II SA/Łd 794/04

Dnia 11 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. P. kwotę 200,- zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sądowych. II SA/Łd 794/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 154 § 1 kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpatrując wniosek K. P., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej. W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 27 sierpnia 2003 r. K. P. złożył podanie, które Kierownik Urzędu zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa. Decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] odmówiono stronie przyznania uprawnień kombatanckich. Kolejną decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], odmówiono stronie uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że kolejny wniosek strony nie jest zasadny. W jego treści strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne lub prawne, uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Z dowodu z dokumentu w postaci pisma z Archiwum Państwowego w Toruniu z dnia 21 stycznia 2004r. wynika, że w aktach miasta C. nie odnaleziono danych o pobycie rodziny zainteresowanego w czasie okupacji w obozie w C.. Organ podniósł, że powyższy dowód z dokumentu korzysta z domniemania prawdziwości przewidzianego w treści art. 76 kpa, które nie zostało przez stronę obalone, należy więc uznać go za w pełni wiarygodny. W ocenie organu oświadczenia świadków A. R. i C. M. budzą wątpliwości. Świadkowie w oświadczeniach swych, złożonych w dniu 24 stycznia 2003r. wyraźnie stwierdzają, że to ojciec zainteresowanego był przymusowo zatrudniony w obozie koncentracyjnym C. Uzupełnione oświadczenia świadków złożone w dniu 27 sierpnia 2003r. nie są zatem, w ocenie organu, wiarygodne. Podkreślono również, że świadkowie ci nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających ich pobyt w obozie koncentracyjnym C. Zdaniem organu dokonane ustalenia nie wskazują na to, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu, a są to niezbędne przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej zgodnie z art. 154 § l kpa. Z tych względów, mając na uwadze treść wskazanych powyżej przepisów oraz okoliczności faktycznych, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znalazł podstawy do uchylenia decyzji własnej i orzekł, jak wyżej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. P. zarzucił, iż decyzja organu została wydana z rażącym naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10 i 77 kpa. W ocenie skarżącego dołączone do akt sprawy dokumenty w postaci zeznań świadków zmieniają całkowicie stan faktyczny i prawny sprawy, a organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego ani dowodowego. Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 - 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz.U. z 2002r. nr 42, poz. 371 ) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy K. P., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu podniósł, że strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Jednym z wyjątków dającym podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznej jest przepis art. 154 kpa., który pozwala na jej uchylenie lub zmianę, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ stwierdził, iż podnoszone przez stronę okoliczności pobytu w obozie hitlerowskim w C. były już wielokrotnie badane w postępowaniu przed Kierownikiem Urzędu. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż strona nie prowadziła żadnej działalności, o której mowa w art. l ust. 2 i art. 2 ustawy o kombatantach oraz nie podlegała represjom, o których mowa w art. 4 ustawy. Z tych względów, mając na uwadze treść wskazanych powyżej przepisów oraz okoliczności faktycznych, Kierownik Urzędu orzekł, jak na wstępie. K. P. wniósł skargę do WSA na wskazaną wyżej decyzję, domagając się jej uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 107 § 3 i 154 kpa. W uzasadnieniu ponowił zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a., skutkuje uchyleniem decyzji. Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy zarówno pod względem okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe stosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzują unormowania zawarte w art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa. Wynika z nich, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę, organ naruszył ponadto zasadę swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 kpa. Abstrahując od okoliczności i przyczyn, które zdecydowały o konieczności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], przyznającą skarżącemu uprawnienia kombatanckie, a w związku z tym - podejrzeń co do wiarygodności przedstawianych przez skarżącego dowodów, w ocenie Sądu organ, rozpatrując po raz kolejny wniosek K. P. złożony w trybie art. 154 § 1 kpa, naruszył przepisy postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do wskazanego wyżej wniosku z dnia 27 sierpnia 2003r. skarżący załączył "oświadczenia" dwóch świadków, tj. A. R. i C. M., z których wynika, że skarżący K. P. "był razem ze swoimi rodzicami podczas wykonywania pracy niewolniczej w obozie koncentracyjnym w C. przez jego ojca K. P. ur. 28.02.1913r." Okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz.U. nr 42 z 2002r., poz. 371 ze zm. ). Zgodzić się wprawdzie należy z organem, iż wskazani wyżej świadkowie składali już zeznania w dniu 24 stycznia 2003r. przed pracownikiem Urzędu Miejskiego w D. i wówczas mówili jedynie o pracy ojca skarżącego w obozie koncentracyjnym C., a nie o pobycie w tymże obozie także samego skarżącego. Fakt ten nie może jednak przesądzać o wiarygodności tychże świadków, podobnie zresztą jak i okoliczność, że świadkowie ci nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających ich pobyt we wskazanym wyżej obozie koncentracyjnym. Taka konieczność nie wynika bowiem z przepisów, a świadkowie mogli wiedzieć o okolicznościach istotnych dla wyniku sprawy jedynie ze słyszenia. Jeżeli więc organ miał wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych przez skarżącego "oświadczeń świadków", lub ich niewystarczającego zakresu, mógł ten dowód przeprowadzić stosownie do przepisów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Brak jest natomiast podstaw do prezentowania oceny tych dowodów w sposób, jak to zostało przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Tym samym nie można podzielić stanowiska Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, iż skarżący składając kolejny wniosek w trybie art. 154 § 1 kpa, nie przedstawił żadnych nowych okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji ostatecznej. Ponadto, w ocenie Sądu, dokument w postaci pisma z Archiwum Państwowego w Toruniu z dnia 21 stycznia 2004r., z którego wynika, że "w zasobie zespołu Akta miasta C. nie odnaleziono danych o pobycie rodziny K. i J. P. w czasie okupacji w obozie w C.", nie musi w sposób kategoryczny przesądzać, iż rodzina ta w obozie tym nie przebywała. Z dokumentu tego nie wynika bowiem, na ile zasoby archiwalne są kompletne. Domniemanie prawdziwości tego dokumentu, wynikające z treści art. 76 kpa, na które organ się powołuje, stanowi jedynie dowód, iż brak jest danych o pobycie w/w osób w obozie, a nie że osoby te w obozie nie przebywały. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku. Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji (odmowa przyznania uprawnienia do świadczenia ) Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.s.a. za bezprzedmiotowe. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 200 p.s.a.