II SA/Łd 842/17

Dnia 15 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. M.-J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 lutego 2018 roku, sygn. akt II SA/Łd 842/17. a.tp. L. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na wniosek skarżącego, w toku postępowania, postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 roku starszy referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych oraz ustanowienie adwokata. Pismem, które wpłynęło do Sądu w dniu 19 grudnia 2017 roku, Izba Adwokacka w Ł. poinformowała, że adwokatem z urzędu dla skarżącego została wyznaczona adwokat H. K.. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2018 roku Sąd oddalił skargę. Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 roku Łódzka Izba Adwokacka poinformowała, że adwokatem z urzędu dla skarżącego w zamian za adwokat H. K. została wyznaczona adwokat M. M.-J.. Pismem z dnia 29 maja 2018 roku pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku pełnomocnik wskazała, iż pismem z dnia 4 kwietnia 2018 roku Izby Adwokackiej w Łodzi została wyznaczona do reprezentowania L. Z. w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Jako że ww. pismo nie zawierało adnotacji dotyczącej etapu postępowania, ani też konieczności pilnego zapoznania się ze sprawą oraz informacji, że w niniejszej sprawie został wydany wyrok, z aktami postępowania pełnomocnik zaznajomiła się w dniu 25 maja 2018 roku. Dalej pełnomocnik wyjaśniła, że prowadzi jednoosobową Kancelarię i ze względu na liczne wyjazdy służbowe na przełomie kwietnia i maja, z aktami postępowania zapoznała się, gdy było to możliwe. Podkreśliła, że gdyby w piśmie sprawę oznaczono jako "pilną" miałaby możliwość zapoznania się z nimi wcześniej – wymagałoby to zmian w ustalonym grafiku pracy Kancelarii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Intencją prawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwana dalej "p.p.s.a.", czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Fundamentalne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma ustalenie, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy strony (por. postanowienie NSA z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 101/18). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 58/18). Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia terminu procesowego. W ocenie Sądu, okoliczności podniesione przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej – w analizowanym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. W orzecznictwie ustalona bowiem została zasada, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczna przesłanka do ewentualnego przywrócenia terminu, oceniany jest w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy czym w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron należy przyjąć, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie zawodowe i związaną z tym znajomość procedur, co winno zapewniać im prawidłowe prowadzenie sprawy. Twierdzenia profesjonalnego pełnomocnika, że gdyby Izba Adwokacka w Ł. w piśmie informującym o wyznaczeniu wnioskodawczyni pełnomocnikiem skarżącego, wskazała że sprawa jest pilna, to pełnomocnik zapoznałaby się z nimi wcześniej, w żadnym wypadku nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie, aby pełnomocnik uzyskała informację telefoniczną co do etapu przedmiotowego postępowania. Sposób reprezentacji skarżącego wskazuje, że adwokat ustanowiona z urzędu nie zadbała należycie o interes strony. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia nastąpiło w wyniku niezachowania przez profesjonalnego pełnomocnika należytej staranności, a więc nie zaistniały podstawy do przyjęcia, że uchybienie terminu było niezawinione. Nie można bowiem zasadnie twierdzić, że profesjonalny pełnomocnik wskazał we wniosku wyjątkowe i nagłe okoliczności, które uniemożliwiły dochowanie uchybionego terminu. Brak było zatem postaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 kwietnia 2018 roku. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. a.tp.