II SA/Łd 829/07

Dnia 17 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 roku przy udziale - skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2007 roku, sygn. akt: II SA/Łd 205/07 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: - odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007r., sygn. akt II SA/Łd 205/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 10 sierpnia 2007r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym orzeczeniem oraz uchylenie w całości decyzji zaskarżonej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Wskazując jako podstawy wznowienia postępowania nienależytą reprezentację oraz pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa, podniesiono, że skarżąca pomimo złożenia przez nią wniosku o odroczenie rozprawy oraz powiadomienia Sądu przed rozprawą o ustanowieniu pełnomocnika, Sąd ani nie odroczył rozprawy, ani nie wezwał na nią pełnomocnika. Obowiązek zaś powiadomienia pełnomocnika strony o posiedzeniu Sądu wynikał z art. 91 § 2 w związku z art. 67 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazano przy tym, że po otrzymaniu zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na dzień 25 kwietnia 2007r., pismem z dnia 29 marca 2007r. skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej dotyczącej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Następnie zaś pismem z dnia 19 kwietnia 2007r. poinformowała Sąd o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie, pozostając w przekonaniu, że Sąd odroczy rozprawę, a o kolejnym terminie zawiadomi ustanowionego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym wskazują natomiast przepisy art. 271 – 274 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołała się na podstawy nieważności z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., czyli nienależytą reprezentację oraz pozbawienia możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Przy czym wskazanych podstaw wznowienia postępowania upatruje w tym, że Sąd nie odroczył pomimo jej wniosku rozprawy i nie powiadomił o jej terminie ustanowionego przez nią pełnomocnika. W związku z tym podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że należyta reprezentacja jest związana z występowaniem w charakterze organów reprezentujących podmioty nie będące osobami fizycznymi oraz w roli przedstawicieli ustawowych osób nieletnich i ubezwłasnowolnionych (por. np. postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2000r., I PKN 277/00 – OSNAP 2002, nr 1, poz. 15, postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2006r., II GSK 170/06 – nie publ.). Wynika to zresztą z analizy treści art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżąca była osobą niepełnoletnią bądź ubezwłasnowolnioną. Z uzasadnienia skargi o wznowienia postępowania również tego rodzaju okoliczności nie wynikają. W stanie faktycznym mającym miejsce w rozpatrywanej sprawie nie można zatem w ogóle mówić ani o należytej reprezentacji skarżącej będącej osobą fizyczną, ani też o jej braku. Przechodząc z kolei do drugiej ze wskazanych przez stronę podstaw wznowienia postępowania zauważyć należy, iż pozbawienie możności działania musi dotyczyć strony, a nie jej pełnomocnika. (tak też NSA w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2006r., II FSK 1486/05 – nie publ.). O samym zaś pozbawieniu możliwości działania można mówić wtedy, gdy stronie nie dano w ogóle takiej możliwości (por. np. uchwałę SN z dnia 14 kwietnia 1980r., III CZP 19/80, OSNP 1980, nr 11, poz. 250). Przy czym art. 271 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. Z akt sprawy tymczasem wynika, że skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy w dniu 25 kwietnia 2007r. zawiadomieniem doręczonym jej w dniu 21 marca 2007r. (k. 27 zwrotne potwierdzenie odbioru) Pismo, w którym poinformowała Sąd o ustanowieniu pełnomocnika oraz pełnomocnictwo wpłynęły natomiast do Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 27 kwietnia 2007r., o czym świadczy znajdująca się na tym piśmie prezentata (k. 30). Tym samym okoliczność ustanowienia przez skarżącą pełnomocnika stała się Sądowi znana dopiero po wydaniu wyroku. W związku z tym podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż oświadczenie składane przez stronę wywołuje skutki od dnia, w którym dotarło ono do adresata i mógł on zapoznać się z jego treścią, co oznacza obowiązek doręczenia go drugiej stronie (por. wyrok SN z dnia 21 czerwca 1965r., III PR 18/65 – Lex nr 13882). Zasada ta znajduje zastosowanie również w przypadku poinformowania Sądu o ustanowieniu pełnomocnika w toczącym się postępowaniu. Wprawdzie w świetle przepisów art. 91 § 2 w związku z art. 67 § 5 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, o terminie rozprawy Sąd zobowiązany jest zawiadomić ustanowionego pełnomocnika. Jednakże zawiadomienie pełnomocnika o terminie posiedzenia zdeterminowane jest uprzednim doręczeniem Sądowi stosownego pełnomocnictwa. W sytuacji zaś, gdy jak w stanie faktycznym mającym miejsce w rozpatrywanej sprawie, fakt ustanowienia przez skarżącą pełnomocnika nie był Sądowi znany w dacie zamknięcia rozprawy i wydania wyroku, nie mogło dojść do naruszenia art. 91 § 2 w związku z art. 67 § 5 p.p.s.a. Odnośnie natomiast zarzutu, iż Sąd nie odroczył rozprawy na wyraźne żądanie skarżącej wyjaśnić należy, iż w myśl art. 99 p.p.s.a. Sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Przy czym wniosek taki nie jest dla Sądu wiążący. Oznacza to, iż przesłanki leżące u podstaw wniosku o odroczenie rozprawy pozostają do oceny Sądu, który może, lecz nie musi uwzględnić żądania strony. Ponadto wspomnieć należy, iż stosownie do art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, o czym skarżąca została pouczona w zawiadomieniu o terminie rozprawy. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności wskazują, iż przekonanie skarżącej, że jej wniosek o odroczenie rozprawy zostanie uwzględniony nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach p.p.s.a. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wniesiona przez skarżącą skarga o wznowienie postępowania nie opiera się w istocie na ustawowych podstawach. W orzecznictwie sądowym nie budzi zaś wątpliwości, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 273 p.p.s.a (poprzednio art. 401 – 404 k.p.c.) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (por. postanowienie SN z dnia 28 października 1999r., II UKN 174/99 – OSNP 2001, nr 4, poz. 133 i powołane tam orzecznictwo oraz postanowienia NSA: z dnia 25 września 2001r., II SA/Gd 970/01 – Lex nr 76095, z dnia 24 stycznia 2006r., II FSK 1486/05 – nie publ., z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 45/06 – nie publ. i powołane tam orzecznictwo). Oparcie natomiast skargi na podstawie wznowienia, która w istocie nie zachodzi, wywołać musi skutek w postaci jej odrzucenia stosownie do przepisu art. 280 § 1 lub art. 281 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2005r., FSK 2647/04 – Lex nr 173066). Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 281 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu. A.D.