II SA/Łd 780/09

Dnia 4 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. D., A. D. i A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (znak: [...], [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. K., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym: J. D., A. D. i A. D. z urzędu. LS Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 roku Nr 156, poz.1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. P. pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego o powierzchni sprzedaży poniżej 2000 m2 , wraz z infrastrukturą instalacyjną i sieciową, oświetleniem, zjazdem z ulicy A układem dróg wewnętrznych, chodników i parkingów, pylonu reklamowego, ogrodzenia osłonowego, przyłącza lokalnej kanalizacji sanitarnej i zbiornika szczelnego na ścieki socjalno - bytowe, wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przewidzianych do realizacji na terenie działki nr ewidencyjny [...], położonej przy ulicy A nr 5 w K. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, że planowana inwestycja jest zgodna uchwalą Rady Miejskiej w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz załączył do wniosku dokumentację projektową wraz z oświadczeniem projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Odwołania od powyższej decyzji złożyli kolejno: M. Ł., A. D., A. D. oraz J. D., a ponadto T. K. i Z. K. M. Ł. złożone odwołanie uzasadniła obawą, że market, który ma powstać w sąsiedztwie jej działki będzie bardzo uciążliwy, ze względu na nocne dostawy towaru, hałas, ruch samochodów i spaliny. Nadto wyjaśniła, że zarówno jej matka J. C., jak i mąż W. Ł., są osobami niepełnosprawnymi, cierpiącymi na szereg chorób, na które planowana inwestycja może mieć negatywny wpływ. Z kolei A., A. oraz J. D. w uzasadnieniu swego odwołania wyjaśnili, że ich działka także graniczy z działką, na której ma powstać przedmiotowy budynek, zaś realizacja inwestycji na ziemi ornej, położonej w centrum miasta jest dla odwołujących się niezrozumiała i narusza ich zdaniem interesy osób trzecich, także z przyczyn wskazanych przez M. Ł. w złożonym przez nią odwołaniu. Kończąc strony podniosły zarzut, że budowa pawilonu znacznie pogorszy warunki bytowe okolicznych mieszkańców. Natomiast Z. i T. K., poza argumentami wskazanymi powyżej, wyrazili opinię, że teren, na którym ma być zbudowany pawilon handlowy, winien być przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję Starosty [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż podstawowym zarzutem wszystkich odwołań jest niewłaściwa w tym rejonie, zdaniem skarżących, lokalizacja obiektu handlowego. Jednakże o tym zadecydowała zgodność przedmiotowego zamierzenia z zapisem prawa miejscowego, jakim jest obowiązujący miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K.. Teren, na którym ma zostać zrealizowana przedmiotowa inwestycja znajduje się w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem 2MN,U, który wyznacza teren zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej z dopuszczeniem usług z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, zaś projektowana inwestycja stanowi w istocie uzupełnienie już istniejącej, a także mogącej powstać na tym obszarze, zabudowy mieszkaniowej. W ocenie organu odwoławczego przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i z przepisami techniczno budowlanymi. Projekt ten jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b) Prawa budowlanego, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 w/w ustawy. Projekt został wykonany, a także sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowywania lub sprawdzenia projektu zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust.7 wskazanej ustawy. Ponadto inwestor złożył oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, zatem spełnił wszystkie wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli: J. D., A. D., A. D., T. K., Z. K. i M. Ł., podtrzymując zarzuty zawarte w treści złożonych odwołań. W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ze względu na śmierć uczestniczki postępowania – J. C. Następnie, postanowieniem z dnia 30 września 2009 roku WSA w Łodzi, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie z udziałem: J. C., H. N., E. P. i M. Ł., następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 roku, wydanym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Łd 781/09 WSA w Łodzi odrzucił skargę T. K. i Z. K., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd, postanowieniem z tej samej daty, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 782/09 odrzucił skargę M. Ł., działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę orzekania w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dotyczące zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę tj. art. 32 i następne. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie zamierzające do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej wszczyna wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, zaś enumeratywny katalog dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę został określony w art. 33 ust. 2 tejże ustawy. Co prawda z treści art. 33 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, wynika, iż w przypadku budowy pawilonu handlowego, czy też inaczej mówiąc obiektu handlowego ustawodawca przewidział obowiązek załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę zezwolenia, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 11 maja 2007 roku o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz.U. Nr 127, poz. 880). Jednakże wyrokiem z dnia 8 lipca 2008 roku w sprawie o sygn. akt K 46/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności owej ustawy z treścią art. 2, art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sentencja wyroku została ogłoszona dnia 11 lipca 2008 roku w Dz.U. Nr 123, poz. 803. Wymieniona wyżej ustawa straciła moc z datą ogłoszenia wyroku, tj. w dniu 11 lipca 2008 roku. Z mocy bowiem art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia o ile Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela pogląd uznający, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność aktu normatywnego /lub jego części/ z Konstytucją, wchodzące w życie z dniem ogłoszenia, mają skutki retrospektywne, tzn. działają wstecz. Za przyjęciem wstecznego ich działania przemawia argument, że stan niezgodności z Konstytucją jest okolicznością obiektywną, istniejącą w całym okresie koegzystencji ustawy zasadniczej i ustawy "zwykłej". Tezę tą potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 roku w sprawie o sygn. akt II OSK 1745/07, w którym stwierdzono, że przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego podjętego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany przez sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału; taki pogląd znajduje oparcie w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (np. wyrok z dnia 12 czerwca 2002 roku w sprawie o sygn. akt II UKN 281/01 - OSNP 2004/2/36, postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 roku w sprawie o sygn. akt III ZP 27/00 - OSNAPiUS 2001/10/331). Mając też na uwadze art. 190 ust. 4 Konstytucji stwierdzić należy, że skoro może być wzruszone prawomocne orzeczenie wydane przed datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie można wymagać aby w sprawach zawisłych i nierozstrzygniętych do tej daty, sądy stosowały sprzeczne z Konstytucją przepisy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 roku w sprawie o sygn. akt II UKN 542/00-OSNAPiUS 2003/11/276). Należy więc uznać, że po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uznającego akt normatywny za niezgodny z Konstytucją, nie może on być stosowany przez sądy i organy. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2008 roku sygn. akt K 46/07 wszedł w życie z datą jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. w dniu 11 lipca 2008 roku. Oznacza to w świetle tego, co wyżej powiedziano, że w sprawie niniejszej Sąd musiał to uwzględnić, co w rezultacie oznacza, iż badanie zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z nieobowiązującą w dacie orzekania ustawą o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych jest bezzasadne. Bezspornym jest, że złożony przez K. P. wniosek dotyczy pozwolenia na budowę budynku handlowo - usługowego o powierzchni sprzedaży poniżej 2000 m2 wraz z infrastrukturą instalacyjną i sieciową, oświetleniem, zjazdem z ulicy A układem dróg wewnętrznych, chodników i parkingów, pylonu reklamowego, ogrodzenia osłonowego, przyłącza lokalnej kanalizacji sanitarnej i zbiornika szczelnego na ścieki socjalno - bytowe, wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przewidzianych do realizacji na terenie działki nr [...], położonej przy ulicy A nr 5 w K. Podobnie jak to, że działka, przeznaczona pod przedmiotową inwestycję, znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a inwestycja ta jest zgodna z postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. Wskazana uchwała w Rozdziale III, zatytułowanym: "Ustalenia szczegółowe obowiązujące dla poszczególnych terenów", w treści § 11 ust. 1 wyznacza tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług - 2MN, U z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, zaś ust. 2, tejże regulacji stanowi, iż na terenach, o których mowa w ust. 1 dopuszcza w zakresie przeznaczenia uzupełniającego lokalizacje obiektów usługowych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu, rzemiosła usługowego lub wytwórczego oraz budynków gospodarczych i garaży. W rozdziale II wskazanej uchwały, w § 7 zdefiniowano pojęcia: 1) terenu - jako terenu, w ramach obszaru, o ustalonym w planie przeznaczeniu, wyznaczonym na rysunku planu liniami rozgraniczającymi i oznaczonym cyframi i symbolami literowymi (pkt 4); 2) przeznaczenia podstawowego terenu – jako określonego w planie rodzaju przeznaczenia, które powinno przeważać na danym terenie (pkt 6); 3) przeznaczenia uzupełniającego terenu – jako określonych dopuszczonych rodzajów przeznaczenia, które uzupełniają lub wzbogacają przeznaczenie podstawowe (pkt 7). Prawidłowo zatem organy wywiodły, że skoro przedmiotowa inwestycja znajduje się w obrębie jednostki planistycznej, oznaczonej symbolem 2MN, U to stanowi ona w istocie uzupełnienie już istniejącej, a także ewentualnie nowopowstałej zabudowy mieszkaniowej. Skutkować to musiało stwierdzeniem, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wymogami art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy inwestor dołączył do wniosku oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania powyższymi działkami na cele budowlane, oświadczając, że jest jej właścicielem. Wypełnił tym samym dyspozycję zawartą w powyższym przepisie. Stosownie bowiem do treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Ponadto złożony przez inwestora projekt budowlany zawiera wszystkie elementy określone w art. 34 ust. 3 w zw. z ust. 3 a Prawa budowlanego, został on sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Do projektu dołączone zostały aktualne na datę jego opracowania zaświadczenia, o jakich mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, wydane przez właściwe izby samorządu zawodowego. Projekt zawiera wszystkie niezbędne opinie, uzgodnienia i pozwolenia, wymagane przepisami szczególnymi. Jak wynika z powyższego, inwestor spełnił także wszelkie wymagania, o których mowa w art. 35 ust.1 prawa budowlanego, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 roku, Nr 129, poz. 902 ze zm.); - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; - wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Organy obu instancji dokonały kontroli złożonych przez inwestora dokumentów stosownie do treści zacytowanego wyżej przepisu i po stwierdzeniu, że spełnione zostały wszystkie określone tam wymogi nie mogły odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Konkludując należy wskazać, że z treści przepisu art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego wynika, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu (zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ustawy), uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Natomiast organy obu instancji orzekając w przedmiotowej sprawie nie zawarły w swych decyzjach rozważań dotyczących ewentualnego naruszenia usprawiedliwionych interesów osób trzecich. Mając jednak na uwadze, iż obszar oddziaływania obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę zamyka się w granicach działki, na której inwestycja ma być realizowana, to uznać wypada, iż w niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które mogłyby podważać poprawność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Z powyższych względów zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). m.o.