II SA/Łd 744/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-14
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agata Sobieszek-Krzywicka, Michał Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, pomimo jego twierdzeń o stanie zdrowia uniemożliwiającym stawiennictwo i częściowym wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Skarżący nie stawił się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, co stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania. Ponadto, skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu przez ostatnie 6 miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów, co potwierdzają wpłaty komornika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący nie stawił się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, a także nie wywiązywał się w każdym miesiącu przez ostatnie 6 miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na swój zły stan zdrowia i fakt częściowego wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2025 roku nr SKO.4111.60.2025 w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M.W., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc
Zaskarżoną decyzją z 12 sierpnia 2025 r. znak: SKO.4111.60.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania H. W., powoływanego dalej jako: "skarżący", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 5 ust. 3, ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 438 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.u.a." oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2025 r., znak: SOCIII.522.120625.2024.2460.000001.2025 o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Z akt sprawy wynika, że 18 września 2024 r. do organu wpłynął wniosek Prezydenta Miasta B. o podjęcie wobec skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego działań w związku z przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz G. W. w wysokości 200,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2024 r. do 30 września 2025 r.
Wezwaniem z 19 lutego 2025 r. skarżący został zobowiązany do stawienia się w siedzibie organu w terminie 14 dni w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego. Do dnia wydania decyzji skarżący nie stawił się w siedzibie organu w celu dokonania ww. czynność, wobec czego uznano, że uniemożliwił on przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego.
Pismem z 16 kwietnia 2025 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o przysługującym prawie udziału w postępowaniu dotyczącym uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji uznał skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący zobowiązany jest do łożenia tytułem alimentów na rzecz G. W., powoływanej dalej jako: "córka" kwoty w wysokości 200,00 zł miesięcznie. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla [...] w okresie ostatnich 6 miesięcy na poczet alimentów na rzecz ww. osoby uprawnionej wyegzekwował i przekazał do organu właściwego wierzyciela kwoty: grudzień 2024 r.: 139,20 zł; styczeń 2025 r.: 173,91 zł; luty: 2025 r. 173,91 zł; marzec: 2025 r. 0,00 zł; kwiecień: 2025 r. 0,00 zł; maj: 2025 r. 347,83 zł. W okresie ostatnich 6 miesięcy, tj. w okresie od grudnia 2024 r. do maja 2025 r. skarżący nie wywiązał się w każdym z tych miesięcy z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 100,00 zł miesięcznie czyli stanowiącej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie wskazując, że od grudnia 2024 r. do maja 2025 r. płacił kwoty znacznie przekraczające 100 zł miesięcznie. Jednocześnie zwrócił uwagę na swój zły stan zdrowia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ po przywołaniu treści art. 5 ust. 3, ust. 3a u.p.o.u.a. wyjaśnił, że obowiązek alimentacyjny skarżącego powstał na postawie tytułu wykonawczego: wyroku Sądu Okręgowego w B. z 6 lipca 2012 r., sygn. akt [...], protokołu Sądu Okręgowego w B. z 18 października 2013 roku, sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w B. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z 22 listopada 2018 roku, sygn. akt [...] (zgodnie z zaświadczeniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z 18 czerwca 2025 r.).
Przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 u.p.o.u.a. Skarżący nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, w związku z czym została wszczęta egzekucja świadczeń alimentacyjnych, która okazała się bezskuteczna.
Następnie Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego wyznaczając termin 14 dni od daty otrzymania pisma. Skarżący nie stawił się w organie w wyznaczonym terminie, a zatem uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Ponadto nie skorzystał z możliwości złożenia wyjaśnień oraz dowodów mających znaczenie dla sprawy w wyznaczonym przez organ 14-dniowym terminie w piśmie wszczynającym postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Kolejno organ wyjaśnił, że skarżący zobowiązany jest do łożenia tytułem alimentów na rzecz swojej córki kwoty w wysokości 200,00 zł miesięcznie. Organ I instancji ustalił przy tym, że przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik nie wywiązał się w każdym z tych miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 100,00 zł miesięcznie czyli stanowiącej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (od grudnia 2024 r. do maja 2025 r.), a co za tym idzie nie została spełniona okoliczność określona w art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. Z zaświadczenia komornika z 18 czerwca 2025 roku bowiem wynika, że od dłużnika zostały wyegzekwowane następujące kwoty: 16 grudnia 2024 r. - 200,00 zł, 23 stycznia 2025 r. - 200,00 zł, 28 lutego 2025 r. - 200,00 zł, 7 maja 2025 r. - 400,00 zł. W marcu oraz kwietniu 2025 roku skarżący nie wywiązał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 100,00 zł miesięcznie.
Fakt, że dłużnik alimentacyjny nie wypełnił obowiązku stawienia się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, nałożonego wezwaniem organu z 19 lutego 2025 r. oraz nie złożył żadnych wyjaśnień, w związku z zawiadomieniem organu o wszczęciu postępowania dotyczącego uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych z 16 kwietnia 2025 r., we skazanym przez organ terminie, wyczerpywały w ocenie Kolegium znamiona negatywnego zachowania dłużnika z art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. Przyjęte rozwiązania legislacyjne zostały wprowadzone celem wywarcia presji na dłużnikach alimentacyjnych, aby wywiązywali się ze swoich zobowiązań finansowych, które w ich zastępstwie pokrywane są ze środków publicznych, co należy mieć na względzie przy wykładni przepisów powyższej ustawy. Działania dłużnika alimentacyjnego, których celem jest uniknięcie odpowiedzialności związanej z niepłaceniem alimentów stanowi nadużycie prawa, które nie może uzyskać ochrony.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżył w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a. poprzez ich błędnie zastosowanie lub błędną wykładnię prowadzącą do pominięcia wszelkich okoliczności dotyczących jego osoby i tej sprawy (faktu spłacania alimentów, stanu zdrowia);
2. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji;
3. art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
4. art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów w oderwaniu od zgromadzonej dokumentacji i pominięcie, że wysokość uiszczonych wpłat alimentów przekracza 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W ocenie skarżącego organy administracyjne błędnie rozpoznały sprawę, a skarżona decyzja utrzymuje nieprawidłowy, rażąco sprzeczny z porządkiem prawnym stan rzeczy. Organy nie wzięły pod uwagę jego stanu zdrowia oraz faktu płacenia alimentów pomimo, że podnosił w tym zakresie twierdzenia i przedkładał stosowne dowody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 23 grudnia 2025 r. skarżący uzupełnił skargę zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej a nie swobodnej ocenie, tj. niewyjaśnieniu przyczyn niestawiennictwa skarżącego celem złożenia wywiadu alimentacyjnego ze względu na stan zdrowia oraz na błędnej interpretacji zarachowania wpłat dokonywanych przez skarżącego na poczet alimentów, a w konsekwencji błędnego uznania, że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów;
2. art. 5 ust. 3 i ust. 3a u.p.o.u.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie w sprawie, tj. uznanie skarżącego za dłużnika alimentacyjnego.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów: karty informacyjnej z wizyty lekarskiej z 19 grudnia 2024 r., zwolnienia lekarskiego oraz wydruku z systemu ZUS PUE - informacji o przyznaniu przez ZUS skarżącemu zasiłku chorobowego od 1 stycznia 2025 r. do 1 kwietnia 2025 r. oraz świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 2 kwietnia 2025 r. do 27 grudnia 2025 r.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej a nie swobodnej ocenie, tj. niewyjaśnieniu przyczyn niestawiennictwa celem złożenia wywiadu alimentacyjnego jak również czynnego nieuczestniczenia skarżącego w postępowaniu administracyjnym, ze względu na stan zdrowia oraz błędnej interpretacji zarachowania wpłat dokonywanych przez skarżącego na poczet alimentów, a w konsekwencji uznania, że skarżący przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Skarżący od 19 grudnia 2024 r. do 28 lutego 2025 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu pękniętej łąkotki. Został wezwany do Centrum Świadczeń Alimentacyjnych 22 lutego 2025 r. Przed wyznaczonym terminem zadzwonił na podany na wezwaniu numer telefonu i poinformował, że jestem na L4, ma problem z poruszaniem, czeka na komisję ZUS i zabieg operacyjny. Przy rozmowie telefonicznej obecna była jego żona. W kwietniu 2025 r. został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu, a pismo odebrała jego żona. W tym czasie przebywał poza Ł., co było związane z jego leczeniem. Poinformował wówczas organ telefoniczne, że nie ma go w Ł., przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym i stawienie się osobiście na to wezwanie nie jest w tym terminie możliwe. Skarżący zaznaczył, że w innych sprawach zawsze się stawiał na wezwania organu i składał wyjaśnienia. Obecnie stan zdrowia uniemożliwił mu osobiste stawiennictwo.
Dodatkowo skarżący zaznaczył, że uzyskał znaczny stopień niepełnosprawności w 2018 r. ze względu na uzależnienie od substancji psychoaktywnych i alkoholu od 14-go roku życia, co skutkuje niezdolnością do samodzielnego funkcjonowania i zarobkowania. W 2021 r. w wyniku potrącenia przez samochód miał złamany kręgosłup szyjny (rehabilitacja, leczenie, sanatorium), obecnie ma pękniętą łąkotkę, co uniemożliwia mu przemieszczanie i dlatego jest świadczeniu rehabilitacyjnym. Obecnie jest po operacji złamanej szczęki. W konkretnym stanie faktycznym, to stan zdrowia skarżącego a nie jego zła wola uniemożliwił mu stawienie się na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego (o czym organ został telefonicznie poinformowany), a zatem nie zaistniała przesłanka złej woli oraz świadomego działanie dłużnika, który celowo i w sposób zamierzony nie chce współdziałać z organami w celu wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego. W konsekwencji decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego w ogóle nie powinna zostać wydana.
Ponadto ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z 18 czerwca 2025 r. wynika, że skarżący, zobowiązany do alimentów w wysokości 200 zł, w sierpniu 2024 r. zapłacił kwotę 400 zł, zaś w listopadzie 2024 r. 600 zł. Organ administracyjny powinien więc przede wszystkim wyjaśnić, czy wpłaty te nie było dokonane na poczet przyszłych alimentów, co oznaczałoby, że nie doszło do realnej zaległości w bieżących alimentach w kwocie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ponadto skarżący 26 czerwca 2025 r. dokonał zapłaty kwoty 400 zł tytułem alimentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 12 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 26 czerwca 2025 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
3) bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o rynku pracy i służbach zatrudnienia
– organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Przesłankami uprawniającymi organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych są zatem:
1) uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego;
2) odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy;
3) odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też udziału w szkoleniu zawodowym.
Z kolei art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Z przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3, a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a (por. wyroki NSA z 19 grudnia 2018 r., I OSK 1535/18 i z 27 maja 2020 r., I OSK 698/19).
Z akt sprawy wynika, że obowiązek alimentacyjny skarżącego powstał na postawie tytułu wykonawczego: wyroku Sądu Okręgowego w B. z 6 lipca 2012 r., sygn. akt [...], protokołu Sądu Okręgowego w B. z 18 października 2013 roku, sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w B. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z 22 listopada 2018 roku, sygn. akt [...] (zgodnie z zaświadczeniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z 18 czerwca 2025 r.). Orzeczenia te stanowiły tytuły wykonawcze. Nie ulega wątpliwości, że skarżący posiadał zadłużenie z tytułu alimentów, co wynika z zaświadczenia komornika sądowego z 18 czerwca 2025 r. Jak i pisma Prezydenta Miasta B. z 17 września 2024 r. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący zakwestionował zaświadczenie z 18 czerwca 2025 r. we właściwym trybie (przed sądem powszechnym).
Zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.o.u.a., egzekucja bezskuteczna to taka, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. O bezskuteczności egzekucji zaświadcza organ prowadzący postępowanie egzekucyjne (art. 3 ust. 2 i 3, art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. a u.p.o.u.a.). Stan bezskuteczności egzekucji, istotny dla nabycia przez osobę zobowiązaną do alimentów statusu dłużnika alimentacyjnego, nie podlega kwestionowaniu i weryfikacji przed organami administracji. Jest to bowiem czynność organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne i może być kwestionowana w trybie przewidzianym przez przepisy postępowania egzekucyjnego, w przypadku prowadzenia egzekucji przez komornika – np. w trybie skargi na czynności komornika, o której mowa w art. 767 k.p.c. Tym samym interes dłużnika alimentacyjnego jest dostatecznie chroniony przez przepisy prawa, które wymagają jedynie podjęcia przez niego stosownych działań. Ani organy administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie mają uprawnień do kwestionowania ustaleń związanych z postępowaniem egzekucyjnym. W postępowaniu dotyczącym uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych kwestia przyczyn powstania zaległości alimentacyjnych jest irrelewantna. Istotą tego postępowania jest zbadanie, czy zaległości te istnieją, za jaki okres czasu oraz w jakiej wysokości, co wynika z brzmienia art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2019 r., I OSK 604/17). Nie mają zatem znaczenia przyczyny niepełnego wywiązywania się przez skarżącego z jego obowiązku alimentacyjnego, w tym jego brak świadomości, co do konieczności czy też wysokości poniesienia kosztów egzekucyjnych.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, za prawidłową uznać należy ocenę organów obu instancji, że w sprawie spełniona została również określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 u.p.o.u.a. przesłanka uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący nie stawił się w organie w celu sporządzenia wywiadu środowiskowego i nie złożył oświadczenia majątkowego. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na to, że skarżący z własnej inicjatywy próbował skontaktować się z organem w tej sprawie – także w trakcie postępowania odwoławczego. Zarówno wezwanie z 19 lutego 2025 r. do stawienia się w organie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, jak i zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzje organów obu instancji były doręczane skarżącemu na adres "[...] Ł.". Korespondencję pod tym adresem odbierał dorosły domownik. W trakcie postępowania przed organami administracji skarżący nie kwestionował prawidłowości doręczeń kierowanej do niego na ten adres korespondencji. Jednocześnie skarżący w żaden sposób nie próbował wykonać ciążącego na nim obowiązku w postaci umożliwienia sporządzenia wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia majątkowego.
W dalszej kolejności należy stwierdzić, że podana w zaświadczeniu komornika sądowego wysokość wpłat na poczet alimentów nie przemawia za uznaniem zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy, bowiem nie ulega wątpliwości, że skarżący przez okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc wydania decyzji przez organ odwoławczy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Skoro skarżący nie dokonał wpłaty alimentów na rzecz córki w marcu i kwietniu 2025 r. w wysokości co najmniej 50% kwoty ustalonych alimentów, a dokładniej – nie dokonał w tych miesiącach jakiejkolwiek wpłaty z tego tytułu, zaś organ odwoławczy wydał decyzję w sierpniu 2025 r., to nie można przyjmować, że w okresie 6 miesięcy bezpośrednio poprzedzających wydanie decyzji przez organ odwoławczy skarżący wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący w późniejszym terminie wpłacił kwotę alimentów większą bądź też że w połowie 2024r. też wpłacił kwotę większą. Wpłaty takie nie niweczą bowiem tego, że skarżący nie wpłacił alimentów na rzecz córki w marcu i kwietniu 2025 r. w wysokości co najmniej 50% kwoty ustalonych alimentów.
Odnosząc się do oddalonych na rozprawie wniosków dowodowych strony skarżącej, należy wskazać, że stosownie do treści art. 133 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Powyższe warunki w rozpoznawanej sprawie nie występują. Przedłożone wraz z pismem przygotowawczym z 23 grudnia 2025r. kserokopie karty informacyjnej z wizyty lekarskiej w dniu 19-12-2024 r. w S. Sp. z o.o., zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA nr [...], wydruku z systemu ZUS PUE - informacji o przyznaniu przez ZUS Skarżącemu zasiłku chorobowego od dnia 01 stycznia 2025 r. do 1 kwietnia 2025 r. oraz świadczenia rehabilitacyjnego za okres 2 kwietnia 2025 r. do 27 grudnia 2025 r. mają jedynie charakter poglądowy i pozostają ona bez wpływu na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący nie interesował się prowadzonym postępowaniem i nie brał w nim udziału.
W realiach niniejszej sprawy wykazano w sposób wystarczający i nie budzący wątpliwości wystąpienie przesłanek uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W konsekwencji istniały podstawy do oddalenia skargi.
Nie można zatem uznać, że organy administracji uchybiły jakimkolwiek obowiązkom procesowym. Zarzuty sformułowane w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższych względów, sąd orzekł o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
O kosztach sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 3 w zw. § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 764 z zm.).
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło