II SA/Łd 81/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-24
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na współwłaścicieli obowiązek dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego, sporządzonej przez uprawnioną osobę lub instytucję, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego wyroku sądu uchylającego decyzję wydaną na podstawie art. 68 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na współwłaścicieli obowiązek dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego jest zgodne z prawem, nawet jeśli wcześniejszy wyrok sądu uchylił decyzję wydaną na podstawie art. 68 Prawa budowlanego. Obowiązek ten wynika z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi regulację szczególną w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i pozwala organowi na zebranie materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego zakończenia postępowania, zwłaszcza gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Koszty takiej oceny ponosi osoba zobowiązana do jej dostarczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na spadkobierców B.D. obowiązek dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego. Budynek ten, według wcześniejszych ustaleń, znajdował się w złym stanie technicznym i budził wątpliwości co do bezpieczeństwa użytkowania. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia obowiązku, koszty z tym związane oraz sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi G. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku mieszkalnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], znak [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. n 98 z 2000r., poz. 1070 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia D. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...], wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakładające na spadkobierców B.D. tj: M.D., D.D., M.J., S.D., W.T., T.K., J.A., D. J., S.K., R.K., K.K., M.G., P.G. i G.D. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 listopada 2011r. oceny technicznej budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie posesji nr 27 przy ul. A. w W. sporządzonej przez uprawnioną osobę lub instytucję w zakresie jego stanu technicznego i możliwości bezpiecznego użytkowania – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Jak wynika z akt administracyjnych, PINB w Ł. na skutek interwencji M. K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym 161/1 przy ul. A. 27 we wsi W. W trakcie kontroli, przeprowadzonej w dniu 11 lutego 2005r. ustalono, że od strony południowej działki nr 161 znajduje się wybudowany około 1913r. budynek mieszkalny parterowy o wym. 7m x 10m, posiadający ściany o konstrukcji glinianej na podwalinie kamiennej. Dach o konstrukcji drewnianej pokryty jest papą. Budynek posiada ganek o wym. 4,5 x 2m, wybudowany z cegły. Ma też wybrzuszenia ok. 30cm na ścianie szczytowej oraz ścianie od strony północnej. Wewnątrz i na zewnątrz budynku widoczne są liczne ubytki tynku. Na wszystkich ścianach wewnątrz i na zewnątrz budynku widoczne liczne pęknięcia i rysy. Od strony zachodniej działki nr 161 znajdują się 3 budynki gospodarcze drewniane (szopy) kryte papą, w złym stanie technicznym.
Z przedłożonych przez M. K. ocen technicznych przedmiotowego budynku, sporządzonych w 2005r. wynika, że stan techniczny budynku jest zły, istnieje zagrożenie bezpieczeństwa lokatorów jak i otoczenia. Budynek winien zostać rozebrany po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia właściwego organu.
W trakcie rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej w dniu 11 marca 2005r. M. K. oświadczył, że jest właścicielem przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz całej działki nr 161, na której ten budynek się znajduje. Z kolei uczestnicząca w rozprawie D.D. - pełnomocnik G.D., przedstawiła decyzję Wojewody P. z dnia 17 września 1991r. znak: GPVI.6016-1/45/91, stwierdzającą nieważność aktu własności ziemi z dnia 21 lutego 1973r. nr O.N.451/177/73, w części dotyczącej działki nr 161.
Decyzją PINB z dnia [...] 2005r. organ I instancji, działając na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) nakazał M.K. wyłączenie z użytkowania parterowego budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce nr ewid 161/1 w W. przy ul. A. nr 27, w terminie do 30 czerwca 2005r. oraz zobowiązał właściciela posesji do umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania.
Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją WINB w Ł. z dnia [...] 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpatrzeniu skargi G.D., wyrokiem z dnia 27 maja 2008r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1084/07, uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż z treści przepisu art. 68 ustawy Prawo budowlane wynika, że ma ona zastosowanie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, co skutkuje niedopuszczalnością stosowania go do innych obiektów budowlanych i innych budynków. Nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może być wydawany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku.
Badając akta administracyjne sprawy stwierdzono, iż w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie spornej decyzji doszło do licznych uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sporządzone opinie techniczne, przedłożone przez M. K. wskazują niewątpliwie na zły stan techniczny budynku i konieczność jego wyłączenia z użytkowania. Jednakże, z uwagi na rozbieżności w nich zawarte oraz fakt, że przedłożone zostały przez stronę bezpośrednio zainteresowaną rozbiórką obiektu, organ winien był rozważyć możliwość powołania biegłego, który oceniłby rzeczywisty stan techniczny budynku.
W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowego nie mógł stanowić dostatecznej podstawy do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z przepisu art. 68 ustawy Prawo budowane wynikał dla organu nadzoru budowlanego obowiązek rzetelnego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, czy faktycznie budynek, objęty postępowaniem bezpośrednio grozi zawaleniem. Dopiero niesporne ustalenie tej okoliczności mogło stanowić podstawę do wydania decyzji w tym trybie. Formułując wytyczne dla organu, Sąd wskazał na potrzebę jednoznacznego ustalenia, czy budynek, w którym mieszka G.D., grozi bezpośrednio zawaleniem i w oparciu o poczynione w tym zakresie ustalenia wydać decyzję administracyjną, odpowiadającą przepisom prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, bacząc przy tym na to, by adresatem decyzji był aktualny właściciel nieruchomości.
Prowadząc ponownie postępowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po przeprowadzeniu ponownych oględzin budynku oraz opierając się na sporządzonych w sprawie opiniach, decyzją z dnia [...] 2009r. nakazał M. K. wyłączenie z użytkowania, grożącego zawaleniem, parterowego budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym 161/1 w terminie do 30 listopada 2009r. oraz zobowiązał właściciela posesji do umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi mienia oraz o zakazie użytkowania.
Na skutek odwołania G.D., Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...] 2009r. uchylił rozstrzygnięcie organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, celem ustalenia aktualnego właściciela budynku, w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 października 2009r., stwierdzającym zasiedzenie działki nr 161/4, na której zlokalizowany jest sporny obiekt na rzecz B.D.
Postanowieniem z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na spadkobierców B.D. obowiązek dostarczenia do organu l Instancji w terminie do 30 września 2011r. oceny technicznej spornego budynku mieszkalnego, zaś organ II instancji postanowieniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone rozstrzygniecie organu l instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na konieczność skierowania postanowienia do wszystkich współwłaścicieli obiektu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na wspomnianych wcześniej spadkobierców B.D. tj: M.D., D.D., M.J., S.D., W.T., T.K., J.A., D.J., S.K., R.K., K.K., M.G., P.G. i G.D. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 listopada 2011 r. oceny technicznej budynku mieszkalnego, znajdującego się na terenie posesji nr 27 przy ul. A. w W., sporządzonej przez uprawnioną osobę lub instytucję w zakresie jego stanu technicznego i możliwości bezpiecznego użytkowania.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie D.D. zażądała jego uchylenia stwierdzając, iż rzeczone postępowanie winno zostać umorzono, skoro wszczęto je na wniosek M. K., który nie jest jego stroną. Podkreśliła nadto, iż wykonanie nałożonego postanowieniem obowiązku narazi ją oraz inne osoby, zamieszkujące w budynku na nieuzasadnione koszty. Strona zakwestionowała także ustalenia organu, dokonane w trakcie oględzin budynku, wskazując iż zabrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie dowodzi, że budynek nie grozi zawaleniem. Podkreśliła ponadto, iż do zajmowanych przez nią pomieszczeń pracownicy PINB nie zostali dopuszczeni, wobec czego nie wiadomo na jakiej podstawie organ stwierdził wady krokwi dachu, znajdujące się pod poszyciem dachowym, które są niewidoczne z zewnątrz. Strona zauważyła także, że to na organie wydającym decyzję spoczywa obowiązek wnikliwego zbadania stanu technicznego budynku, zatem to organ w trybie art. 68 Prawa budowlanego winien powołać biegłego w celu sporządzenia opinii technicznej budynku, a nie przerzucać ten obowiązek na stronę postępowania.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy, przytaczając brzmienie art. 81c ust. 2 i art. 61 ustawy Prawo budowlane wywiódł, że w sytuacji współwłasności obiektu budowlanego, obowiązek utrzymania tego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie lub na zarządcy (w przypadku stosownej umowy o zarząd nieruchomością). Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli nawet wówczas, gdyby tylko on ponosił winę za zaistniały stan rzeczy. Ewentualne rozliczenia finansowe z tego tytułu nie stanowią przedmiotu zainteresowania organów nadzoru budowlanego i winny być załatwiane pomiędzy właścicielami na drodze cywilnej.
Organ wyjaśnił ponadto, że przesłanką zastosowania przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź też stanu technicznego obiektu budowlanego. Z uwagi na to, że w rozważanym przepisie ustawodawca posłużył się zwrotem "może" nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, zastosowanie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego pozostawione zostało uznaniu organu administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że organ może, choć nie jest do tego zobowiązany, nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek sporządzenia i dostarczenia odpowiedniej dokumentacji. Nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien jednak szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego. Przepis, art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego określa tryb żądania przez właściwy organ dostarczenia wymaganych ocen technicznych i ekspertyz. Wymienione uprawnienie umożliwia zebranie przez organy administracji materiału dowodowego, niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z określonej normy Prawa budowlanego i w efekcie wydania decyzji, mającej na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczne - budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Postanowienie wydane w trybie art. 81c Prawa budowlanego nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty i nie kończy postępowania administracyjnego, lecz umożliwia organom jego dalsze prowadzenie i wydanie niewadliwego rozstrzygnięcia, kończącego postępowanie w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu zażalenia o braku przymiotu strony M. K., organ II instancji, powołując się na regulację art. 61 i 66 Prawa budowlanego wyjaśnił, że w sytuacji, gdy osoba trzecia składa zawiadomienie informujące o złym stanie technicznym budynku, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokołów oględzin i dokumentacji fotograficznej), stan techniczny budynku, zlokalizowanego na nieruchomości, położonej w W. przy ul. A. 27, budzi poważne wątpliwości, zatem uzasadnione jest żądanie organu l instancji przedłożenia oceny technicznej w zakresie stanu technicznego i bezpieczeństwa jego użytkowania. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie przedłożona przez M. K. ocena techniczna przedmiotowego budynku, jednak ocena ta sporządzona została w 2005 r., a stan techniczny rzeczonego budynku mógł ulec zmianie.
Jednocześnie Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zauważył, że wydane wcześniej w sprawie przedmiotowego budynku rozstrzygnięcie w trybie art. 68 ustawy Prawo budowlane było przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł., który wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt. 1084/07 uchylił decyzje organów obu instancji wskazując, że "stwierdzenie przez organ orzekający możliwości doprowadzenia budynku do dalszego użytkowania, (...) może stanowić przesłankę do wydania decyzji na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. G.D. wniosła o uchylenie postanowienia Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., podnosząc zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Strona w skardze powtórzyła argumenty z zażalenia D. D. na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia związania oceną prawną, dokonaną w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 27 maja 2008r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1084/07 oraz wskazaniami co do dalszego postępowania w nim zawartymi.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie ocena prawna rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może przy tym dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania, immanentnie związane z oceną prawną, określają natomiast sposób postępowania organów w przyszłości. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012r., sygn.akt II FSK 1328/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1104099).
W rozpoznawanej sprawie, zapadły uprzednio prawomocny wyrok z dnia 27 maja 2008r. obejmował kontrolę legalności wydanych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć opartych o przepis art. 68 ustawy Prawo budowlane. W rozpoznawanej sprawie, zaskarżone postanowienie (o charakterze dowodowym) wydane zostało w sprawie, związanej z oceną stanu technicznego tego samego obiektu, choć organy wskazują przepis art. 66 tejże ustawy jako w przyszłości właściwy dla jej merytorycznego załatwienia. Ze względu wszakże na tożsamość obiektu oraz tożsamość podstawy faktycznej rozstrzygnięć (jego stan techniczny), wydany uprzednio wyrok uznać należy za wiążący w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.
Ocenie podlegało zatem czy organy, prowadząc postępowanie zastosowały się do wytycznych, zawartych we wspomnianym wyroku, mając na uwadze, iż kontroli podlegało postanowienie dowodowe, nie zaś decyzja merytorycznie rozstrzygająca sprawę. W świetle zatem wyartykułowanej w uzasadnieniu wyroku potrzeby wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie budzi wątpliwości, iż co do zasady, potrzeba ustalenia stanu technicznego obiektu z odwołaniem się do wiadomości specjalnych, jawi się jako oczywista. Sporna i kwestionowana przez skarżącą jest natomiast podstawa wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia w świetle wyrażonej w uzasadnieniu powołanego wyroku potrzeby "dopuszczenia dowodu z opinii biegłego" w tym zakresie. Podkreślenia zatem wymaga, iż przepis art. 81 c ust. 2 w zakresie postępowania dowodowego stanowi regulację szczególną w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ekspertyzy i oceny techniczne, sporządzane na podstawie tegoż przepisu, wykonywane są zaś przez osoby posiadające stosowne "wiadomości specjalne", o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a., przez co korzystają z walorów, przynależnych opiniom biegłych. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010r., sygn.akt I OSK 126/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 744960). Nieuprawniony jest zatem zarzut skargi, jakoby organ "przerzucił" ciężar dowodu na skarżącą (i innych współwłaścicieli), zobowiązując ją do przedłożenia oceny technicznej obiektu. Tego rodzaju tryb postępowania, adekwatny jest do charakteru prowadzonego postępowania (związanego z kontrolą utrzymywania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym) i uzasadniony powziętymi przez organ wątpliwościami, co do stanu technicznego obiektu. Wątpliwości te wynikają natomiast z przeprowadzonych przez organ oględzin budynku oraz znajdujących się już w aktach sprawy opiniach technicznych. Biorąc zaś pod uwagę przedłożenie ich przez ówczesnego przeciwnika procesowego skarżącej i związaną z tym ich możliwą tendencyjność (dostrzeżoną również przez Sąd wyrokujący w sprawie uprzednio), jak również upływ czasu od daty ich sporządzenia, zasadnym było zobowiązanie współwłaścicieli obiektu do przedłożenia stosownej oceny technicznej budynku, celem ustalenia jego rzeczywistego stanu technicznego.
Powtórnego podkreślenia wymaga, iż postanowienie wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest jedynie postanowieniem dowodowym - na tym etapie organ nie podejmuje merytorycznych rozstrzygnięć. To właśnie realizacja obowiązków nałożonych w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane pozwoli na zgromadzenie materiału dowodowego, stanowiącego podstawę merytorycznego zakończenia postępowania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy natomiast, iż fakt utraty przymiotu strony przez M. K., w związku z utratą przezeń własności obiektu, będącego przedmiotem postępowania, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, dotyczącego oceny jego stanu technicznego. Jak bowiem trafnie podniesiono w motywach zaskarżonego postanowienia, obowiązek prowadzenia postępowania w tym zakresie z urzędu, spoczywa na organie administracji.
Kwestia natomiast kosztów sporządzonej ekspertyzy regulowana jest w sposób jednoznaczny przez przepis art. 81 c ust.2 ustawy Prawo budowlane wskazując, iż koszty tychże ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Skutki niedostarczenia ocen lub ekspertyz bądź też ich wadliwości, reguluje zaś art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przewidując zlecenie przez właściwy organ ich wykonania na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Jednoznaczna regulacja ustawy nie pozwala zatem na odstąpienie od powyższego trybu przez organy nadzoru budowlanego ani z uwagi na brak zawinienia właściciela lub zarządcy, czy też z powodu braku środków na ten cel.
Biorąc pod uwagę powyższe, na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło