II SA/Łd 797/21
WyrokWSA w Łodzi2022-03-23
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzył postępowanie w sprawie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego, uznając, że wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i nie stanowiły zagrożenia dla bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie, błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi. Nieprawidłowo zakwalifikował roboty budowlane jako nie wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także przedwcześnie uznał brak podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego. W związku z tym, zaskarżona decyzja narusza prawo materialne i procesowe.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i umorzyła postępowanie w sprawie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego. Powiatowy Inspektor nakazał przywrócenie stanu poprzedniego z powodu ingerencji w konstrukcję budynku i instalacje w wyniku wykonanych prac remontowych, takich jak postawienie ścianek działowych, wykonanie otworów, wyburzenie ścian, rozbudowa instalacji wodno-kanalizacyjnej i wydzielenie dodatkowych łazienek. Wojewódzki Inspektor uznał, że roboty te nie stanowiły przebudowy wymagającej pozwolenia ani zgłoszenia i nie zagrażały bezpieczeństwu, opierając się na ekspertyzach technicznych dotyczących stropu i instalacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Marcin Olejniczak na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty A w Ł. przy ul. [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty A w Ł. przy ul. [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r., poz. 735), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], i umorzył w całości postępowanie prowadzone przez organ I instancji w sprawie lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 20 listopada 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo B.L. - wiceprezesa B Sp. z o.o., z siedzibą w Ł., kierowane do A.P.-W., M.S. oraz M.S., którym wezwano powyższe osoby do bezzwłocznego usunięcia awarii, nieprawidłowości wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej oraz wykonania izolacji posadzki lokalu [...] w pomieszczeniach, tj.: łazienka, ubikacja, kuchnia w budynku mieszkalnym usytuowanym w Ł., ul. A 30. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] stycznia 2021 r. przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 30, stwierdzając, że lokal [...] zlokalizowany jest na I piętrze budynku. W lokalu prowadzone są roboty budowlane polegające na:
- ustawieniu nowych ścian działowych (w czterech pomieszczeniach wydzielono miejsca, które będą pełnić funkcję łazienki);
- zerwaniu podłogi i desek podłogowych w części korytarza. Belki drewniane odsłonięte. Podcięty wymian drewniany na potrzeby ułożenia instalacji wod. – kan. i c.o. Podcięta również belka stropowa na potrzeby instalacji c.o.;
- rozbudowaniu wewnętrznej instalacji kanalizacji w lokalu oraz instalacji wodnej i rozbudowano wewnętrzną instalację c.o.;
- zamurowaniu otworów drzwiowych w ścianach poprzecznych (2 szt.).
W trakcie czynności stwierdzono, że lokal składa się z 6 pomieszczeń, z czego w 4 wydzielono nowe pomieszczenia wraz z instalacjami dla potrzeb łazienki. Roboty budowlane zostały zakończone. W lokalu jest instalacja gazowa doprowadzona do pieca. Belka stropowa w pomieszczeniu korytarza [...] drewniana zlokalizowana nad lokalem nr 2 jest ugięta.
Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. poinformował, że po przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu [...] w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym w Ł. na terenie nieruchomości przy ul. A 30 (działka nr 317, obręb [...]).
Zastępca Dyrektora Archiwum Państwowego w Ł. pismem z dnia 12 stycznia 2021 r. poinformował organ I instancji, że w Aktach Miasta Ł., Wydział techniczny, nie odnaleziono dokumentów związanych z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w Ł. przy ul. A 30. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] lutego 2021r., nr [...], znak: [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał Ł. prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A 30 w Ł. (dz. nr 443/2, obręb [...]) oraz nałożył obowiązek przedstawienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót ogólnobudowlanych, instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej, wentylacyjnej w lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł. wraz z projektem budowlanym określającym sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości; ekspertyza powinna być sporządzona przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi w uzgodnieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Biorąc pod uwagę powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał A. P.-W., A.S. i M. S. doprowadzenie lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł. do stanu poprzedniego w terminie do dnia 30 września 2021r.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że wykonywane przez inwestora roboty remontowe w lokalu [...], polegające na postawieniu ścianek działowych z g-k., wykonaniu otworów w ścianach z cegły, wyburzeniu ścianek działowych z cegły, wyburzeniu ścianek działowych z cegły, wykonanie instalacji elektrycznej, wykonanie instalacji wod.-kan., wydzielenie dodatkowych czterech łazienek, spowodowały ingerencję w konstrukcję budynku mieszkalnego i mogą powodować zmiany układu oraz wielkości obciążeń stropów budynku. Ponadto wybudowanie dodatkowych łazienek powoduje powstanie kolejnych punktów czerpalnych wody i zwiększone zapotrzebowanie na wodę oraz zwiększoną ilość ścieków bez zwiększenia średnic istniejących pionów instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, co może powodować niedrożność instalacji kanalizacji i spadek ciśnienia w pionach instalacji wodnej. Inwestor nie dokonał sprawdzenia, czy istniejące instalacje wspólne, tzn. piony wodne i kanalizacyjne, spełniają paramenty techniczne umożliwiające podłączenie do tych pionów instalacji dodatkowych dwóch pomieszczeń kuchni i dodatkowych dwóch łazienek i czy nie będą powodowały ich awaryjności. Oprócz tego pomieszczenia łazienek nie posiadają wentylacji grawitacyjnej. Z przedłożonych wyjaśnień przez obecnego w dniu oględzin administratora wynika, że w budynku brak jest dodatkowych ilości przewodów do podłączenia dodatkowych łazienek lokalu [...].
W tych okolicznościach organ I instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania instalacji wodociągowej, kanalizacji oraz sposobu wentylacji dodatkowych pomieszczeń łazienek w przedmiotowym lokalu oraz w zakresie oddziaływania na istniejące w budynku mieszkalnym wielorodzinnym instalacje wskutek zwiększonego poboru wody i energii elektrycznej oraz zwiększonej ilości ścieków, jakie będą generowane przy funkcjonowaniu dodatkowych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych oraz obciążenie stropów.
Jednocześnie organ ten stwierdził, że obowiązek wynikający z postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nie został wykonany, co sprawia, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane został zmuszony do orzeczenia doprowadzenia lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł. do stanu poprzedniego w terminie do dnia 30 września 2021 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M. S., M. S. oraz A. P.-W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji I instancji i umorzenie postępowania. Podkreślili, że z przedłożonych w toku postępowania dokumentów wynika, iż roboty prowadzone były w sposób prawidłowy i nienaruszający przepisów, w tym techniczno-budowlanych.
Po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...], i umorzył w całości postępowanie prowadzone przez organ I instancji w sprawie lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł..
W uzasadnieniu organ odwoławczy, odwołując się uprzednio do treści art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowalne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) oraz art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie ma określenie charakteru prawnego robót budowlanych wykonanych przez odwołujących się w lokalu mieszkalnym [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. A 30 w Ł.. Podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane, pozostaje precyzyjne określenie, jakie roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora oraz czy wymagały one uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. To z kolei oznacza konieczność prawidłowego ustalenia nie tylko czasu i zakresu wykonanych robót budowanych, lecz również dokonania ich kwalifikacji według definicji legalnych zawartych w ustawie Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przyjął, iż wykonywane przez inwestora roboty remontowe w lokalu [...] polegające na postawieniu ścianek działowych z g-k., wykonaniu otworów w ścianach z cegły, wyburzeniu ścianek działowych z cegły, wykonaniu instalacji elektrycznej, wykonaniu instalacji wod.-kan., wydzieleniu dodatkowych czterech łazienek, spowodowały ingerencję w konstrukcję budynku mieszkalnego i mogą powodować zmiany układu i wielkości obciążeń stropów budynku. Ponadto, wybudowanie dodatkowych łazienek powoduje powstanie kolejnych punktów czerpalnych wody i zwiększone zapotrzebowanie na wodę oraz zwiększoną ilość ścieków bez zwiększenia średnic istniejących pionów instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, co może powodować niedrożność instalacji kanalizacji i spadek ciśnienia w pionach instalacji wodnej. Taki zakres robót budowlanych został zakwalifikowany przez organ I instancji jako przebudowa i remont lokalu [...]. Na powyższe roboty budowlane nie uzyskano pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
W ocenie organu odwoławczego, z legalnej definicji przebudowy wynika, że przebudową będą wyłącznie takie roboty budowlane, które zmieniają parametry techniczne obiektu budowlanego, takie jak na przykład występujące w obiekcie obciążenia. Wyraźnego podkreślenia przy tym wymaga, że lokal mieszkalny znajdujący się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, choćby stanowił odrębną nieruchomość, nie jest samodzielnym obiektem budowlanym. Możliwość uznania tym samym robót budowlanych wykonanych w danym lokalu za przebudowę obiektu ograniczyć należy zatem wyłącznie do tych stanów faktycznych, w których wskutek wykonanych prac dokonano ingerencji w elementy konstrukcyjne budynku, co może rzeczywiście wpływać na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi użytkujących obiekt. Zdaniem organu II instancji, należy uznać, że sporne roboty budowlane w świetle obecnie obowiązujących unormowań ustawy Prawo budowlane nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Wychodząc z powyższych ustaleń organ II instancji wskazał, że w pkt 9 zatytułowanym "Wnioski" Ekspertyzy technicznej stropu w lokalu [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. A 30, sporządzonej w styczniu 2021 r. przez mgr inż. M. K., wskazano, że do obliczeń statycznych przyjęto najbardziej niekorzystny układ obciążeń i schemat statyczny belek stropowych. Projektowane obciążenia od warstw podłogowych, ścianek działowych wraz z instalacją wewnętrzną oraz obciążenia użytkowe nie wpływają niekorzystnie na konstrukcję budynku. Stany graniczne nośności i użytkowności belek stropowych nie zostały przekroczone. Praktyka i doświadczenie oraz kontrolne obliczenia statyczne wskazują, że konstrukcja stropów nadaje się do dalszej eksploatacji. Ponadto zgodnie z zamiarem projektowym nie ma przeciwskazań do wycięcia otworu w belce wymianu w celu prowadzenia instalacji wewnętrznych. Wymian można naciąć do połowy swojej wysokości.
Jednocześnie organ podkreślił, że z Ekspertyzy technicznej możliwości przyłączy wod.-kan., sporządzonej w kwietniu 2021 r. przez J. S., wynika, że istnieje techniczna możliwość dalszego zasilania posesji przy ul. A 30 istniejącym przyłączem wody bez zmian jego parametrów technicznych. Przyłącze wody zostało wybudowane w 1951 r. i nadaje się do eksploatacji oraz zasilania całej posesji przy ul. A 30 (łącznie ze zwiększoną ilością przyborów sanitarnych w mieszkaniu [...]) w wodę na cele bytowe. Obliczenia hydrauliczne wskazują, że zmiana ilości urządzeń ma pomijalny wpływ na straty ciśnienia na przyłączu. Prędkość przepływu medium jest odpowiednia. Istnieje techniczna możliwość dalszego odprowadzania ścieków oraz wód opadowych z posesji przy ul. A [...] istniejącym przyłączem kanalizacji ogólnospławnej bez zmian jego parametrów technicznych. Przyłącze nadaje się do eksploatacji całej posesji przy ul. A 30 (łącznie ze zwiększoną ilością przyborów sanitarnych w lokalu [...]).
Organ odwoławczy, odwołując się następnie do stanowiska wyrażonego w uchwale NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16 i w pełni je podzielając, podkreślił, że na organach ciąży obowiązek wdrożenia mechanizmów postępowania naprawczego w sytuacji, gdy w przypadkach innych aniżeli określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Ingerencja organów możliwa jest również w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Jak wynika jednak z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności z ekspertyz, brak jest konieczności wstrzymania robót budowlanych.
Wobec powyższych ustaleń, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie stwierdził istnienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi wskutek robót budowlanych wykonanych przez A.P.-W., M.S. i M.S. w lokalu mieszkalnym [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. A 30 w Ł. Mając również na uwadze, że sporne roboty zostały wykonane w sposób niedający się zakwalifikować jako odbiegające w istotny sposób od obecnie obowiązujących przepisów, organ ten stwierdził, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu, nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, a tym samym brak jest podstaw materialnoprawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego, wobec czego dalsze prowadzenie postępowania uznał za bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości w Ł. przy ul. A 30, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezzasadne:
a) przyjęcie, że prace remontowe prowadzone w lokalu [...] nie skutkowały ingerencją w konstrukcję budynku oraz dokonanie wadliwej klasyfikacji prowadzonych prac, a co za tym idzie wadliwe przyjęcie, że prace nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej;
b) wadliwe przyjęcie, że prowadzone prace remontowe i powstała w związku z tym sytuacja na nieruchomości nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pomimo że, jak wynika z wniosków oględzin przeprowadzonych na nieruchomości, belka stropowa jest zmurszała, zawilgocona i znacznie ugięta, grożąc zawaleniem;
c) ustalenie, że zrealizowane prace remontowe nie wpływają niekorzystnie na konstrukcję budynku i strop pomiędzy lokalami 2 i [...], w sytuacji w której załączona do akt sprawy opinia ze stycznia 2021 r. jest niepełna, niejasna i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy;
d) wadliwe ustalenie, że stany graniczne nośności i użytkowości belek stropowych nie zostały przekroczone, podczas gdy już w dacie oględzin ujawniono ugięcie belki przekraczające dopuszczalne normy, zgodnie z załączoną opinią; zgodnie z treścią prywatnej opinii belka w chwili opiniowania miała być rzekomo nieugięta, podczas gdy jej ugięcie w zakresie wykraczającym poza wnioski opinii stwierdzono już 21 stycznia 2021 r.;
e) pominięcie okoliczności, że załączona do akt sprawy opinia ze stycznia 2021 r. na potrzeby obliczeń w zupełności pominęła okoliczności stwierdzone przez organy, to jest fakt podcięcia belki stropowej i wymianu oraz jej stan – zawilgocenie i zmurszenie na skutek długotrwałego zalewania stropu przez inwestorów; dalsze obliczenia opinii były realizowane w oparciu o nieistniejący stan faktyczny i pomięcie istotnych okoliczności w sprawie;
f) ustalenie, że opinia z kwietnia 2021 r. dotycząca przepustowości przyłączy wodno-kanalizacyjnych dowodzi sprawności instalacji na nieruchomości, w sytuacji w której po pierwsze dowodzi ona, że na nieruchomości w związku z wydzieleniem aż 4 nowych, dodatkowych pomieszczeń łazienki doszło do zmiany rzeczywistych parametrów instalacji, po drugie nie uwzględnia ona stanu faktycznego sprawy, ilości urządzeń istniejących na nieruchomości, samo zaś funkcjonowanie instalacji dowodzi, że na skutek prac remontowych została ona zaburzona;
2. art. 7 k.p.a. poprzez:
a) pominięcie i zignorowanie faktu, że wbrew zobowiązaniu organu I instancji inwestorzy nie przedłożyli żadnej ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót ogólnobudowlanych oraz instalacji wentylacyjnej wraz z projektem budowlanym określającym sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości, której brak uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny charakteru przeprowadzonych prac i ich skali;
b) pominięcie i zignorowanie faktu, że przedstawiona przez inwestora ekspertyza nie udziela odpowiedzi na zadane przez organ I instancji pytanie, w konsekwencji zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia z urzędu dowodu z ekspertyzy technicznej w sytuacji, w której wystąpiły uzasadnione wątpliwości organu co do ustalenia, czy w wyniku robót budowlanych i podcięcia belek stropowych doszło do obciążenia stropu;
c) wadliwe pominięcie zagadnienia niespełnienia przez inwestorów wymogów w zakresie wentylacji nowopowstałych czterech pomieszczeń łazienki i umorzenie postępowania w tym zakresie, pomimo nieprzedstawienia, wbrew zobowiązaniu organu I instancji, jakiegokolwiek opracowania w tym zakresie;
d) zaniechanie dokonania weryfikacji, czy przeprowadzone w lokalu [...] prace remontowe w zakresie instalacji gazowej odpowiadają dokumentacji projektowej z 2007 r. oraz zaniechanie dokonania oceny wprowadzonych w instalację modyfikacji;
e) niedokonanie weryfikacji stanu instalacji gazowej na nieruchomości, po dokonaniu jej modyfikacji przez właścicieli lokalu [...], z uwzględnieniem aktualnych na dzień po przeprowadzeniu prac remontowych protokołów szczelności instalacji, która to sytuacja w ocenie strony skarżącej dowodzi istnienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia na nieruchomości;
3. art. 136 § 1 k.p.a. (w skardze błędnie: "k.p.c.") poprzez zaniechanie dokonania oceny stanu faktycznego na nieruchomości w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji, pomimo istnienia zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców nieruchomości;
4. art. 81 k.p.a. w zw. z 10 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa stron do wypowiedzenia się wobec zgromadzonego materiału dowodowego i materiału dowodowego załączonego do akt sprawy na etapie po wydaniu decyzji przez organ I instancji;
5. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i umorzenie postępowania, w sytuacji w której zachodzą przesłanki konieczne do wdrożenia w trybie pilnym działań naprawczych na nieruchomości;
6. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w treści uzasadnienia decyzji oceny stanu faktycznego na nieruchomości pod kątem instalacji c.o., gazowej oraz wentylacyjnej pomimo nieprzedstawienia przez inwestorów żadnej dokumentacji w tej materii;
II. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. błędną wykładnię i niezastosowanie art. 29 ust. 3 pkt 1) lit. b), art. 29 ust. 3 pkt 2) lit. a), art. 29 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji w której prace wymagały przeprowadzenia stosownych procedur przed organami administracji architektoniczno-budowlanej;
2. błędną wykładnię art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane i uznanie, że realizowane w lokalu [...] prace remontowe nie wyczerpywały pojęcia przebudowy, skutkującej ingerencją w elementy konstrukcyjne budynku, co wpłynęło na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi użytkujących obiekt;
3. wadliwe niezastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji w której organ sam stwierdza, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, wspomniane przepisy znajdują zastosowanie nawet do prac niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę i nieobjętych obowiązkiem zgłoszenia prac, w szczególności w sytuacjach mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
4. art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której w sprawie zachodziły przesłanki do pilnego przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości.
Szczegółowo uzasadniając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w trybie autokontroli, ze względu na jawne zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców nieruchomości i pominięcie przez organ II instancji szeregu okoliczności mających znaczenie w sprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, a ponadto zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów - pozostającego w dyspozycji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. protokołu czynności oględzin lokalu numer [...] w Ł. przy ulicy A 30 wraz z dokumentacją zdjęciową dla udowodnienia faktu stanu stropu na nieruchomości w dniu oględzin i okoliczności stwierdzonych przez inspektorów uczestniczących w czynnościach.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawę rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle powołanego przepisu wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19(...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 20 stycznia 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania w osobie M.S. i M. S. nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony i uczestnicy zostali zawiadomieni w drodze zarządzenia z dnia 22 lutego 2022 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron i uczestników postępowania w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony i uczestnicy postępowania zostali powiadomioni o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i mieli możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 20 stycznia 2022 r.).
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. z dnia [...] r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji i umarzająca w całości postępowanie prowadzone w sprawie lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że przedmiotowa decyzja narusza prawo w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie w całości.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, odwołując się do regulacji zawartej w art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020r., poz. 1333; powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa Prawo budowlane"), stanowiącego uprzednio podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organu I instancji, za kluczową dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznał kwestię określenia charakteru prawnego spornych robót budowlanych wykonanych przez inwestorów w lokalu [...] przy ul. A 30 w Ł. Następnie organ odwoławczy przedmiotem swej analizy uczynił kwestię, czy wskutek przeprowadzenia powyższych robót budowlanych nie doszło do zaistnienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, co uzasadniałoby wdrożenie mechanizmów postępowania naprawczego, stosownie do stanowiska NSA wyrażonego w powołanej przez organ uchwale z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16. Zgodnie z tym stanowiskiem, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się z organem odwoławczym, że podstawowym obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego, o którym mowa w powołanym wyżej art. 51 ustawy Prawo budowlane, jest precyzyjne określenie, jakie roboty budowlane zostały wykonane prze inwestora i czy wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. To zaś oznaczało w niniejszej sprawie konieczność ustalenia nie tylko czasu i zakresu wykonanych robót budowlanych, a także dokonania ich kwalifikacji według definicji legalnych zawartych w ustawie Prawo budowlane, w tym zwłaszcza definicji przebudowy, o której stanowi art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. W świetle tego przepisu, pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że kierując się koniecznością wywiązania się z powyższych obowiązków organ odwoławczy w pierwszej kolejności odwołał się do ustaleń poczynionych przez organ I instancji i wskazał, że według tego organu wykonywane przez inwestora roboty remontowe w lokalu [...] polegające na postawieniu ścianek działowych z g-k., wykonaniu otworów w ścianach z cegły, wyburzeniu ścianek działowych z cegły, wykonaniu instalacji elektrycznej, wykonaniu instalacji wod.-kan., wydzieleniu dodatkowych czterech łazienek, spowodowały ingerencję w konstrukcję budynku mieszkalnego i mogą powodować zmiany układu i wielkości obciążeń stropów budynku. Ponadto, wybudowanie dodatkowych łazienek powoduje powstanie kolejnych punktów czerpalnych wody i zwiększone zapotrzebowanie na wodę oraz zwiększoną ilość ścieków bez zwiększenia średnic istniejących pionów instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, co może powodować niedrożność instalacji kanalizacji i spadek ciśnienia w pionach instalacji wodnej. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że taki zakres robót budowlanych został przez organ I instancji zakwalifikowany jako przebudowa oraz remont lokalu [...] i że na powyższe roboty budowlane nie uzyskano pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
Wychodząc następnie z tych ustaleń i odwołując się do definicji przebudowy organ odwoławczy podkreślił, że lokal mieszkalny znajdujący się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, choćby stanowił odrębną nieruchomość, nie jest samodzielnym obiektem budowlanym. Możliwość uznania tym samym robót budowlanych wykonanych w danym lokalu za przebudowę obiektu ograniczyć należy zatem wyłącznie do tych stanów faktycznych, w których wskutek wykonanych prac dokonano ingerencji w elementy konstrukcyjne budynku, co może rzeczywiście wpływać na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi użytkujących obiekt. W konkluzji organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji i uznał, że sporne roboty budowlane w świetle obecnie obowiązujących unormowań ustawy Prawo budowlane nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani też dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko w powyższym względzie, w ocenie Sądu, należy podzielić w rozpatrywanej sprawie. Znajduje ono potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych dotyczących zakwalifikowania robót budowlanych jako przebudowy, także tych przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (vide: np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 524/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1647/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnie organ odwoławczy wywiódł przy tym, że przy kwalifikacji poszczególnych rodzajów robót uwzględnić należy zmiany stanu prawnego dokonane w zakresie liberalizacji obowiązków inwestorów, np. przy wykonywaniu robót budowalnych polegających na budowie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku (art. 29 ust. 1 pkt 27 ustawy Prawo budowalne).
Jednakże mimo uznania zasadności powyższego stanowiska organu odwoławczego w kwestii charakteru przeprowadzonych robót budowalnych, Sąd nie podziela zapartywania organu odwoławczego dotyczącego kwestii stwierdzenia, iż wskutek powyższych robót budowalnych wykonanych przez inwestorów w lokalu mieszkalnym [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. A 30 w Ł. nie doszło do powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.
Ustalenia w powyższym względzie Sąd uznaje za niepełne i wymagające uzupełnienia, a towarzyszycą im ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów za niespełniającą wymogów art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, rację przyznać należy pełnomocnikowi skarżącej, że w ramach oceny zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia, życia ludzi i mienia organ II instancji ograniczył się jedynie do zacytowania opinii ze stycznia 2021 r. (sporządzonej przez mgr inż. M. K., posiadającego uprawnienia budowalne do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowalnej), pomijając pozostałe, istotne aspekty prowadzonych prac remontowych. Niewątpliwie, pomimo wyraźnego zobowiązania inwestorów do przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowalnych oraz ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych (postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r.) organ administracji architektoniczno-budowalnej podejmując zaskarżoną decyzję nie dysponował kompletną i rzetelną informacją dotyczącą dokładnego zakresu i skali prowadzonych prac remontowych. W rozważanym aspekcie zauważyć przy tym należy, że organ przemilczał fakt, iż inwestorzy nie załączyli do akt sprawy ekspertyzy zawierającej jednoznaczną ocenę robót budowlanych polegających na podcięciu belki stropowej w korytarzu, nie przedstawili jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej instalacji wentylacyjnej w lokalu [...], czy ekspertyzy w zakresie możliwości wykonania przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz podłączenia do tych przewodów kominowych dodatkowych pomieszczeń czterech łazienek wraz z określeniem jednoznacznego sposobu usunięcia nieprawidłowości. Podobnie organ pominął fakt, że inwestorzy nie odnieśli się również do ujawnionych w czasie oględzin wątpliwości dotyczących uziemienia instalacji kanalizacyjnej. Niewątpliwie analiza tych kwestii nie znajduje wyrazu w uzasadnieniu decyzji, co powoduje, że nie spełnia ono wymogów określonych w art.107 § 3 k.p.a.
W rozważanym aspekcie zastrzeżenia Sądu budzi również brak podjęcia przez organ działań zmierzających do zweryfikowania, czy prace w zakresie instalacji gazowej zostały przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami. Uwagę zwraca przy tym fakt, że organ II instancji za satyfakcjonującą w tym względzie uznał dokumentację projektową z 2007 roku, która, jak trafnie podnosi pełnomocnik skarżącej, nie przewiduje dokonania zmian w instalacji. Nie sposób też odmówić racji stanowisku skarżącej, że w tej sytuacji nie można było uznać za wystarczające, jak uczynił to organ, odwołanie się do protokołów i prób szczelności zrealizowanych w 2007 roku, modyfikacja w zakresie instalacji gazowej została bowiem przeprowadzona w czasie oględzin 21 stycznia 2021 r. Analiza akt sprawy dowodzi przy tym, że nie zawierają one jakiejkolwiek dokumentacji dowodzącej sprawności tej instalacji w 2021 r. Zauważyć należy także, iż stanowiąca załącznik do decyzji pozwolenia na budowę z 2007 r. dokumentacja projektowa zakłada doprowadzenie instalacji wyłącznie do jednego pomieszczenia kuchni i łazienki. Nie ulega zatem wątpliwości, że w związku ze zmianą układu pomieszczeń i ilości kuchni oraz łazienek inwestorzy zapewne dokonali zmian w tej instalacji, a kwestia ta w żadnej mierze nie stanowiła rozważań organu w kontekście ewentualnego zagrożenia dla mieszkańców nieruchomości.
Analogiczne uwagi odnieść należy również do kwestii oceny stanu stropu i związanego z nim zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia mieszkańców nieruchomości. Analiza akt sprawy wskazuje, że organ II instancji nie podjął żadnej inicjatywy w celu dokonania ponownych oględzin, czy też zlecenia sporządzenia ekspertyzy udzielającej jasnej odpowiedzi na powstałą wątpliwość - czy podcięcie belki stropu ma wpływ na jej nośność i czy stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Trafnie przy tym pełnomocnik skarżącej podkreślił, że belka stropowa została nadwyrężona zarówno jej podcięciem, znacznym ugięciem przekraczającym dopuszczalne normy, zmianami w lokalu [...], ale co równie istotne, również poprowadzonymi w podcięciach instalacjami. Zgodnie z dokonanymi oględzinami w podciętej belce poprowadzono instalację c.o. oraz wodociągową i kanalizacyjną. W ocenie Sądu, rację ma pełnomocnik skarżącej, że prowadzenie przewodów z gorącą wodą przez belki stropowe i wymian, które są zmurszałe i wykruszają się, budzi uzasadnia obawy członków wspólnoty mieszkaniowej o ich zdrowie i życie, bowiem są oni narażeni na niebezpieczeństwo przerwania instalacji (i chociażby poparzenia) w wypadku zbyt znacznego ugięcia, czy pęknięcia belki stopowej.
Jednocześnie przyznać należy rację stronie skarżącej, że w ramach przeprowadzonego postępowania organ zupełnie pominął zagadnienia ochrony przeciwpożarowej lokalu i jej wpływu na nieruchomość wspólną, a ponadto zagadnienia wentylacji pomieszczeń, wyjaśnienie zaś tych kwestii miało istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy.
Uwagę Sądu zwracają również uchybienia organu polegające na uniemożliwieniu stronom ustosunkowania się do stanowiska inwestorów, po zgromadzeniu przez organ materiału dowodowego w sprawie. Zgodnie z wyrażoną w at. 10 k.p.a. zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, zadaniem organu jest m.in. umożliwienie stronie wypowiedzenia się w kwestii zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ w sprawie. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, organ nie zawiadomił Wspólnoty o zgromadzeniu dowodów i możliwości wypowiedzenia się przez nią przed wydaniem decyzji. Została ona zatem jako strona pozbawiona możliwości ustosunkowania się do tych dowodów i wypowiedzenia przed wydaniem przez organ decyzji, co w kontekście wskazanych powyżej uchybień także nie pozostało bez wpływu na wynik sprawy.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, należało uznać, że organ pomijając wyjaśnienie powyższych kwestii w toku postępowania przedwcześnie przyjął, że w sprawie zachodził brak podstaw dla stwierdzenia istnienia stanu zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi wskutek robót budowlanych wykonanych przez A.P.-W., M.S. i M.S. w lokalu mieszkalnym [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. A 30 w Ł. Wychodząc następnie z tych niepełnych ustaleń nieprawidłowo, bowiem przedwcześnie, przyjął, że sporne roboty zostały wykonane w sposób niedający się zakwalifikować jako odbiegające w istotny sposób od obecnie obowiązujących przepisów, co doprowadziło do błędnego, bowiem nieuprawnionego uznania, że w kontrolowanej sprawie zachodzi brak podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując, w ocenie Sądu wykazane powyżej uchybienia organu w toku postępowania wyjaśniającego oraz wadliwa, bowiem niepełna, wybiórcza, ocena dowodów w zakresie dotyczącym oceny zagrożenia życia i zdrowia doprowadziła do nieuprawnionego przyjęcia przez organ odwoławczy, że w sprawie nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, a tym samym brak jest podstaw materialnoprawnych do ingerencji organów nadzoru budowlanego. W konsekwencji organ nieprawidłowo uznał, że dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe.
Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że powyższa błędna konstatacja nie uprawniała organu do skorzystania z uprawnień orzeczniczych zawartych w art.1 38 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji jako bezprzedmiotowego. Podkreślić bowiem należy, że bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu przyjętym na gruncie art.105 § 1 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W kontrolowanej sprawie niewątpliwie podstawy te z uwagi na wskazane powyżej przyczyny wymagały rzetelnego wyjaśnienia.
Na kanwie powyższych rozważań Sąd uznał, że w toku rozpoznawania sprawy organ odwoławczy dopuścił się uchybień w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego i dokonał niewłaściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym nie poczynił właściwej konfrontacji protokołu z oględzin nieruchomości z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Uchybienia te powodują, że dokonana w sprawie ocena dowodów nie odpowiada wymogom określonym w art. 80 k.p.a. W tej sytuacji także stanowisko organu przyjmujące postać rozstrzygnięcia kasacyjno-reformatoryjnego nie zostało należycie uzasadnione, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. i niewątpliwie uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, organ II instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego wyroku, w tym zwłaszcza przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające odpowiadające regułom postępowania dowodowego uregulowanym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. oraz dopełni swych obowiązków wynikających z art.10 § 1 k.p.a., a następnie podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie, zaś swoje stanowisko uzasadni zgodnie z regulacją art. 107 § 3 k.p.a., stosownie do uregulowań zawartych w art. 153 p.p.s.a.
Na maginesie Sąd wyjaśnia, że w niniejszej sprawie odstąpił od przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z dokumentów - protokołu czynności oględzin lokalu numer 2 w Ł. przy ulicy A 30 wraz z dokumentacją zdjęciową dla udowodnienia faktu stanu stropu na nieruchomości w dniu oględzin i okoliczności stwierdzonych przez inspektorów uczestniczących w czynnościach, gdyż protokół ten wraz z dokumentacją zdjęciową znajdował się w aktach kontrolowanej sprawy, w oparciu o które Sąd wydał wyrok (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma charakter jedynie uzupełniający, warunkowany spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., które w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie wystąpiły.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot, obejmujący wpis sądowy od skargi 500 zł i koszty zastępstwa procesowego, na które składały się wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem, określone na kwotę 480 zł i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło