II SA/Łd 759/07
WyrokWSA w Łodzi2008-01-10
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia o wysokości 1,30 m, usytuowanego w granicy targowiska miejskiego z nieruchomością sąsiednią, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a w przypadku braku takiego zgłoszenia, czy organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Budowa ogrodzenia o wysokości 1,30 m, usytuowanego w granicy targowiska miejskiego (będącego miejscem publicznym) z nieruchomością sąsiednią, wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Brak takiego zgłoszenia, a także brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla samego ogrodzenia (w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Spółka A wybudowała ogrodzenie o wysokości 1,30 m na długości 17,5 m w granicy targowiska miejskiego z nieruchomością sąsiednią bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia, wskazując na brak wymaganego zgłoszenia oraz brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla samego ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących obowiązku zgłoszenia i legalizacji samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy z urzędu nakazał A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. rozbiórkę ogrodzenia części targowiska D.-Z. w Ł., umiejscowionego w granicy z nieruchomością przy ul. B 61.
Uzasadniając organ wskazał, iż w toku czynności wyjaśniających ustalił, że Spółka A wybudowała na długości 17,5 m ogrodzenie o wysokości 1,30 m, składające się ze słupków stalowych usytuowanych w odstępach około 2,50 m, z wypełnieniem, w górnej części, pomiędzy słupkami blachą falistą o szerokości 47 cm. Przedmiotowe ogrodzenie wygradza część targowiska D.-Z. i usytuowane jest w granicy z nieruchomością przy ul. B 61 tj. w granicy z działkami nr 3/28, 5/1 i 3/29. Sporne ogrodzenie zostało wybudowane w październiku 2005 roku bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nadto jak wyjaśnił, występując do UMŁ z zapytaniem co do zgodności budowy przedmiotowego ogrodzenia z wydaną w dniu [...] ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dot. inwestycji polegającej na modernizacji etapowej istniejącego targowiska D.-C. w Ł., sporne ogrodzenie nie było przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy, natomiast jego przebieg pokrywa się z liniami rozgraniczającymi targowiska. W uzupełnieniu odpowiedzi UMŁ poinformował, że w dacie popełnienia samowoli nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ dodatkowo wskazał, iż w uzasadnieniu wcześniej wydanej decyzji z dnia 30 lipca 2003r. wnoszącej sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych dot. zamiaru budowy ogrodzenia targowiska D.-Z. w granicach działek 5/1, 5/2, 3/26, 2/20, 2/44 od strony terenu prywatnego tj. działek 2/21, 2/22, 3, 27, 3/28 organ informuje, że omawiane tereny stanowią przestrzenie ogólnodostępne o funkcji handlowej i powinny funkcjonować wspólnie, a ponadto proponowana linia wygrodzenia nie uwzględnia projektu przebudowy w tym rejonie miasta. Podsumowując poczynione ustalenia organ podkreślił, iż wobec treści przepisu art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, prawnie uzasadnione jest nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Dodał, iż w niniejszym stanie faktycznym nie zaistniały przesłanki określone w ust. 2 art. 49b w/w ustawy umożliwiające legalizację popełnionej samowoli, ponieważ strona nie dysponuje ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja o warunkach zabudowy, jaką posiada Spółka, nie dotyczy przedmiotowego ogrodzenia. Ponadto w dacie popełnienia samowoli tj. w 2005 roku oraz aktualnie, brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla w/w nieruchomości, wcześniejszy plan miejscowy obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003r.
W odwołaniu Spółka A wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 30 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 49b Prawa budowlanego.
Uzasadniając postawione zarzuty strona wyjaśniła, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, organ nie umożliwił stronie wypowiedzenie się i ustosunkowanie do zebranych dowodów i materiałów sprawy przed wydaniem decyzji. Tym samym organ naruszył postanowienia przepisu art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Następnie podniósł, iż zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Sporne ogrodzenie ma wysokości 1,30 m i nie jest usytuowane od strony dróg, ulic, placów przez co jego budowa nie wymagała zgłoszenia, na które powołuje się organ nadzoru budowlanego. Zdaniem strony ustalenia te rzutują w sposób istotny na prawidłowość zaskarżonej decyzji i na prawidłowość całego postępowania.
Dalej skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie zasady praworządności oraz uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Wyjaśniła, iż przepisy postępowania nakładają na organy administracji obowiązek, aby w tych samych okolicznościach dotyczących różnych podmiotów podejmować jednakowe rozstrzygnięcia prawne i faktyczne oraz uwzględniać słuszny interes wnioskodawcy. Działania odmienne są sprzeczne z przepisami natomiast organ w tych samych okolicznościach faktycznych w sposób odmienny odniósł się do budowy ogrodzenia przez J.M. oraz skarżącą Spółkę. Ogrodzenie Pana M. zostało wybudowane w tym samym miejscu co sporne, nadto przed budową ogrodzenia przez A i również bez zgłoszenia. Zdaniem strony w tej sytuacji organ nie powinien wydawać nakazu rozbiórki, w tożsamych okolicznościach faktycznych, tylko dla A.
Spółka dodała, iż wybudowanie przedmiotowego ogrodzenia było konieczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób korzystających z terenu targowiska oraz w pełni zgodne z decyzją o warunkach zabudowy.
Skarżąca Spółka zakwestionowała również konieczność wydania odrębnej decyzji o warunkach zabudowy dla spornego ogrodzenia, gdyż budowa tego obiektu nie stanowiła budowy obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego i nie wiązała się ze zmianą zagospodarowania terenu oraz ze zmianą sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Zdaniem strony wystarczająca była decyzja dotycząca przebudowy i modernizacji targowiska. Budowa ogrodzenia jest zgodna tak z przepisami prawa budowlanego jak i decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dodatkowo strona wystąpiła do UMŁ o wyrażenie zgody na legalizację budowy przedmiotowego ogrodzenia i Urząd nie wyraził zastrzeżeń odnośnie legalizacji.
Kończąc Spółka podkreśliła, iż w toku całego postępowania wykonywała nakładane przez organy obowiązki, składała stosowne dokumenty i uiściła opłatę legalizacyjną.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy po krótce powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, odnosząc się do zarzutów strony, iż sporne ogrodzenie nie wymagało uzyskania zgłoszenia wyjaśnił, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowanych. Nadto z uchwały Zarządu Miasta Ł. z dnia [...] wynika, że teren, na którym znajduje się przedmiotowe ogrodzenie, jest targowiskiem miejskim "D./C.", administrowanym przez Spółkę z o.o. A. Bezsprzecznie tereny przeznaczone w drodze aktów prawa miejscowego na cele handlowe, targowe są innymi miejscami publicznymi, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy.
Następnie przytoczył treść przepisów art. 49b ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego i podkreślił, iż wdrożenie procedury legalizacyjnej jest możliwe dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek uzasadniających sanowanie samowoli budowlanej, nie spełnienie tych przesłanek obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 30 lipca 2003r. organ architektoniczno-budowlany zgłosił sprzeciw co do wzniesienia przez Spółkę A ogrodzenia w granicy działek 5/1, 5/2, 3/26, 2/20 i 2/44. Ponadto decyzją z dnia 20 czerwca 2005r. ustalono warunki zabudowy terenu inwestycji związanych z modernizacją targowiska D.-C., nie ustalono w niej warunków budowy ogrodzenia w granicy działek, na co powołuje się skarżąca Spółka. Organ dodał, iż bez znaczenia dla sprawy pozostaje powoływana przez stronę okoliczność nie wyrażenia zastrzeżeń odnośnie legalizacji ogrodzenia przez UMŁ, gdyż organ ten nie jest właściwy do prowadzenia postępowania legalizującego samowolę. Tym samym inwestor nie dysponuje ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla spornego ogrodzenia, a dla terenu inwestycji brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem wydanie nakazu rozbiórki było w pełni zasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 Kpa organ odwoławczy powołując się na orzeczenia sądowe wyjaśnił, iż zarzut taki jest uzasadniony jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie przeszkodziło jej w dokonaniu konkretnych czynności procesowych. W ocenie organu strona nie wykazała takiego uchybienia.
W kwestii wypełniania przez stronę nałożonych na nią obowiązków, organ zgodził się, iż Spółka wypełniała te obowiązki, jednak przypomniał, iż organ I instancji postanowienia zobowiązujące do określonych zachowań wydał z naruszeniem przepisów art. 49b Prawa budowlanego, a następnie w trybie art. 77 §2 Kpa postanowienia te jako dowodowe uchylił. Strona nie może zatem powoływać się na działanie w zaufaniu do organów administracji podczas gdy postępowanie legalizacyjne nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, a postanowienia nakładające obowiązki były niezgodne z prawem. Taka wykładnia art. 8 Kpa uniemożliwiałaby organowi odwoławczemu ingerencję w działania organów I instancji podejmowane z naruszeniem zasady działania na podstawie i w granicach prawa oraz zasady praworządności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka A wniosła o uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 Kpa, art. 30 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 49b ustawy Prawo budowlane.
Uzasadniając strona podniosła, iż organ mylnie zinterpretował przepis art. 30 Prawa budowlanego gdyż ogrodzenie zostało wybudowane w celu odgrodzenia targowiska od terenów sąsiednich, oznacza to, że nie zachodzi przesłanka podnoszona przez organ, że ogrodzenie zostało wybudowane "od strony innych miejsc publicznych". Inwestor wybudował ogrodzenie od strony nieruchomości sąsiedniej nieposiadającej charakteru publicznego, zatem powołany przepis mógłby mieć zastosowanie wyłącznie gdyby ogrodzenie zostało wybudowane np. przez podmiot sąsiadujący z targowiskiem, od strony targowiska. Powyższe, zdaniem strony, świadczy o naruszeniu przez organ przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 49b Prawa budowlanego, jednocześnie art. 7 i art. 77 poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz art. 107 §3 Kpa z uwagi na sformułowanie uzasadnienia. W dalszej części uzasadnienia strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, powtórzyła naruszenie zasady praworządności, uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Strona podkreśliła, iż na podstawie umowy o zarządzaniu targowiskiem Spółka jest zobowiązana przestrzegać zakazu handlu poza targowiskiem, w związku z czym budowa ogrodzenia była niezbędna dla ochrony bezpieczeństwa osób korzystających z terenu targowiska. Zdaniem Spółki powyższe okoliczności świadczą o tym, iż zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem oraz narusza interes wnioskodawcy. Strona skarżąca powróciła także do analizy stanu faktycznego jaki występuje w sprawie J.M., skupiając się na twierdzeniu, iż wobec tożsamości okoliczności sprawy, w niniejszej sprawie organ nie miał podstaw do wydania nakazu rozbiórki. Powtórzyła, iż organy nie przeprowadziły analizy stanu faktycznego i prawnego w kierunku ustalenia czy było konieczne uzyskanie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy dla spornego ogrodzenia. Nadto, iż nie może ponosić negatywnych konsekwencji działań organów administracji w sytuacji, gdy wypełniała wszystkie nakładane na nią obowiązki.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów strony skarżącej wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, iż sporne ogrodzenie zostało wzniesione na terenie przeznaczonym w drodze aktów prawa miejscowego na cele handlowe, które są innymi miejscami publicznymi w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nietrafny jest zatem zarzut, iż ogrodzenie nie wymagało zgłoszenia. Z wykładni celowościowej powyższego przepisu wynika, że zamiarem ustawodawcy, z uwagi na bezpieczeństwo czy estetykę terenu, była reglamentacja i nadzór nad ogrodzeniami dotyczącymi terenów publicznych, a zatem bez znaczenia jest czy ogrodzenie wykonano od strony nieruchomości mającej status terenu publicznego, jeśli niewątpliwie ogrodzenie wykonano od strony nieruchomości mającej status terenu publicznego. Odmienne stanowisko prowadziłoby do naruszenia zasady równości stron. Dodał, iż nieruchomości J.M. także funkcjonują jako nieruchomości handlowo-usługowe, zaś z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o warunkach zabudowy wynika, iż planowana przez Pana M. inwestycja to zespół pawilonów handlowych, a tym samym teren ten nadal będzie przeznaczony na cele publiczne. Ostatecznie organ wyjaśnił również, iż przesłanki, jakimi kierował się inwestor tj. m.in. zapewnienia bezpieczeństwa osób korzystających z targowiska nie mają jakiegokolwiek znaczenia dla prawidłowości wydanego nakazu, uznał również za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 107 §3 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa, sądy administracyjne zostały zaś powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a". Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a.). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które skutkowałyby jej uchyleniem.
Przedmiotem rozpoznanej przez Sąd skargi była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. dokonać rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej ogrodzenia części targowiska D.-Z. w Ł. Spółka A jest inwestorem robót i administratorem targowiska. Natomiast przedmiotowe ogrodzenie usytuowane jest w granicy z nieruchomością przy ul.B 61 i targowiskiem D.-C., na długości 17,5 m, wykonane jest ze stalowych słupków o wysokości 1,30m, ustawionych w odstępach 2,50 – 2,60 m, wypełnione jest w górnej części blachą falistą. Z map sytuacyjno-wysokościowych wynika, iż ogrodzenie jest usytuowane w granicy działek 5/1, 3/28 i 3/29.
W pierwszej kolejności odpowiedzieć należy na pytanie czy dla wybudowania powyższego ogrodzenie konieczne było dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej czy też uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji. Niewątpliwie zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Jednakże w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Ogrodzenie, którego budowa była przedmiotem kontroli jest ogrodzeniem, które należy zakwalifikować do usytuowanych od strony innych miejsc publicznych. W ślad za orzecznictwem i z uwagi na brak ustawowej definicji "miejsca publicznego", termin ten należy rozumieć w taki sposób, jak rozumie się go w języku potocznym. W języku polskim przez pojęcie "publiczny" rozumie się "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich". Pojecie "innych miejsc publicznych" zapewne musi uwzględniać powszechną dostępność "innych miejsc publicznych" i brak ograniczeń w tym zakresie, poza tym tereny należące do jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone pod infrastrukturę miejską z natury swej są miejscami publicznymi (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005r., sygn.akt II OSK 196/05, System Informacji Prawnej LEX. Lex Nr 201333). Z powyższego wywieść należy, iż ogrodzenie od strony innych miejsc publicznych to nie tylko ogrodzenie wybudowane przez podmiot sąsiadujący z targowiskiem tj. od strony targowiska, ale również to, które odgradza miejsca publiczne od terenu prywatnego, gdyż w istocie ogrodzenie jest usytuowane od strony miejsca publicznego. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać wywód strony skarżącej, iż nie zachodzi przesłanka podnoszona przez organ, że sporne ogrodzenie zostało wybudowane od strony innych miejsc publicznych, bowiem inwestor wybudował ogrodzenie od strony nieruchomości sąsiedniej nieposiadającej charakteru niepublicznego. Strona stoi na stanowisku, iż zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego byłoby uprawnione wyłącznie w przypadku budowy ogrodzenia przez podmiot sąsiadujący z targowiskiem. Jak wywiedzione zostało wcześniej, takie stanowisko strony skarżącej nie znajduje oparcia w treści przepisu. Istotne jest, iż w niniejszej sprawie nie ma w zasadzie znaczenia usytuowanie ogrodzenia względem innych nieruchomości i ich charakteru wobec faktu, iż oba tereny odgradzane są powszechnie dostępne, bez ograniczeń w tym zakresie, wykorzystywane są jako targowiska i ma do nich dostęp nieograniczona liczba niezidentyfikowanych osób. Wskazać należy, iż z uchwały Zarządu Miasta z dnia [...] wynika, ze teren, na którym znajduje się przedmiotowe ogrodzenie jest targowiskiem miejskim D.-C., administrowanym przez skarżącą Spółkę. Niewątpliwie tereny przeznaczone na cele handlowe, targowe są innymi miejscami publicznymi, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nadto nieruchomości Pana M., na których charakter powołuje się strona, funkcjonują jako nieruchomości handlowo-usługowe, z decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy wynika, iż planowana inwestycja J.M. to zespół pawilonów handlowych, a tym samym teren ten nadal będzie przeznaczony na cele publiczne. W świetle powyższego brak uzasadnienia dla zarzutów strony, która dopuściła się samowoli budowlanej prowadząc prace budowlane bez wymaganego zgłoszenia.
Obecnie wyjaśnić trzeba, iż owszem dla rozpoczęcia samego procesu budowy wymagane było tylko zgłoszenie jednakże w przypadku już popełnionej samowoli i chęci podjęcia postępowania w kierunku jej legalizacji konieczne jest już posiadanie ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego stwierdzona samowola budowlana może być legalizowana, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W niniejszej sprawie organ ustalił, iż dla terenu przy ulicy B 61 nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wcześniejszy plan miejscowy obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003r. Ustalił również, iż Spółka w dniu wszczęcia postępowania nie dysponowała ostateczną decyzją o warunkach zabudowy dla spornego ogrodzenia, decyzja o warunkach zabudowy, na jaką powołuje się strona tj. decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji związanych z modernizacją targowiska D.-C. W decyzji tej nie ustalono warunków budowy dla ogrodzenia w granicy działek, dlatego też strona nie może powoływać się na to rozstrzygnięcie, jako podstawę prawną wybudowanego ogrodzenia. Z akt sprawy nie wynika by istniała decyzja, która stanowiłaby podstawę legalizacji, inwestor nie przedstawił takiej decyzji. Na stronie postępowania, a nie na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek udowodnienia, iż obciążający ją wymóg uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia został spełniony (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006r. Lex Nr 196692). Warunkiem legalizacji samowoli w trybie art. 49b Prawa budowlanego jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Po przeprowadzeniu w niniejszej sprawie takiego postępowania wyjaśniającego organy ustaliły, iż nie zaistniały przesłanki określone w art. 49b ust. 2 w/w ustawy, wobec tego zobligowane były orzec w trybie art. 49b ust. 1 w/w ustawy o nakazie rozbiórki. W przepisie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca wskazał wprost, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wobec ustalenia, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczących przedmiotowego ogrodzenia, a w późniejszym czasie nie zostało dokonane kolejne zgłoszenie i nie zaistniały przesłanki wskazane w ust. 2 art. 49b organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Prawo budowlane w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. "samowoli budowlanej" i wymaga bezwzględnie, w wypadku jej stwierdzenia, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań (wyrok NSA z dnia 26 marca 1999r., sygn.akt IV SA 516/97, Lex Nr 46659).
Wyjaśnić również należy, iż Sąd orzekający nie może odnieść się do podnoszonej przez stronę kwestii ogrodzenia wybudowanego przez J.M. Spółka wskazywała, iż ogrodzenie to znajduje się w tej samej linii, co sporne ogrodzenie, zostało wybudowane wcześniej, także bez wymaganego zgłoszenia i pomimo informacji przekazanych do organu, nie podjęto żadnych działań zmierzających do wydania Panu M. nakazu rozbiórki. Sąd kontrolujący sprawę skarżącej Spółki nie może odnieść się do sytuacji J.M. i charakteru popełnionych przez niego działań inwestycyjnych z uwagi na nieznajomość stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie może tym samym przesądzić czy organ administracji działając w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych orzekł w sposób odmienny.
Na marginesie rozważań wskazać trzeba, iż okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia orzeczenia o rozbiórce, aspekty społeczne czy trudna sytuacja inwestorów nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z przepisami prawa (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn.akt IV SA 987/96, publ. Lex Nr 47178), istotne jest jedynie to, iż po stronie skarżącej Spółki nie zaistniały przesłanki umożliwiające legalizacje popełnionej samowoli. Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty skargi, iż działanie Spółki miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób korzystających z targowiska, argumentacja ta znalazłaby pozytywny oddźwięk jedynie w przypadku działania w ramach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie znajduje uzasadnienia także wywód strony oparty na wypełnieniu przez Spółkę wszystkich nakładanych na nią obowiązków związanych z koniecznością przedłożenia określonych dokumentów. Działania organów zobowiązujące do tych działań było działaniem bezprawnym, wszystkie postanowienia wydane w tym zakresie zostały uchylone. Wykonanie tych obowiązków sprzecznych z prawem nie sanuje pozaprawnych działań organów.
Ustosunkowując się do prawidłowości przeprowadzonego postępowania wskazać należy, iż organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy a następnie pismem z dnia 14 maja 2007r. poinformowały pełnomocnika skarżącej Spółki o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organy podjęły wszelkie kroki zmierzające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zgodzie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 Kpa, zarzuty strony w tym zakresie należy uznać za niezasadne, podobnie jak zarzut naruszenia przepisu art. 107 §3 Kpa, w stosunku do którego strona skarżąca nie określiła na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać. Sformułowane uzasadnienia organów obu instancji zawierają pełne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło