II SA/Łd 770/14

WyrokWSA w Łodzi2014-10-30

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, należy uwzględniać skład gospodarstwa domowego na dzień złożenia wniosku o przekształcenie, czy na dzień wydania decyzji o bonifikacie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu prawa do bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, należy brać pod uwagę skład gospodarstwa domowego wnioskodawców z okresu, za który badany jest dochód, tj. ostatniego półrocza roku poprzedzającego rok złożenia wniosku. Włączenie członka rodziny urodzonego po tym okresie do składu gospodarstwa domowego przy obliczaniu dochodu na osobę byłoby sprzeczne z § 1 zarządzenia Wojewody określającego warunki bonifikaty.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. i B. K.-W. wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, żądając 90% bonifikaty od opłaty. Organ pierwszej instancji odmówił bonifikaty, uznając, że skarżący przekroczyli kryterium dochodowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące sposobu ustalenia opłaty za przekształcenie oraz błędnego ustalenia stanu rodzinnego przy ocenie prawa do bonifikaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi T. W. i B. K.-W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz ustaleniu opłaty z tego tytułu i odmowie udzielenia 90 % bonifikaty od tej opłaty. W sprawie ustalono, że w dniu 24 marca 2009 r. T. W. i B. K.-W., wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o powierzchni 0,1034 ha, położonej w Ł., przy ul. A, oznaczonej jako działka nr ewid. 124/61, żądając jednocześnie udzielenia 90% bonifikaty od opłaty za przekształcenie. Decyzją z dnia [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ustalił opłatę, odmówił udzielenia 90% bonifikaty i rozłożył opłatę na raty. Powodem odmowy udzielenia bonifikaty było niespełnienie przez wnioskodawców kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459 ze zm.). Organ ustalając dochód wnioskodawców posłużył się pojęciem "dochodu", wynikającym z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz., 176 ze zm.). Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy w/w decyzję, motywując jak organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 218/11, oddalił skargę B. K.-W. i T. W. na decyzję Wojewody [...], podzielając stanowisko organu. Na skutek skargi kasacyjnej T. W. i B. K.-W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1950/11, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 31 maja 2011 r. wraz z decyzją Wojewody [...] z dnia [...]. NSA nie uznał za zasadne, by z uwagi na brak w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości definicji pojęcia "dochód", sięgać do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd podkreślił, że stosując art. 4 ust. 8 ustawy w brzmieniu z 2010 r., można było posłużyć się ustawowym (systemowym) pojęciem dochodu, ale należało dostosować go tak, aby pojęcie "dochodu" było najbardziej zbliżone do kryteriów ustalania "przeciętnego wynagrodzenia" ogłaszanego przez Prezesa GUS, czyli z uwzględnieniem odliczenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe. Potrącenie tych elementów (składek) od dochodu przewiduje np. definicja dochodu zawarta w art. 8 ust. 3 – 12 o pomocy społecznej. Jednocześnie NSA wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] musi wziąć pod uwagę zmianę stanu prawnego, wprowadzoną ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110). W konsekwencji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 3, art. 4 ust. 1, 2, 3, 4, 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2012 r., poz. 83) orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, położonej w Ł. przy ul. B (bez numeru – według ewidencji gruntów przy ul. B 9), w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr 124/61, o powierzchni 0,1034 ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...], na rzecz użytkowników wieczystych B. K.-W. oraz T. W.. Ustalił opłatę z tego tytułu w wysokości 40 430,00 zł, odmawiając jednocześnie udzielenia 90% bonifikaty i rozłożył tę opłatę na 20 równych, rocznych rat. W uzasadnieniu organ przypomniał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a wnioskodawcy są jej użytkownikami wieczystymi. Prawo to nabyli na podstawie aktu notarialnego z dnia 20 stycznia 2004 r., Rep. A Nr [...]. Nieruchomość jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości dokonana była wypowiedzeniem z dnia 9 grudnia 2008 r., a wniosek o przekształcenie złożony został w dniu 24 marca 2009 r., zatem stosownie do art. 4 ust. 13 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie wykorzystano wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji. Wartość ta w kwocie 228.430,00 zł określona została w operacie szacunkowym z dnia 19 listopada 2008 r., wykonanym przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. W celu określenia aktualnej wartości prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy w dniu 2 listopada 2013 r. wskazując kwotę 188.000,00 zł, jako iloczyn wartości prawa własności nieruchomości ustalonej dla celów aktualizacji opłaty rocznej i współczynnika korygującego określonego według wzoru zamieszczonego w § 29 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). W konsekwencji organ, uwzględniając treść art. 67 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalił cenę nieruchomości w kwocie 228.430.00 zł. Zaliczając na poczet ceny nieruchomości kwotę 188.000,00 zł. wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, stosownie to treści art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalono opłatę za przekształcenie w kwocie 40.430,00 zł, jako różnicę między ceną nieruchomości równą wartości prawa własności a wartością prawa użytkowania wieczystego. Poza tym, uwzględniając wniosek użytkowników wieczystych, opłatę tę rozłożono na 20 równych rat rocznych. Organ pierwszej instancji powołał się na zarządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie warunków udzielania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazując że wnioskodawcy nie spełniają kryterium dochodowego, opisanego w § 1 owego zarządzenia. Zatem udzielenie wnioskowanej 90 % bonifikaty jest niemożliwe. T. W. i B. K. - W., złożyli bowiem wniosek o przekształcenie w dniu 24 marca 2009 r., co oznacza, że okresem badanym po względem osiągniętego przez wnioskodawców dochodu jest ostatnie półrocze roku 2008. Dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy potwierdzającymi dochody wnioskodawców w badanym okresie są: zaświadczenie Komendy Głównej Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. dotyczące dochodu osiągniętego przez T. W., zaświadczenie wystawione przez "A" B. P. z dnia [...] kwietnia 2010 r., dotyczące dochodu osiągniętego przez B. K.-W., oświadczenie B. K.-W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w drugim półroczu roku 2008 poniosła stratę oraz że za ten okres uiściła składki zdrowotne w kwocie 2.163.03 zł. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę treść § 2 zarządzenia Wojewody [...], w myśl którego przez pojęcie dochodu należy rozumieć dochód, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, organ ustalając dochód T. W. od sumy kwot wpisanych w kolumnie - przychód (32.843,76 zł) odjął sumę kwot wpisanych w kolumnie - koszty uzyskania przychodu (667,50 zł), co dało łączną kwotę dochodu za badany okres 32.176,26 zł. Zatem miesięczny dochód w tym okresie wynosił 5.362,71 zł. W przypadku B. K.-W. miesięczny dochód za ten okres wyliczony został jako średnia z kolumny brutto, czego wynikiem jest dochód w kwocie 1.592.81 zł. W związku z powyższym suma miesięcznych dochodów osiągnięta przez wnioskodawców w ostatnim półroczu roku 2008 wynosi 6.955,52 zł. Dodano, że zgodnie z oświadczeniem wnioskodawców z dnia 22 kwietnia 2010 r. we wspólnym gospodarstwie domowym w badanym okresie tj. w ostatnim półroczu roku 2008, pozostawali tylko wnioskodawcy, czyli dwie osoby. Tym samym, w przeliczeniu na jedną osobę dochód wyniósł 3.477.,76 zł i przekroczył wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które w tym okresie wynosiło 2.666.77 zł. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem stron, iż do członków wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego w badanym okresie, należało wliczyć syna T. W. urodzonego w dniu 22 lipca 2011 r., gdyż zmiana składu gospodarstwa domowego wnioskodawców, nastąpiła po dacie złożenia wniosku oraz po upływie okresu wskazanego w § 1 zarządzenia Wojewody. Odwołanie od tej decyzji złożyli B. K.-W. i T. W., zaskarżając ją w zakresie ustalenia wysokości opłaty z tytułu przekształcenia oraz odmowy udzielenia bonifikaty w wysokości 90 %. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: - art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie do ustalenia opłaty za przedmiotowe przekształcenie, wartości nieruchomości zawartej w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 19 listopada 2008 r. dla celów aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w sytuacji, gdy zastosowanie wyżej wskazanego przepisu w realiach niniejszej sprawy jest nieuzasadnione, bowiem implikuje ustalenie opłaty za przekształcenie na podstawie wartości rynkowej prawa własności nieruchomości dokonanej według stanu rynku nieruchomości z 2008 r., co z kolei nie koresponduje z ratio legis wskazanej regulacji, która zakłada obniżenie kosztów przekształcenia, posługując się ceną nieruchomości wskazaną w aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w przypadku, gdy przedmiotowa wartość została ustalona w okresie bezpośrednio poprzedzającym przekształcenie; - art. 84, w związku z art. 77 § 2 i art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i obliczenie opłaty za przedmiotowe przekształcenie na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych w dniu 19 listopada 2008 r. i w dniu 2 listopada 2013 r. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej na skutek pisma odwołujących się z dnia 16 grudnia 2013 r., podnoszącego uzasadnione wątpliwości co do adekwatności wyliczeń zawartych w operatach ze stanem faktycznym sprawy. Dodatkowo zarzucili organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia, poprzez przyjęcie stanu rodzinnego skarżących z dnia złożenia wniosku o przekształcenie w sytuacji, gdy uwzględniając brak w zarządzeniu Wojewody jednoznacznego zapisu, nakazującego ustalania na potrzeby udzielenia bonifikaty stanu rodzinnego skarżących z dnia wystąpienia z żądaniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Zatem stan rodzinny wnioskodawców należy rozpatrywać na zasadach ogólnych tj. w oparciu o stan faktyczny zastany w chwili wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec powyższego wnieśli alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub wydanie decyzji uwzględniającej wniosek skarżących o udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Wojewoda odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zaznaczył, że ustawodawca nie ograniczył stosowania tego przepisu żadnymi normami czasowymi. W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia twierdzenie stron jakoby organ pierwszej instancji, stosując art. 4 ust. 13 ustawy, błędnie przyjął za podstawę obliczenia opłaty za przekształcenie, wartość prawa własności nieruchomości określoną w operacie szacunkowym z dnia 19 listopada 2008 r., bowiem przepis ten miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Tym samym do ustalenia opłaty za przekształcenie prawidłowo wykorzystano wartość nieruchomości określoną dla celów aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, w operacie szacunkowym z dnia 19 listopada 2008 r., a w konsekwencji prawidłowe jest wyliczenie opłaty za przekształcenie jako różnicy ceny nieruchomości określonej na kwotę 228.430,00 zł, a wartości prawa użytkowania wieczystego określonej przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym z dnia 2 listopada 2013 r. na kwotę 188.000,00 zł. Odnosząc się do kwestii odmowy udzielenia 90% bonifikaty od opłaty Wojewoda wskazał, że słusznie stwierdzono, że wnioskodawcy nie spełniają kryterium dochodowego, opisanego w § 1 zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie warunków udzielenia bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Poza sporem pozostaje bowiem fakt, że suma miesięcznych dochodów osiągnięta przez wnioskodawców w ostatnim półroczu roku 2008 wynosiła 6.955,52 zł. Kwestią sporną pozostaje zaś brak włączenia do składu gospodarstwa domowego wnioskodawców T. W. urodzonego w roku 2011. Zdaniem organu, z treści zarządzenia jednoznacznie wynika, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny dotyczy okresu za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia, co oznacza, że brana jest pod uwagę ilość członków rodziny według stanu za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono o przekształcenie, tym samym ilość członków rodziny jest ściśle powiązana z badanym okresem. W przedmiotowej sprawie jest to ostatnie półrocze 2008 r., a w tym okresie rodzina wnioskodawców składała się z dwóch osób. Słuszne jest zatem stanowisko organu pierwszej instancji, który dokonując obliczeń dochodu jaki przypadał w tym okresie na jednego członka rodziny, nie brał pod uwagę T. W. urodzonego w 2011 r. W konsekwencji prawidłowo wyliczono, że dochód na jednego członka rodziny przekracza wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które w tym okresie wynosiło 2.666,77 zł, co przesądza o braku możliwości udzielenia 90% bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia. Skargę na powyższą decyzję złożyli B. K.-W. i T. W.. Podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, na okoliczność aktualnej wartości rynkowej prawa własności i prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz uwzględnienia wniosku skarżących o udzielenie bonifikaty od opłaty przekształceniowej. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że analiza zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, iż organ administracji publicznej błędnie podtrzymał wykładnię art. 4 ust. 13 ustawy zaprezentowaną przez Prezydenta Miasta Ł. w decyzji z dnia [...]. Skarżący podnieśli, iż nie kwestionują faktu, iż ustawodawca, statuując ust. 13 art. 4 ustawy nadał mu charakter przepisu obligatoryjnego. Niemniej jednak w niniejszym stanie faktycznym jego zastosowanie narusza przepisy, stanowiące fundament procedury administracyjnej, albowiem w przypadku zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego odnieść należy się do przepisów ogólnych, zgodnie z którymi do obliczenia opłaty przekształceniowej, należało uwzględnić wartość prawa własności nieruchomości oraz wartość prawa użytkowania wieczystego według stanu na dzień dokonania przekształcenia. Tymczasem, organ na podstawie art. 4 ust. 13 ustawy ustalił wartość prawa własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie operatu szacunkowego z dnia 19 listopada 2008 r. dla celów aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, a na jego podstawie w dniu 2 listopada 2013 r. rzeczoznawca oszacował wartość prawa użytkowania wieczystego na kwotę 188.000 zł. Skutkiem tych działań było błędne wyliczenie opłaty za przekształcenie w kwocie 40.430,00 zł. Zdaniem skarżących organ dokonując błędnej wykładni art. 4 ust. 13 ustawy naruszył także art. 84 w związku z art. 77 § 1 i 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność aktualnej wartości rynkowej prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Kolejnym mankamentem zaskarżonej decyzji jest podtrzymanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji Prezydenta Miasta Ł. dnia [...] dotyczących stanu rodzinnego skarżących. Jak wynika bowiem z § 1 zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. "okresem badanym pod względem osiągniętych dochodów jest ostatnie półrocze roku 2008". W ocenie skarżących nieuzasadnionym jest odniesienie tego okresu do stanu rodzinnego, gdyż decyzja w przedmiocie udzielenie bonifikaty wydawana jest na dzień dzisiejszy, a dyspozycja § 1 zarządzenia nie nakłada na organ administracji publicznej wyraźnego obowiązku uwzględniania stanu gospodarstwa domowego na dzień złożenia żądania o przedmiotowe przekształcenie. Taką wzmiankę w treści § 1 zarządzenia uczyniono tylko w zakresie dochodów, które odzwierciedlać mają zarobki za okres ostatniego półrocza poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Wobec powyższego, T. W. powinien być wliczony w skład rodziny skarżących, co z kolei skutkowałoby pozytywnym rozstrzygnięciem wniosku o bonifikatę. Miesięczny dochód w ostatnim półroczu roku 2008 wyniósł bowiem 6.955,52 zł, co z kolei po uwzględnieniu stanu gospodarstwa domowego z dnia wydania decyzji, dało by dochód na osobę w rodzinie równy 2.318,51 zł, zatem nie przekraczający kwoty 2.666,77 zł wynikającej z obwieszczenia Prezesa GUS. W odpowiedzi na skargę Wojewoda ]...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, a więc nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1403/08, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia wysokości opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz odmowy udzielenia skarżącym bonifikaty od tej opłaty w wysokości 90%. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2013 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1950/11, organy zobligowane były do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, wprowadzonego ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110). Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stosuje się przepisy owej ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 83), osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. W decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, właściwy organ ustala opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Do ustalenia tej opłaty, zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 3a i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 518). Nadto zgodnie z treścią art. 4 ust. 13 ustawy, jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, dla ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji. Przepis art. 67 ust. 3a tej ustawy wskazuje, że cenę nieruchomości ustala się w wysokości równej jej wartości. Natomiast art. 69 ustawy nakazuje na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zaliczyć kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży. Z powyższych regulacji wynika, że dla wydania decyzji orzekającej o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, niezbędne jest określenie wartości nieruchomości, będącej podstawą ustalenia opłaty za przekształcenie. Ustalenie tejże wartości nieruchomości leży w zakresie ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy przekształcenia, zaś dla ustalenia wartości nieruchomości niezbędna jest opinia biegłego w postaci operatu szacunkowego. Tak więc właściwy organ administracji rozstrzygając decyzją o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest zobowiązany ustalić opłatę z tytułu przekształcenia. W niniejszej sprawie aktualizacja opłaty rocznej dokonana była 9 grudnia 2008 r., a wniosek o przekształcenie złożony został w dniu 24 marca 2009 r. Zatem słusznie organy uznały, że stosownie do art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie wykorzystano wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji, równą kwocie 228.430.00 zł, określonej w operacie szacunkowym z dnia 19 listopada 2008 r. Aby określić aktualną wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy w dniu 2 listopada 2013 r., wyliczając aktualną wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na kwotę 188.000,00 zł, jako iloczyn wartości prawa własności nieruchomości ustalonej dla celów aktualizacji opłaty rocznej i współczynnika korygującego określonego według wzoru zamieszczonego w § 29 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Konsekwencją powyższego było ustalenie ceny nieruchomości w kwocie 228.430.00 zł, stosownie do treści art. 67 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaliczając na poczet ceny nieruchomości w/w kwotę wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stosownie to treści art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalono opłatę za przekształcenie w kwocie 40.430,00 zł, jako różnicę między ceną nieruchomości równą wartości prawa własności a wartością prawa użytkowania wieczystego. Powyższe działania organów w ocenie sądu odpowiadają przepisom prawa, tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez błędne obliczenie opłaty za przekształcenie jest bezpodstawny. W konsekwencji także zarzut naruszenia art. 84 w związku z art. 77 § 1 i 3 oraz art. 7 k.p.a. poprzez obliczenie opłaty za przekształcenie na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych w dniu 19 listopada 2008 r. i w dniu 2 listopada 2013 r. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Kolejną kwestią sporną w niniejszej sprawie jest odmowa udzielenia skarżącym 90% bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ze względu na niespełnienie przez nich kryterium dochodowego warunkującego jej przyznanie. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia wojewody. Wojewoda [...] w zarządzeniu z dnia [...] października 2013 r. nr [...] określił warunki udzielania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z § 1 zarządzenia osobom fizycznym, którym przysługuje prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa położonych na terenie województwa [...], wykorzystywanych na cele mieszkaniowe, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić bonifikaty od opłaty z tytułu opisanego przekształcenia w wysokości 90%, jeżeli miesięczny dochód na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Bezspornym jest, że T. W. i B. K. - W., wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożyli w dniu 24 marca 2009 r., co oznacza, że okresem badanym po względem osiągniętego przez wnioskodawców dochodu jest ostatnie półrocze roku 2008. Skarżący nie kwestionują także wyliczenia uzyskiwanego przez nich dochodu we wskazanym okresie, który organ ustalił jako sumę miesięcznych dochodów osiągnięta przez wnioskodawców w drugim półroczu roku 2008 równą kwocie 6.955,52 zł. Kwestią sporną pozostaje brak włączenia do składu gospodarstwa domowego wnioskodawców T. W. urodzonego w 2011 roku, a tym samym sposobu wyliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny o którym mowa w § 1 zarządzenia, warunkującego przyznanie bonifikaty o którą wnosili skarżący. Wskazany przepis § 1 zarządzenia Wojewody bezpośrednio odnosi się do miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym wnioskodawców uzyskanego za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania. Tym samym w niniejszej sprawie bezsprzecznie należało ustalić dochód na członka rodziny przypadający w drugim półroczu 2008 roku z uwzględnieniem liczby członków rodziny w tamtym okresie. Wobec powyższego, zasadne jest stanowisko organów, iż do osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe skarżących, w badanym okresie, nie można było wliczyć syna T. W., urodzonego w dniu 22 lipca 2011 r., gdyż zmiana składu osobowego w gospodarstwie domowym wnioskodawców, nastąpiła po dacie złożenia wniosku oraz po upływie okresu wskazanego w § 1 zarządzenia Wojewody. Zasadna więc była odmowa udzielenia skarżącym bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia, gdyż uwzględnienie aktualnego składu osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawców, który powstał w drugim półroczu roku 2011, przy ustalaniu miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym w drugim półroczu roku 2008, pozostaje w sprzeczności z § 1 zarządzenia Wojewody. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło