uprawnienie do poruszania się konkretnym pojazdem po drogach publicznych, którego materialnym wyrazem jest dokument – dowód rejestracyjny pojazdu jest w ocenie skarżącej uprawnieniem osobistym ze sfery prawa publicznego, które nie może być przedmiotem obrotu prawnego nie stanowi bowiem prawa zbywalnego. W konsekwencji nie mogło być przeniesione na A sp. z o.o. – zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. na inny podmiot przenieść można wyłącznie prawa zbywalne. Ponadto skarżąca podtrzymała swoją argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 11 lutego 2002 r. i wskazywała, że nie jest dopuszczalne obarczanie adresata decyzji ryzykiem błędnej oceny okoliczności decydujących o przesłankach zastosowania przepisów przewidujących uprawnienia lub nakładających ciężary. Strona postępowania administracyjnego ma bowiem prawo liczyć w tym zakresie na umiejętności i fachową wiedzę urzędników, którym jest obowiązana dostarczyć niezbędne fakty i dokumenty umożliwiające prawidłową ocenę i wnioskowanie. Strona zastosowała się do obowiązujących przepisów, a przedstawione przez nią dokumenty nie zostały zakwestionowane.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł., który zgłosił udział w sprawie pismem z dnia 6 października 2005 r. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1271 ze. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniesiona została w dniu 17 maja 2002 roku i do dnia l stycznia 2004 roku postępowanie sądowe nie zostało
zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem l stycznia 2004 roku dla obszaru
województwa [...] rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../
/Dz. U. z 2003r. Nr 72 poz. 652).
Zgodnie z treścią art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 § l w związku z art. 156 § l pkt 2 kpa w związku z uznaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., iż wydanie decyzji o rejestracji samochodu nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa - § 5 ust. l pkt l i § 5 ust. l pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U. z 1993r., Nr 21, poz. 91 ze zm.), polegającym na zarejestrowaniu wymienionego pojazdu na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy powołane przepisy nie przewidują zmiany rodzaju ( typu ) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stacje kontroli pojazdów, a jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego w § 55 i 56 rozporządzenia z dnia l lutego 1993r.
Z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą rozstrzygnięcia było stanowisko, że skoro istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to tym samym zarejestrowanie samochodu jako samochodu ciężarowego – uniwersalnego na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, stanowiło rażące naruszenie prawa. W stanowisku tym pominięta została całkowicie ocena czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o rejestracji samochodu kwestia obowiązku przedłożenia świadectwa homologacji w przypadku rejestrowania samochodu osobowego po przeróbkach jako samochodu ciężarowego – uniwersalnego była na tyle jednoznacznie unormowana, iż można przyjąć, że naruszenie tego obowiązku i zarejestrowanie samochodu bez świadectwa homologacji, może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych) na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, a także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów prawa w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. Inaczej mówiąc nie jest wystarczające stwierdzenie, że określony przepis (przepisy) należy rozumieć inaczej, niż to przyjął organ, wydający kwestionowaną decyzję, ale konieczne jest ponadto dokonanie oceny w okolicznościach sprawy, że to inne rozumienie treści przepisu (przepisów) jest rażąco wadliwe.
Decyzje stwierdzające nieważność decyzji wydane w tej sprawie takiej oceny nie zawierały. Nie można bowiem uznać za taką ocenę jedynie ogólnych rozważań odwołujących się do orzecznictwa sądowego i doktryny wyjaśniających pojęcie rażącego naruszenia prawa, które zostało użyte w art. 156 § l pkt 2 kpa. Te ogólne rozważania, które przytoczył organ administracji, muszą być przeniesione na grunt konkretnej sprawy z dokonaniem oceny stosowania określonych przepisów, które miały zastosowanie w tej sprawie. W tym zakresie stanowisko organu nie jest przekonywujące.
Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie świadectwo homologacji typu pojazdu Nr [...] na samochód osobowy marki OPEL Corsa zostało wydane w dniu 3 października 1996r. Natomiast kwestionowana decyzja została wydana [...]. W dacie rejestracji przedmiotowego samochodu świadectwo homologacji nie istniało. Przy takim stanie faktycznym rozważania co do ustalenia typu pojazdu organ uzasadnia opisem wynikającym ze świadectwa homologacji wydanego już po dacie rejestracji pojazdu. Organ orzekający nie wyjaśnia jaki dokument był właściwy przy rejestracji pojazdu dla określenia jego typu (rodzaju), w sytuacji, gdy na dany samochód nie wydano świadectwa homologacji, przechodzi natomiast od razu do uzasadnienia, że brak świadectwa homologacji przy zmianie typu pojazdu stanowi rażące naruszenie prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie wynika w sposób jednoznaczny czy organ dopatruje się wadliwości decyzji o rejestracji samochodu w tym, że w ogóle nie było świadectwa homologacji na ten samochód, czy w tym, że nie było świadectwa homologacji na ten samochód jako samochód ciężarowy – uniwersalny, po dokonaniu określonych przeróbek w samochodzie osobowym. W tym stanie rzeczy nie jest jasne, czy zarzut naruszenia prawa odnosi się do nieprzedłużenia dodatkowego świadectwa homologacji w związku ze zmianą typu pojazdu z osobowego na samochód ciężarowy uniwersalny, a wobec tego, które przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego zostały naruszone i to w sposób rażący. W obowiązującym w dacie wydania decyzji stanie prawnym ustawa z dnia 1 lutego 1983r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 1992r., Nr 11, poz. 41 ze zm.) w art. 56 ustalała obowiązek uzyskania świadectwa homologacji wydawanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej przez producentów i importerów pojazdów samochodowych i przyczep oraz producentów ich wyposażenia i części. Delegacja zawarta w ust. 2 pkt 1 tego przepisu zezwalała Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej na rozciągnięcie tego obowiązku również na inne pojazdy, ale nie na inne podmioty. Również rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów w powoływanym przez organ § 55 i § 56 zobowiązywało tylko producentów i importerów pojazdów samochodowych do uzyskania świadectwa homologacji oraz dopełnienia obowiązków określonych w tych przepisach w związku z postępowaniem homologacyjnym. Organ nie dokonał oceny wskazanych wyżej przepisów w okolicznościach przedmiotowej sprawy, natomiast w uzasadnieniu swojego stanowisko powołał się jedynie na treść § 5 ust. l pkt l i § 5 ust. l pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia. W tym miejscu godzi się podnieść, iż cytując treść tego przepisu organ dodaje sformułowanie, którego przepis ten nie zawiera. Zgodnie z normą wynikającą z § 5 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia "dane techniczne pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe, określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji..." Tymczasem organ w treści uzasadnienia decyzji pisze, że "dane techniczne pojazdu, do których należy zaliczyć także rodzaj i typ pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe, określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji..." . Następnie na podstawie tak sformułowanego przez siebie przepisu wnioskuje, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stacja kontroli może dokonać zmian tylko w zakresie dopuszczalnej ładowności, dopuszczalnej masy całkowitej albo liczby miejsc, a zmiana typu pojazdu jest możliwa jedynie w drodze postępowania homologacyjnego.
Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się również na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym uchwałę składu pięciu sędziów z dnia 23 października 2000 r. sygn. akt OPK 17/2000 ostatecznie stwierdzając, że skoro w związku z dokonanymi w przedmiotowym pojeździe zmianami istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to organ rejestrując samochód bez przedłożenia tego świadectwa rażąco naruszył prawo.
W przekonaniu Sądu nie można przyjąć poglądu, iż w dacie kwestionowanej decyzji przepisy prawa o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze były dostatecznie jasne, a organ rejestrujący powinien wiedzieć, że homologacja jest konieczna – skoro przepisy te wymagały wykładni jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach z dnia 23 października 2000 r. sygn. akt OPK 17/2000 i z dnia 18 grudnia 2000 r. OPK, 18/00 ( ONSA z 2001 nr 3 poz. 102 ). Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 maja 2004 r. sygn. akt OSK 221/04 oraz z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1499/04 (nie publikowane). Sąd w tym składzie pogląd ten podziela.
Ponadto podnieść należy, iż organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem na jakiej podstawie uznał stronę skarżącą za następcę prawnego B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 30 § 4 K.p.a. W aktach sprawy brak jest dokumentów dotyczących połączenia B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. ze skarżącą spółką, nie oceniono też – mimo zarzutu strony skarżącej – ewentualnego przejścia na skarżącą uprawnień wynikających z decyzji Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rejestracji pojazdu i dopuszczalności takiego przejęcia w świetle art. 283 kodeksu handlowego. Zarówno w swoich decyzjach jak i w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przemilczało ten zarzut stwierdzając jedynie, że nie ma podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na nieistnienie adresata decyzji. Organ, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do stawianych zarzutów oraz podania motywów rozstrzygnięcia uwzględniających ocenę prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywujący, odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7 – 9 i art. 11 kpa skutkuje w myśl utrwalonego orzecznictwa NSA wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien więc przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżąca stała się, w wyniku połączenia z B spółką z o.o. następcą prawnym tej ostatniej w przedmiocie uprawnień i obowiązków wynikających z rejestracji pojazdu. Wynik oceny dowodów winien zostać przedstawiony w uzasadnieniu decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm. ). Mając na uwadze treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło