II SA/Łd 838/12

Dnia 19 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska - Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego Dziennika A w przedmiocie odmowy udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w S. 1. uchyla odmowę udzielenia informacji prasowej; 2. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w S. na rzecz skarżącego P. G. – redaktora naczelnego Dziennika A kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.G. – redaktor naczelny dziennika "A." wniósł skargę na odmowę udzielenia przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w S. informacji prasowej. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych w dniu 9 lutego 2012 roku P.G. – redaktor naczelny dziennika "A." wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w S. z wnioskiem o udzielenie, w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), informacji: 1. Jakie składniki kosztów przewidziane do poniesienia składają się na opłatę za udział w naradzie szkoleniowej prezesów i łowczych kół związaną z zatwierdzeniem rocznych planów łowieckich oraz "Programem odbudowy populacji kuropatwy", zwołanej na dzień 24 lutego 2012 roku o godz. 12.00 w S., ul. S. 6 (kasyno wojskowe)? 2. Jaki przyjęto w kalkulacji sumaryczny koszt w/w narady i jaką liczbę osób oczekuję się jako uczestników narady wnoszących opłaty? 3. Jakim dokumentem będą rozliczane wpłaty od uczestników narady (faktura VAT na koło, KP na uczestnika, inne)? 4. Kto ponosi opłatę w wysokości 50 zł/os od delegowanych na naradę przez organa PZŁ w S. (przewodniczący ZO, zatrudnieni instruktorzy, członkowie innych organów okręgowych, inne osoby) biorących udział w naradzie? 5. Na jakiej podstawie prawnej obecność prezesów i łowczych kół na naradzie jest obowiązkowa i jakie konsekwencje zamierza ZO PZŁ w S. wyciągać wobec nieobecnych? 6. Czy możliwe jest uczestnictwo w naradzie prezesów i łowczych kół, którzy nie wniosą opłaty, bo nie zamierzają korzystać z bufetu kawowego i obiadu? W dniu 16 lutego 2012 roku redaktor naczelny skierował do Zarządu Okręgowego PZŁ w S. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 Prawa prasowego termin na udzielenie wnioskowanej informacji wynosił 3 dni. Polski Związek Łowiecki jest zobowiązany do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów informacja taka nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W piśmie z dnia 23 lutego 2012 roku Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w S. wskazał, iż stosownie do treści § 12 pkt 1 Statutu PZŁ członek Zrzeszenia - osoba fizyczna - ma obowiązek podnosić wiedzę łowiecką. Organizowane szkolenie w zakresie rocznych planów jest elementem wypełniającym ten obowiązek. Zatem umieszczenie adnotacji o obowiązkowej obecności jest niejako przypomnieniem o wymogu statutowym. Uchybienie statutowemu obowiązkowi podnoszenia wiedzy może spotkać się z nałożeniem kar porządkowych, po spełnieniu procedury z tym związanej. Ewentualna odpowiedź na pozostałe zagadnienia będzie możliwa dopiero po naradzie zwołanej na dzień 24 lutego 2012 roku, oraz uznaniu, iż PZŁ jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na te pytania. Stanowisko to jest związane z faktem, że w podobnej sprawie dotyczącej Polskiego Związku Łowieckiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w dniu [..] roku wydał wyrok (sygn. akt [...]) i wyrok ten jest kwestionowany w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po ewentualnym uprawomocnieniu się tego wyroku PZŁ zajmie końcowe stanowisko w sprawie. W skardze na powyższą odmowę udzielenia informacji prasowej P.G. – redaktor naczelny dziennika "A." zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 Prawa prasowego, poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia informacji prasowej oraz naruszenie art. 4 ust. 3 Prawa prasowego, poprzez niezachowanie wymagań, jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu. Na tej podstawie autor skargi wniósł o nakazanie Zarządowi Okręgowemu Polskiemu Związkowi Łowieckiemu w S. podania informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na wskazane pytania. W motywach skargi strona wyjaśniła, iż Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w S. jest zobowiązany do udzielenia prasie informacji prasowej o swojej działalności. Zdaniem strony, bez wpływu na udzielenie informacji w niniejszej sprawie, pozostaje kwestionowanie przez PZŁ rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. Zarząd Okręgowy PZŁ nie udzielił wnioskowanej informacji w ustawowym terminie 3 dni, ani nie powołał się ustawowe przyczyny odmowy udzielenia informacji, co narusza art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy PZŁ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że jest ona bezzasadna i stanowi przykład nierzetelności oraz naruszenia zasad etyki związanej z wykonywaniem zawodu dziennikarza. Wbrew argumentom skargi, Zarząd Okręgowy PZŁ udzielił stronie skarżącej wnioskowanej informacji, wskazując, że odpowiedź na pytania będzie możliwa dopiero po naradzie zaplanowanej na dzień 24 lutego 2012 roku. Zdaniem autora odpowiedzi na skargę, nieznany dziennik z G. nie ma interesu we wnioskowaniu udzielenia informacji prasowej od podmiotu mającego siedzibę w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji, jak również podmioty, realizując swą działalność w sferze publicznoprawnej podanej kontroli sądowej, orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na inne niż określone w punkcie 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w powołanym przepisie art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów Prawa prasowego, co miało wpływ na wynik sprawy. W stanie faktycznym sprawy strona skarżąca - redaktor naczelny wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego o udzielenie, na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), informacji prasowej. W odpowiedzi na powyższy wniosek Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego wskazał, iż ewentualna odpowiedź na część pytań będzie możliwa dopiero po naradzie, oraz uznaniu, iż PZŁ jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na te pytania. Stanowisko to związane było z faktem, że w podobnej sprawie dotyczącej PZŁ, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w dniu [...] roku wydał wyrok (sygn. akt [...]) i wyrok ten jest kwestionowany w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po ewentualnym uprawomocnieniu się tego wyroku PZŁ miał zająć końcowe stanowisko w sprawie. Podstawę prawną wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji stanowił przepis art. 4 Prawa prasowego. Stosownie do treści ust. 1 tego przepisu, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 Prawa prasowego). Odmowę lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (art. 4 ust. 4 Prawa prasowego). Informacja prasowa jest więc informacją o działalności przedsiębiorcy i podmiotów nie zaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Polski Związek Łowiecki niewątpliwie jest takim podmiotem, co zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, przy czym należy podkreślić, że dotyczy to również zarządów okręgowych tego Związku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 roku, I OSK 284/12; z dnia 17 kwietnia 2007 roku, I OSK 735/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 roku, II SA/Wa 1767/07, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd, wskazując, iż Polski Związek Łowiecki nie jest zaliczany do sektora finansów publicznych, jak również będąc podmiotem zrzeszającym osoby fizyczne i prawne, które czynnie uczestniczą w ochronie i rozwoju populacji zwierząt łownych oraz działają na rzecz ochrony przyrody (art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie, t. j. Dz. U. z 2002 roku Nr 42, poz. 372 ze zm.), nie działa w celu osiągnięcia zysku. W tej sytuacji na Polskim Związku Łowieckim spoczywa obowiązek udzielania prasie informacji o swej działalności, z wyjątkiem odmowy dokonanej ze względu na ochronę prywatności oraz ochronę tajemnicy państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą (art. 4 ust. 1 Prawa prasowego). Uwzględniając określony w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP zakres prawa do informacji, należy wskazać, że na PZŁ ciąży obowiązek zapewnienia prasie dostępu do dokumentów łączących się z jego działalnością, jeżeli nie ma ustawowych wyłączeń ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Realizacja uprawnień prasy do uzyskania informacji następuje przez podanie jej określonej wiadomości lub udostępnienie w stosownym trybie żądanych dokumentów. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, iż żaden z powołanych przepisów prawa nie uzależnia dostępu do informacji w trybie art. 4 Prawa prasowego od faktu działania wnioskodawcy na obszarze właściwości danego okręgu PZŁ, czy posiadania interesu, co zdaje się sugerować PZŁ w odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu, pismo Polskiego Związku Łowieckiego skierowane do strony skarżącej, a opatrzone datą sporządzenia - 23 lutego 2012 roku - stanowi odmowę udzielenia informacji prasowej w trybie art. 4 Prawa prasowego. W tym miejscu zwrócić uwagę należy na sformalizowany charakter odmowy udzielenia informacji prasowej. Powinna ona zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (art. 4 ust. 3 Prawa prasowego). Pomijając w niniejszej sprawie kwestię niedotrzymania 3 - dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji prasowej, co zasadnie podniosła strona skarżąca, stwierdzić należy, iż zaskarżona odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Rzeczone pismo nie wskazuje powodu odmowy udzielenia informacji prasowej. W piśmie tym Polski Związek Łowiecki jedynie udzielił częściowej odpowiedzi na jedno z pytań zawartych we wniosku (pytanie nr 5). W pozostałym zakresie udzielenie informacji prasowej zostało uzależnione przez PZŁ od dwóch kwestii. Po pierwsze - od wyniku narady i po drugie - od rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej PZŁ od wyroku WSA w L. W świetle powołanego przepisu art. 4 Prawa prasowego, odmowa udzielenia informacji prasowej jest możliwa tylko wówczas, gdy żądana informacja objęta jest ustawową tajemnicą i gdy jej udzielenie naruszyłoby prawo do prywatności. Tymczasem, w stanie faktycznym sprawy Polski Związek Łowiecki w powołanym piśmie, stanowiącym odmowę udzielenia informacji publicznej, nie powołał się na którąkolwiek z ustawowych przesłanek negatywnych, a tylko te przesłanki mogą stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji. Bezspornie żadna z podanych przez PZŁ okoliczności nie jest wymieniona w cytowanym przepisie art. 4 Prawa prasowego i jako taka nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej. Reasumując, Sąd stwierdził, iż zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 3 Prawa prasowego, co miało wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. To z kolei powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku redaktora naczelnego przez jego adresata - Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego i udzielenia żądanej informacji w zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. m.ch.