II SA/Łd 843/13
WyrokWSA w Łodzi2013-11-05
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Grzegorz Szkudlarek, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca właścicielem gospodarstwa rolnego, które nie jest przez nią faktycznie prowadzone, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczne z jego prowadzeniem, a tym samym nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej i nie uzyskuje z niej dochodu. Organy administracji miały obowiązek ustalić, czy skarżąca faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, a nie opierać się jedynie na fakcie jego posiadania.Stan faktyczny
Skarżąca H. O. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca, będąc właścicielką gospodarstwa rolnego, nie spełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca argumentowała, że nie prowadzi gospodarstwa, a wcześniej otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 roku sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...]. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. odmawiającą przyznania H. O. świadczenia pielęgnacyjnego.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy R. odmówił H. O. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem A. O. Powołując się na art. 17 oraz art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) wskazał, że wnioskodawczyni jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,3100 ha (0,9655 ha przeliczeniowych), a zatem nie spełnia podstawowej przesłanki dotyczącej niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Praca w gospodarstwie rolnym nie została bowiem zrównana z innymi formami zatrudnienia czy innej aktywności zawodowej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. O. uznając ją za krzywdzącą. Wyjaśniła, że pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 listopada 2010 r. do 31 maja 2012 r. i nie wie dlaczego organ tym razem wydał decyzję odmowną. Wyjaśniła, że nie uprawia swojej ziemi, która stanowi jedynie kawałek pola za domem. Nadto, stan zdrowia córki nie pozwala jej na podjęcia zatrudnienia.
Wspominaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od spełnienia licznych warunków, wiążących się zarówno z osobą ubiegającą się o świadczenie jak i z osobą wymagającą opieki oraz innymi członkami ich rodzin. Dotyczą one m.in. okoliczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, szczególnych cech prawnych i faktycznych osoby wymagającej opieki i osoby opiekę sprawującej, braku przesłanek negatywnych określonych w przepisie, istnienia stosunku alimentacyjnego itd. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest przyznanie świadczeń pieniężnych osobie zmuszonej do niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wymagającym takiej opieki, legitymującym się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Świadczenie to udzielane jest ze środków publicznych i stanowi rekompensatę dla takiej osoby, która nie uzyskuje dochodu z tytułu zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad chorą osobą bliską. Wyjaśnił, że warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym przepisie. Organ ustalił, że H. O. domaga się ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoją córką A. O., legitymującą się orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2012 r. o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność datuje się od sierpnia 2001 r., przy czym córka wnioskodawczyni urodziła się w 2000 r. H. O. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow.1,3100 ha (0,9655 ha przeliczeniowych), nie jest ubezpieczona w KRUS, w związku z opieką nad niepełnosprawną córką korzystała z przyznanego jej od 1 listopada 2010 r. świadczenia pielęgnacyjnego oraz ubezpieczenia społecznego. H. O. nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mimo spełnienia wielu przesłanek wskazanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, organ uznał, że zainteresowana nie kwalifikuje się do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika bowiem z przedłożonych w sprawie dokumentów wnioskodawczyni jest rolnikiem, a zatem nie należy do osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art.17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "rolnik", taką definicję zawiera natomiast ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn.zm.). Zgodnie z art.6 pkt 1 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku, rozumie się przez to pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkująca i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca określił z kolei w art.3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiąc, że oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepis ten nie wymienia pracy we własnym gospodarstwie rolnym, a więc praca we własnym gospodarstwie rolnym nie została w ustawie o świadczeniach rodzinnych zrównana z innymi formami zatrudnienia lub aktywności zawodowej, czego uzasadnieniem może być fakt, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest poddana reżimowi pracy charakterystycznemu dla zatrudnienia i przy właściwej organizacji pracy. Rolnik może, prowadząc gospodarstwo jednocześnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Podkreślił, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wynagrodzenie za sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą lecz zrekompensowanie opiekunowi osoby niepełnosprawnej, ze środków publicznych, utraty dochodu z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej formy aktywności zawodowej wynikającej z konieczności opieki nad osobą chorą. Organ stwierdził, że przepis art.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga więc rezygnacji z aktywności zawodowej przynoszącej określony dochód, gdyż świadczenie pielęgnacyjne ma choćby częściowo zrekompensować jego utratę. Praca we własnym gospodarstwie rolnym jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych i przy jej wykonywaniu nie jest możliwe uzyskanie w/w świadczenia. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12, w której uznano, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma bowiem zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a sam fakt prowadzenia gospodarstwa pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym przypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności. Praca ta lub czynności nie muszą jednak mieć charakteru pracy fizycznej. Pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim oznacza bowiem sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego może polegać zatem tylko na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu. Zatem przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest organizatorem własnej pracy, ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Organ dodał, że podjęta uchwała dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim stanowi art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., jednak w uznaniu Kolegium ma pełne zastosowanie do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 tej ustawy w nowym, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. brzmieniu, ponieważ odnosi się do tożsamego w obu przepisach pojęcia "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w aspekcie przepisu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ uznał zatem, że H. O. nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia, co powoduje brak podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dodał, że podjęta uchwała jako uchwała konkretna ma moc ogólnie wiążącą wynikającą z art. 269 p.p.s.a. Skoro wnioskodawczyni nie spełnia warunku określonego w art. 17 ust. 1 (w związku z art. 3 pkt 22) ustawy o świadczeniach rodzinnych, to analizowanie pozostałych przesłanek określonych w przepisie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zdaniem organu, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest bowiem łączne wystąpienie pozytywnych przesłanek określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przy jednoczesnym braku którejkolwiek z przesłanek negatywnych określonych przez ustawodawcę w tym przepisie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. O. podtrzymała argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i wskazała, że pobiera świadczenie pielęgnacyjne od 2010 r., podczas gdy rezygnuje z zatrudnienia już od 2002 r. Jej zdaniem spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, nadto przedstawiła wszystkie wymagane przepisami dokumenty. Podniosła, że z uwagi na posiadanie małej ilości gruntów organy pozbawiły ją środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: ustawa). Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 22 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką A. O. ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,3100 ha. Organ odmówił jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego twierdząc, że nie spełnia podstawowej przesłanki dotyczącej niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bowiem jest rolnikiem, a zatem nie należy do osób rezygnujących z zatrudnienia.
Sąd nie podziela przyjętego przez organ stanowiska z uwagi na błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie że skarżąca nie spełnia wszystkich wymogów art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Z akt sprawy wynika że skarżąca nie prowadzi gospodarstwa rolnego oraz nie podlega ubezpieczeniu w KRUS. Organ w treści uzasadnienia swego rozstrzygnięcia przywołał fragmenty uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12, jednak pominął te z nich, które są dla przedmiotowej sprawy najistotniejsze.
Rozpoczynając od istoty świadczenia pielęgnacyjnego wskazać należy, że świadczenie to jest adresowane wyłącznie do osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i które nie podejmują lub rezygnują z tego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to pełni rolę rekompensaty finansowej za niepodjęcie lub rezygnację z własnej woli z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było wyłączenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do osób posiadających inne źródło utrzymania (dochodów), czy też które otrzymują jakiekolwiek świadczenia (dochody) z innych tytułów, wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Wykładnia logiczna i systemowa postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych skłania do zajęcia stanowiska, że rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi definitywnie zrezygnować z aktualnego zatrudnienia, jak również nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości.
Ustawodawca ograniczył pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" do wykonywania pracy przez pracowników najemnych, którzy są związani z pracodawcą różnego rodzaju umowami oraz w ramach spółdzielni produkcyjnych i usługowych. Definicja ustawowa odnosi się expressis verbis m.in. do działalności gospodarczej o charakterze pozarolniczym, co wskazuje na celowy i świadomy zamiar nieobjęcia tym pojęciem działalności rolniczej. Za takim wyłączeniem przemawia fakt, iż w odróżnieniu od pracownika osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest poddana wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, a zatem może elastycznie zarządzać własnym czasem, także w zakresie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W konsekwencji więc osoba taka nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne.
Skoro zatem prowadzenie gospodarstwa rolnego wyklucza możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne ustalenia wymaga czy wnioskodawca jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyjaśnia znaczenia słowa "rolnik". Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 ze zm.), zgodnie z którym rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium RP, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.
Ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy podlega jednak tylko ten rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny (art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników).
Bezspornie, skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 1,31 ha, co odpowiada 0,9655 ha przeliczeniowych. Nie podlega więc obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS. Z akt sprawy nie wynika też by podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanej uchwale z 11 grudnia 2012 r. wyraźnie podkreślił, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeśli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Samo posiadanie gospodarstwa nie przynosi bowiem dochodu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na prowadzenie gospodarstwa rolnego mogą składać się różne czynności, nie zwalnia to jednak organów administracji publicznej od poczynienia w tym zakresie ustaleń i uzasadnienia swojego stanowiska. Tym bardziej, że skarżąca w odwołaniu, jak i w samej skardze podnosiła, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie uprawia ziemi. Skoro zatem organ twierdzi, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, winien przedstawić stosowne dowody na tę okoliczność.
Należy także zaznaczyć, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest finansowe zrekompensowanie osobie rezygnującej z aktywności zawodowej utraconych dochodów przez wypłatę jej określonej przepisami kwoty oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W myśl art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) "za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę, jednak nie dłużej niż przez 20 lat." Wedle z kolei art. 6 ust. 2b cytowanej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy systemowej lub na podstawie odrębnych przepisów. Opłacanie składek ze środków publicznych na ubezpieczenie emerytalno-rentowe może zatem stanowić uzasadnione kryterium dyferencjacji statusu ubezpieczonych w zakresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe ma znaczenie w sprawie o tyle, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie opłaca składek KRUS. Nadto, jak wynika z akt sprawy decyzjami z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy R. przyznawał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne za poszczególne okresy wraz ze składką na ubezpieczenie społeczne. Oznacza to, że we wcześniejszym okresie skarżąca również nie opłacała składek w KRUS, a to z kolei może potwierdzać jej stanowisko, iż nie prowadziła i nadal nie prowadzi gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji, mimo posiadania gruntów rolnych, skarżąca mogłaby ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organy rozpoznające przedmiotową sprawę nie wyjaśniły tej okoliczności w sposób dostateczny do jej rozstrzygnięcia, naruszając tym samym przepisy art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Materiał zebrany w sprawie nie uprawniał bowiem organów do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć. Przyjęcie, że skarżąca jako właściciel gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,3100 ha (0,9655 ha przeliczeniowych) jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, a tym samym nie rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi znajdować odzwierciedlenie w konkretnych ustaleniach faktycznych, których w tej sprawie organ nie poczynił, a do czego będzie zobowiązany przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stosując się do powyższych wskazań.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło