II SA/Łd 784/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-28
Skład orzekający: del NSA M. Stahl, del. NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, wydana na podstawie przepisu uznanego później za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, oparta na art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., podlega uchyleniu, ponieważ przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów PPSA, zobowiązany jest do uwzględnienia tego orzeczenia.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję odmawiającą K. P. świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, wskazując na niedotrzymanie terminu składania wniosków (31 grudnia 1999 r.). K. P. zaskarżył decyzję, argumentując, że dowiedział się o świadczeniu zbyt późno, jest schorowany i niedowidzący, a niedotrzymanie terminu wynikało z niedoinformowania i choroby.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: del NSA M. Stahl (spr.), Sędziowie: del. NSA A. Stępień, WSA J. Sekunda-Lenczewska, Protokolant: A. Widawski, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] nr [...]
II S.A./Łd 784/01
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z dnia[...],na podstawie art.127 § 3,138 §1 pkt 1 i 105 § 1 k.p.a. oraz art.4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich(Dz. U. Nr 87,poz.395 ze zm.),po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. P. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu wyjaśnił , że zgodnie z art.4 ust.5 powołanej ustawy wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do dnia 31 grudnia 1999 r. a strona nie przedstawiła dowodów iż wniosek złożyła w ustawowym terminie.
K. P. zaskarżył tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że o możliwości skorzystania ze świadczenia z tytułu pracy przymusowej dowiedział się zbyt późno i początkowo sądził ,że będzie ono przyznane wszystkim uprawnionym którym Fundacja Polsko - Niemieckie Pojednanie przyznała odszkodowanie bez składania dodatkowych wniosków. Jest człowiekiem starym ,schorowanym, niedosłyszącym i słabo widzącym i w najbliższej rodzinie nie ma osób, które mogłyby załatwić za niego formalności. Niedotrzymanie terminu jest wynikiem niedoinformowania i choroby jego i żony.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn.akt P 24/02 (OTK ZU nr 6/A/2003,poz.55) orzekł , iż art.4 ust.5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87,poz.395 z późn.zm.) jest niezgodny z art.2 i art.32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in. że " sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej, nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego . Niejasność przepisów jest wyrazem niedostatecznej troski ustawodawcy o podmiotowe traktowanie adresatów prawa, co odbiera im poczucie bezpieczeństwa prawnego i skutkuje utratą zaufania do państwa."
W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy ,w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji i zważywszy na powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270) ,orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na charakter decyzji – negatywnej , która nie podlegała wykonaniu , przepis art. 152 pow. ustawy nie miał zastosowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło