II SA/Łd 753/15

Dnia 19 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 roku sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - oddala skargę. LS Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 126 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., utrzymującym w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w Ł. przy ul. A nr 34 do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, dotyczącego zabudowy przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, oznaczonego nr 1327, położonego w Ł. przy ul. A nr 34 do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zabudowy powyższej nieruchomości. Na skutek złożonego przez Z. K. zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zawieszenia. Dalej Kolegium wskazało, że Z. K. pismem z dnia 20 września 2011r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej przywołanym postanowieniem. Następnie wnioskodawca pismem z dnia 18 października 2011r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej przywołanego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w dniu 24 października 2011r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...]r. Nr [...], jednocześnie informując wnioskodawcę, że wniosek o wznowieniu postępowania zostanie rozpatrzony po zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności. Następnie w dniu [...]r., postanowieniem nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności własnego ostatecznego postanowienia z dnia [...]r. Nr [...], zaś postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie w tym przedmiocie. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2012r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 408/12 skarga Z. K. na powyższe postanowienie została prawomocnie oddalona. W dniu [...]r. postanowieniem nr [...],[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. nr [...], z dnia [...]r., w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w Ł. przy ul. A nr 34 do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Następnie organ II instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż w dniu 20 września 2011r. Z. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Kolegium postanowienia z dnia [...]r. nr [...]. Rozpatrując ten wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., obligowane przepisem art. 148 § 1 k.p.a., w pierwszym rzędzie winno było wyjaśnić i ustalić, czy odpowiada on warunkom formalnoprawnym, bowiem od tego uzależniony był dalszy tok postępowania i rodzaj wydawanych aktów. W szczególności Kolegium zobowiązane było ustalić, czy wnioskodawca zachował jednomiesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wnioskodawca składając wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazał - jako podstawę swojego żądania - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W tej sytuacji Kolegium zobowiązane było zbadać, w jakiej dacie Z. K. dowiedział się o tym, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Dalej Kolegium wyjaśniło, że z pism strony z dnia 2 i 3 kwietnia 2014r. wynika, że wnioskodawca dowiedział się o fałszerstwach dokumentów trzykrotnie tj. 1) niedługo po umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...] (postanowienie o umorzeniu śledztwa z [...]r. w aktach sprawy); 2) w 2010r. strona przy okazji przeglądania akt uznała, że 4 dokumenty zostały sfałszowane; 3) pismo przewodnie z dnia 20 lutego 1998r. zostało przez stronę rozpoznane jako sfałszowane na potrzeby wznowionego postępowania w Prokuraturze Rejonowej Ł.-Ś. [...]. Z akt sprawy wynika, że śledztwo to zostało umorzone 31 października 2007r. W tej sytuacji Kolegium uznało, że zakreślony w art. 148 § 1 k.p.a. miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął z dniem 31 stycznia 2011r., gdyż strona przeglądała akta w 2010r. pozostałe terminy związane z domniemanym fałszerstwem dokumentów upłynęły wcześniej. W sprawie występuje więc sytuacja w której strona uchybiła ustawowemu terminowi, składając wniosek w dniu 20 września 2011r. Uwzględniając dla strony najbardziej korzystny termin to w ocenie Kolegium upływał on z dniem 31 stycznia 2011r. Dalej Kolegium wskazało, że wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § l i § 2 kpa a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadą enumeratywnie wskazaną w art. 145 § 1 k.p.a. Co istotne organ nie jest uprawniony na etapie badania dopuszczalności wznowienia postępowania przesłanek, uzasadniających w ocenie wnioskodawcy uchylenie decyzji w trybie przepisów o wznowieniu. Innymi słowy, na etapie postępowania wstępnego organ sprawdza jedynie czy: powołano jedną z okoliczności, o jakiej mowa w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Organ administracji bada czy decyzja ma przymiot ostateczności i znajduje się nadal w obrocie prawnym; wnioskodawca legitymuje się interesem prawnym i wniósł wniosek z zachowaniem terminu. Zdaniem Kolegium, z materiału dowodowego wprost wynika, że Z. K., składając w dniu 20 września 2011r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Kolegium ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w Ł. przy ul. A nr 34 do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zabudowy przedmiotowej nieruchomości, uchybił określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. jednomiesięcznemu terminowi do jego złożenia, liczonemu od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, tj. od końca 2010r. Na tej podstawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r., nr [...] [...] o odmowie wznowienia postępowania, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uznano za prawidłowe i niepodlegające uchyleniu. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył Z. K. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na szereg dokumentów, które, w jego ocenie, zostały sfałszowane i okoliczności, w których dowiedział się o tym, co w jego przekonaniu stanowi spełnienie przesłanki do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W art. 145 i następnych formułują one podstawy do żądania wznowienia postępowania oraz zasady procedowania w przedmiocie podania o wznowienie postępowania. W rozpoznawanej sprawie wnioskiem skarżącego objęte było wznowienie postępowania w tzw. sprawie wpadkowej (incydentalnej), dotyczącej zawieszenia postępowania, którego przedmiotem było żądanie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Postępowanie wspomniane zostało przez organ podjęte postanowieniem z dnia [...]r. i zakończone umorzeniem ostateczną decyzją z dnia [...]r. Już z tej przyczyny, wznowienie postępowania w sprawie, której dotyczy wniosek jest przedmiotowo niedopuszczalne. Jakkolwiek bowiem przepis art. 126 k.p.a. nie wyklucza możliwości stosowania instytucji wznowienia postępowania do postanowień, stosowanie to winno mieć odpowiedni charakter. Tryb wznowienia postępowania nie ma natomiast, w ocenie Sądu, zastosowania do postępowań incydentalnych, będących rozstrzygnięciami typowo proceduralnymi, które nie mają wpływu na istotę sprawy. (por. rozważania dotyczące możliwości wznowienia postępowania w sprawie, w której wydana została decyzja kasacyjna: K.Sobieralski "Zagadnienia charakteru prawnego decyzji kasacyjnej a możliwość wykorzystania instytucji wznowienia postępowania "Samorząd Terytorialny 2000/3/51-59). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą ponowną możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Postanowienie o zawieszeniu postępowania, ze swej istoty nie kończy żadnego postępowania, tamując jego bieg. Skutki postanowienia o zawieszeniu postępowania (także wadliwego) znoszone są natomiast w inny sposób - poprzez jego podjęcie, co wyklucza stosowanie instytucji wznowienia postępowania do tego rodzaju rozstrzygnięć. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 626/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2012r., sygn. akt II SA/Łd 408/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądu Administracyjnego na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność zatem, że skarżący uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania ma w tym kontekście znaczenie drugorzędne. Wznowienie postępowania było bowiem niedopuszczalne ze wskazanych wyżej przyczyn. Biorąc pod uwagę powyższe, zastosowanie przepisu art. 149 § 3 k.p.a. w kontrolowanym postępowaniu uznać należy za prawidłowe. Konkluzja wspomniana czyni zaś skargę niezasadną, przeto na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu. A. P.