II SA/Łd 790/01

Dnia 11 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]w sprawie: [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych z tytułu wpisu od skargi; 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sygn. akt: II SA / Łd 790 / 01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z 1994 roku ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał W. K. – kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy dla osoby ułomnej W. K.– przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego o konstrukcji murowano – drewnianej znajdującego się na nieruchomości położonej przy ulicy A. 9 w Ł. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ administracji I instancji wskazał, iż na skutek wniosku W. K., kuratora ustanowionego dla osoby ułomnej W. K. – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 11 stycznia 2001 roku wizję lokalną dla ocenienia stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na posesji przy ulicy A. 9 w Ł. W następstwie przeprowadzonej wizji stwierdzono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny o konstrukcji murowano – drewnianej wybudowany około 1946 roku. W dniu 23 grudnia 2000 roku w budynku tym miał miejsce pożar, który objął część dachu nad pomieszczeniem kuchni oraz ściankę działową o konstrukcji drewnianej pomiędzy kuchnią a pokojem. W wyniku pożaru spaleniu uległo częściowo pokrycie z papy i odeskowania dachu. Nadpalone zostały elementy konstrukcyjne dachu, takie jak: płatew i 3 sztuki krokwi nad pomieszczeniem kuchni. Nadto stwierdzono: 1) występowanie wyraźnego ugięcia nadpalonych elementów konstrukcyjnych, co stwarza zagrożenie dla życia i mienia ludzi, 2) nadpalenie obicia ścianki działowej pomiędzy pokojem i kuchnią bez naruszenia elementów konstrukcyjnych, 3) załamanie podłogi drewnianej na powierzchni około 10% pokoju, 4) spękania pionowe ścian konstrukcyjnych od strony południowej budynku, 5) zły stan techniczny stolarki okiennej i drzwiowej. Powyższe następstwa pożaru w ocenie organu administracji uzasadniają wydanie stosownego nakazu. W dniu 2 lutego 2001 roku W. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwolnienie od obowiązku wykonania ekspertyzy bądź też o przeprowadzenie takiej ekspertyzy przez organ nadzoru budowlanego, z uwagi na brak środków finansowych zarówno na naprawienie spalonego budynku jak i na wykonanie żądanej ekspertyzy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. jako organ II instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tejże decyzji organ wskazał, iż kwestionowana decyzja wydana została w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego stanowiącego, iż właściwy organ może w razie stwierdzenia – nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, niebezpieczeństwo dla mienia, lub dla środowiska – nakazać przeprowadzenie w każdym terminie kontroli, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Wobec tego, iż w następstwie przeprowadzenia wizji lokalnej stwierdzono, iż stan techniczny budynku może spowodować katastrofę budowlaną, a tym samym stwarza zagrożenie dla życia zasadne jest nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Ponadto organ administracji II instancji wskazał, iż podnoszony przez odwołującego się zarzut braku środków na pokrycie kosztów ekspertyzy nie może być brany pod uwagę przez organ nadzoru budowlanego przy merytorycznym rozpoznawaniu sprawy. Natomiast organy nadzoru budowlanego – wbrew temu, co podnosi odwołujący się – nie są powołane do wykonywania ekspertyzy technicznej budynku. Organ wskazał ponadto, iż stosownie do art. 61 ustawy Prawo budowlane za stan techniczny budynku odpowiada jego właściciel lub zarządca, który zgodnie z treścią przepisu art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 tejże ustawy zobowiązany jest do wykonywania okresowych kontroli poszczególnych elementów infrastruktury technicznej budynku i jego estetyki. W dniu 13 kwietnia 2001 roku, na powyższą decyzję W. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na swą sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów ekspertyzy. Do organu nadzoru, po mającym miejsce pożarze, zwrócił się w celu uzyskania pomocy w usunięciu szkód. Pomocy takiej nie tylko nie otrzymał, ale obarczono go obowiązkiem wykonania kosztownej ekspertyzy. Gdyby skarżący miał świadomość takiego obrotu sprawy nie powiadamiałby organu administracji o pożarze. Ponadto skarżący podniósł, iż jeśli organ administracji nie jest kompetentny do wykonania stosownej ekspertyzy, to winien przekazać tą sprawę do wykonania właściwemu organowi, a nie przerzucać tych obowiązków na dotkniętego tragedią obywatela. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 par. 1 ust. 2 p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przywołany przepis art. 156 par. 1 pkt 4) K.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność między innymi tej decyzji, która została skierowana do osoby nie będącą stroną w sprawie. W niniejszym postępowaniu mamy do czynienia właśnie z taka sytuacją, w której organ administracji skierował decyzję do podmiotu (osoby fizycznej) nie będącego stroną w sprawie. Utrwalony jest bowiem zarówno w orzecznictwie (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 1994 roku w sprawie III SA 1434/93 (nie publikowane)), jak i w nauce prawa (vide: "Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz " B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. BECK, W – wa 2003 rok, str. 725 i nast.) pogląd, iż legitymację w postępowaniu administracyjnym określają przepisy prawa, a nie czynności prawne pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Podstawą nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części jest przepis art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten znajduje się w rozdziale 6 tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Obowiązki w zakresie utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz dotyczące zgodnego z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska użytkowania obiektu opisane w przepisach art. 61 i 62 tej ustawy, skierowane zostały wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Zatem nikt poza tymi dwoma kategoriami podmiotów prawa nie jest adresatem owych norm prawnych i nie mogą obciążać go obowiązki określone w tych przepisach. Skarżący nie jest, ani właścicielem, ani zarządcą budynku mieszkalnego, w którym doszło do pożaru i którego dotyczą decyzje organów nadzoru budowlanego. Jest on wyłącznie kuratorem ustanowionym przez sąd opiekuńczy dla osoby ułomnej w trybie art. 183 par. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U Nr 9, poz. 59 ze zm.). Jak przekonująco natomiast wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 maja 1995 roku w sprawie III CRN 22/95, OSNC 1995/9/134) "ustanowienie w tym trybie kurateli ma jedynie na celu niesienie pomocy osobie ułomnej przy załatwianiu dotyczących jej spraw, przy czym nie chodzi tutaj o zastępstwo ustawowe w znaczeniu ustanowienia w osobie kuratora przedstawiciela ustawowego, lecz o ułatwienie osobie ułomnej załatwienia spraw ze względu na powstające z powodu ułomności trudności natury faktycznej. Osoba ułomna nadal zachowuje pełną zdolność do czynności prawnych i może z własnej woli podejmować czynności, jakie uzna za właściwe". Tak więc osoba, dla której ustanowiono kuratora z uwagi na ułomność, mając pełnię praw winna być stroną postępowania administracyjnego zainicjowanego powiadomieniem o skutkach pożaru budynku mieszkalnego. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny z mocy art. 145 par 1 pkt 2 p.s.a., w związku z art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] . O zasądzeniu na rzecz skarżącego kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U Nr 74, poz. 368ze zm.) O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a., wstrzymując w całości wykonanie owej decyzji.